Tire’de fabrikalar, üretim tesisleri, atölyeler, depolar, ticari işletmeler ve farklı çalışma alanlarında elektrik enerjisi kullanılmaktadır. Elektrik tesisatının güvenli çalışması için yalnızca kablo, sigorta ve elektrik panolarının uygun durumda olması yeterli değildir. Elektrik sisteminin koruma düzeninin önemli parçalarından biri olan topraklama sisteminin de teknik açıdan kontrol edilmesi gerekir.
Tire topraklama ölçümü, işletmelerde bulunan topraklama tesislerinin ve ilgili elektriksel bağlantıların uygun ölçüm yöntemleriyle değerlendirilmesini kapsar. Yapılan ölçümlerin sonuçları kayıt altına alınarak işletmenin mevcut topraklama durumu hakkında teknik bilgi sağlanır.
Topraklama ölçümü özellikle elektrik tesisatı periyodik kontrolünün önemli bölümlerinden biridir. Ancak yalnızca bir topraklama direnci değeri ölçülerek elektrik tesisatının tamamının güvenli olduğu sonucuna varılamaz. Ölçüm sonuçlarının tesisatın yapısı, koruma düzenleri ve diğer teknik kontrollerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Elektrik tesislerinde meydana gelebilecek arıza durumlarında koruma sistemlerinin doğru çalışabilmesi için topraklama düzeninin tesisatın yapısına uygun olması gerekir.
Topraklama sistemi; elektrik tesisatının, ekipmanların ve ilgili koruma düzenlerinin yapısına göre farklı amaçlarla kullanılabilir.
Tire topraklama ölçümü ile mevcut topraklama sisteminin ölçüm koşullarındaki elektriksel durumu değerlendirilir.
Ölçüm kapsamında işletmenin yapısına göre;
gibi bölümler değerlendirilebilir.
Hangi ölçüm yönteminin kullanılacağı ise topraklama sisteminin yapısına göre belirlenmelidir.
Topraklama, elektrik tesisatında belirli noktaların toprakla elektriksel olarak bağlantısının oluşturulmasıdır.
Topraklama sisteminin amacı, elektrik tesisatında oluşabilecek belirli hata ve kaçak durumlarında koruma düzenlerinin görevlerini yerine getirmesine yardımcı olacak bir elektriksel yol oluşturmaktır.
Topraklama tesisatının tasarımı ve uygulaması kullanılan elektrik sistemine göre değişebilir.
Bu nedenle her işletmede aynı topraklama yönteminin kullanılması beklenmez.
Bir fabrikanın elektrik altyapısı ile küçük bir ticari işletmenin elektrik altyapısı farklı olabileceği gibi, topraklama sistemleri de farklı özelliklere sahip olabilir.
Topraklama ölçümünde öncelikle ölçüm yapılacak sistemin yapısı belirlenir.
Topraklama tesisinin türü, elektrotların yapısı, tesisin elektrik sistemi ve ölçüm koşulları değerlendirilir.
Daha sonra uygun ölçüm yöntemi ve ölçüm cihazı belirlenir.
Ölçüm sırasında kullanılan yönteme göre;
gibi ekipmanlar kullanılabilir.
Ölçüm sonuçlarının güvenilir olması için ölçüm yönteminin topraklama tesisine uygun olması gerekir.
Sonuçlar ölçüm noktalarıyla ilişkilendirilerek kayıt altına alınır.
Topraklama ölçümlerinde sık kullanılan kavramlardan biri topraklama direncidir.
Ancak ölçüm sonucunun tek başına değerlendirilmesi yeterli değildir.
Topraklama sisteminin kullanım amacı, elektrik tesisinin yapısı, koruma düzenleri ve ilgili teknik gereklilikler birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “topraklama direnci şu değerin altında ise bütün sistem kesinlikle güvenlidir” şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.
Ölçüm sonucu, sistemin teknik özellikleri ve ilgili kriterler kapsamında yorumlanmalıdır.
Fabrikalarda çok sayıda elektrikli makine ve yüksek güçlü elektrik sistemi bulunabilir.
Üretim makineleri, motorlar, elektrik panoları, kompresörler, pompalar ve diğer ekipmanların bulunduğu tesislerde topraklama sistemi daha geniş bir yapıya sahip olabilir.
Bu nedenle fabrika topraklama ölçümü yapılırken yalnızca ana topraklama elektroduna bakılması yeterli olmayabilir.
Tesisin elektriksel yapısına göre farklı topraklama noktaları ve eşpotansiyel bağlantılar değerlendirilmelidir.
Özellikle geniş üretim alanlarında ölçüm noktalarının doğru şekilde tanımlanması raporlama açısından önemlidir.
Topraklama ölçümü yalnızca fabrikalar için değildir.
Atölyeler, depolar, mağazalar, oteller, restoranlar, ofisler ve diğer ticari işletmelerde de elektrik tesisinin yapısına göre topraklama sistemi bulunabilir.
İşyerinin elektrik tesisatı büyüdükçe topraklama sisteminin yapısı da değişebilir.
Bu nedenle ölçüm planı işletmenin gerçek elektrik altyapısına göre hazırlanmalıdır.
Elektrik panolarında bulunan koruma iletkenleri ve topraklama bağlantıları tesisatın güvenliği açısından önemlidir.
Kontrol sırasında pano içerisinde;
tesisatın yapısına göre incelenebilir.
Pano içerisindeki topraklama bağlantılarının fiziksel durumu ile ölçüm sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.
Fabrikalarda bulunan elektrikli makinelerin metal gövdeleri ve ilgili bölümleri, tesisatın koruma düzenine göre topraklama sistemine bağlanabilir.
Makine topraklama bağlantısında kopukluk, gevşek bağlantı veya başka bir teknik problem bulunması koruma sisteminin çalışmasını etkileyebilir.
Bu nedenle makine topraklama kontrollerinde yalnızca ana topraklama elektrodunun ölçülmesi yeterli olmayabilir.
Makinenin koruma iletkeni ve bağlantıları da tesisatın yapısına göre değerlendirilmelidir.
Yeni yapılarda veya mevcut yapılarda kullanılan topraklama sisteminin türüne göre temel topraklama uygulaması bulunabilir.
Temel topraklama, binanın temel yapısı içerisinde oluşturulan topraklama düzenidir.
Bu sistemin kontrolü ve ölçümü, binanın elektrik altyapısı ile birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle büyük sanayi tesislerinde temel topraklama sistemi ile diğer topraklama bağlantılarının birlikte değerlendirilmesi önem taşıyabilir.
Elektrik tesislerinde farklı metal kısımların uygun şekilde birbirine bağlanması belirli koruma sistemlerinin bir parçası olabilir.
Eşpotansiyel bağlantılar sayesinde ilgili metal bölümlerin elektriksel potansiyellerinin birbirine yakın tutulmasına yardımcı olunabilir.
Kontrol sırasında sistemin yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Burada hangi bölümlerin eşpotansiyel bağlantıya dahil edileceği tesisatın tasarımına göre belirlenmelidir.
Topraklama ölçümü için kullanılan cihaz, uygulanacak ölçüm yöntemine uygun olmalıdır.
Topraklama ölçüm cihazlarının farklı çalışma prensipleri ve ölçüm yöntemleri bulunabilir.
Kullanılacak cihazın ölçüm yapılacak sisteme uygun olması ve ölçüm sonuçlarının güvenilir şekilde alınabilmesi gerekir.
Ayrıca ölçüm cihazlarının teknik durumunun ve gerekli kalibrasyon süreçlerinin takip edilmesi önemlidir.
Profesyonel bir ölçümde yalnızca cihazın kullanılması değil, cihazdan elde edilen sonucun doğru şekilde yorumlanması da önemlidir.
Ölçüm cihazının doğru çalışması ölçüm sonuçlarının güvenilirliği açısından önem taşır.
Topraklama ölçümünde kullanılan cihazın teknik durumunun iyi olması ve gerekli kalibrasyon süreçlerinin takip edilmesi gerekir.
Kalibrasyonu uygun olmayan veya teknik durumu belirsiz bir cihazdan elde edilen ölçüm sonuçlarının güvenilirliği konusunda soru işareti oluşabilir.
Bu nedenle Tire topraklama ölçümü hizmeti alınırken kullanılan ölçüm cihazlarının uygunluğu da dikkate alınmalıdır.
Ölçüm noktalarının belirlenmesi tesisin elektriksel yapısına göre gerçekleştirilmelidir.
Küçük bir işletmede sınırlı sayıda ölçüm noktası bulunabilirken büyük bir fabrikada çok sayıda pano, makine ve topraklama bağlantısı bulunabilir.
Bu nedenle büyük işletmelerde ölçüm noktalarının isimlendirilmesi veya ekipman numarasıyla ilişkilendirilmesi raporlamayı kolaylaştırır.
Örneğin;
TP-01 Ana Pano
TP-02 Üretim Hattı 1
TP-03 Kompresör Panosu
gibi işletmeye özgü bir tanımlama sistemi kullanılabilir.
Burada kullanılan isimlendirme örnekleri işletmenin kendi ekipman envanterine göre oluşturulmalıdır.
Topraklama ölçümü tamamlandıktan sonra elde edilen sonuçlar raporlanır.
Tire topraklama ölçüm raporu içerisinde işletme bilgileri, ölçüm tarihi, ölçüm noktaları, kullanılan yöntem ve ölçüm sonuçları gibi bilgiler yer alabilir.
Birden fazla ölçüm noktası bulunan işletmelerde her sonucun hangi noktaya ait olduğunun açık şekilde gösterilmesi önemlidir.
Raporda yalnızca rakamların bulunması yerine ölçüm noktalarının tanımlanması, işletmenin sonraki kontrollerde karşılaştırma yapmasına yardımcı olur.
Ölçüm veya görsel kontrol sırasında topraklama sisteminde teknik bir uygunsuzluk tespit edilebilir.
Örneğin;
gibi durumlar görülebilir.
Uygunsuzluğun niteliğine göre gerekli teknik düzeltme yapılmalıdır.
Özellikle koruma sisteminin işlevini etkileyebilecek ciddi bir problem tespit edildiğinde konu öncelikli olarak değerlendirilmelidir.
Hayır.
Topraklama ölçümü, elektrik tesisatı periyodik kontrolünün önemli bir parçası olabilir ancak elektrik tesisatı kontrolünün tamamı değildir.
Elektrik tesisatı kontrolünün kapsamına göre;
birlikte değerlendirilebilir.
Dolayısıyla yalnızca topraklama ölçümü yapılmış olması, işletmenin bütün elektrik tesisatının kontrol edildiği anlamına gelmez.
Bu ayrım işletmeler açısından özellikle önemlidir.
Paratoner ve yıldırımdan korunma sistemlerinde de topraklama sistemi önemli bir unsurdur.
Ancak normal elektrik tesisatı topraklaması ile yıldırımdan korunma sisteminin teknik amacı ve tasarımı aynı değildir.
Bu nedenle Tire paratoner ölçümü ile Tire topraklama ölçümü birbirinden tamamen bağımsız veya aynı işlemmiş gibi değerlendirilmemelidir.
Yıldırımdan korunma sisteminin kendi teknik yapısı içerisinde ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Topraklama sistemlerinin kontrol sıklığı, tesisin türüne, kullanım koşullarına ve ilgili mevzuatta belirtilen gerekliliklere göre değerlendirilmelidir.
İşletmeler kontrol tarihlerini yalnızca takvim üzerinde takip etmek yerine ekipman ve tesisat envanterleriyle birlikte yönetmelidir.
Özellikle geçmiş ölçüm sonuçlarının saklanması, zaman içerisinde meydana gelebilecek değişikliklerin izlenmesine yardımcı olur.
Önceki ölçüm sonuçları ile yeni sonuçların karşılaştırılması, sistemin durumunun takip edilmesi açısından faydalı olabilir.
Topraklama ölçümü için tek bir sabit fiyat bulunması her işletme için doğru olmayabilir.
Fiyatı etkileyebilecek faktörler arasında;
bulunabilir.
Küçük bir işyerinde sınırlı sayıda ölçüm noktası bulunurken büyük bir fabrikada çok sayıda makine ve pano için ölçüm yapılması gerekebilir.
Bu nedenle doğru fiyatlandırma için ölçüm kapsamının önceden belirlenmesi önemlidir.
İşletmeler hizmet almadan önce şu konuları değerlendirebilir:
Bu sorular hizmetin kapsamının netleştirilmesine yardımcı olur.
Tire’de fabrikalar, sanayi işletmeleri, atölyeler, depolar ve ticari işyerlerinde elektrik tesisatının güvenli çalışma koşullarının değerlendirilmesi için topraklama sisteminin teknik açıdan kontrol edilmesi önemlidir.
Tire topraklama ölçümü, mevcut topraklama sisteminin uygun ölçüm yöntemiyle değerlendirilmesini ve elde edilen sonuçların kayıt altına alınmasını sağlar.
Ölçümün doğru yapılabilmesi için öncelikle topraklama sisteminin yapısının belirlenmesi, uygun ölçüm yönteminin seçilmesi ve kullanılan ölçüm cihazının yapılan işe uygun olması gerekir.
Büyük işletmelerde ölçüm noktalarının doğru tanımlanması ve her sonucun ilgili pano, makine veya topraklama noktasıyla ilişkilendirilmesi raporlama açısından önemlidir.
Topraklama ölçümü gerektiğinde elektrik tesisatı periyodik kontrolünün diğer kontrolleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Çünkü yalnızca tek bir topraklama direnci değerine bakılarak tesisatın tamamı hakkında kesin bir güvenlik değerlendirmesi yapılması doğru değildir.
CNS Periyodik Kontrol, Tire’de faaliyet gösteren işletmeler için topraklama ölçümü, elektrik tesisatı kontrolleri ve ilgili teknik ölçümlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların raporlanmasına yönelik hizmet sunmaktadır.