Tire’de üretim tesisleri, fabrikalar, gıda işletmeleri, atölyeler, oteller, işletmeler ve çeşitli sanayi kuruluşlarında basınç altında çalışan farklı ekipmanlar kullanılmaktadır. Hava tankları, hidroforlar, boylerler, genleşme tankları ve belirli özelliklere sahip kazanlar bu ekipmanlar arasında yer alabilir.
Basınçlı kapların çalışma sırasında içerdiği basınç nedeniyle teknik durumlarının düzenli olarak değerlendirilmesi önemlidir. Tire basınçlı kap periyodik kontrolü, işletmede kullanılan basınçlı ekipmanların teknik özelliklerine göre incelenmesini, gerekli kontrollerin ve testlerin gerçekleştirilmesini ve sonuçların raporlanmasını kapsar.
Basınçlı kaplarda kontrol yalnızca dış yüzeyin gözle incelenmesinden ibaret değildir. Ekipmanın çalışma basıncı, hacmi, imalat özellikleri, emniyet donanımları, bağlantıları ve kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle uzun süre kullanılan, yüksek basınç altında çalışan veya korozyon riski bulunan ekipmanlarda kontrol sürecinin düzenli şekilde takip edilmesi işletmeler açısından önem taşır.
Basınçlı kaplar, içerisinde veya üzerinde belirli bir basınç bulunan ve bu basıncı güvenli şekilde taşıması gereken ekipmanlardır.
Bu ekipmanların teknik bütünlüğünde meydana gelebilecek bir problem çalışma sırasında ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle basınçlı kapların teknik durumunun düzenli olarak değerlendirilmesi gerekir.
Tire basınçlı kap kontrolü sırasında ekipmanın güvenli kullanımını etkileyebilecek teknik unsurlar incelenir.
Kontrol kapsamında ekipmanın türüne göre;
değerlendirilebilir.
Buradaki amaç ekipmanın kontrol tarihindeki teknik durumunu belirlemek ve tespit edilen uygunsuzlukları işletmeye raporlamaktır.
Basınçlı kap kavramı, farklı çalışma amaçlarına sahip çeşitli ekipmanları kapsayabilir.
İşletmelerde kullanılan ekipmanın basınçlı kap kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği, ekipmanın teknik özellikleri ve ilgili mevzuat dikkate alınarak belirlenmelidir.
Tire’de bir işletmede karşılaşılabilecek basınçlı ekipmanlara örnek olarak;
verilebilir.
Ancak bütün bu ekipmanların kontrol yöntemi aynı değildir.
Örneğin hava tankı ile buhar kazanının çalışma prensibi ve kontrol kriterleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle Tire basınçlı kap periyodik kontrolü yapılırken ekipmanın türü öncelikle doğru şekilde belirlenmelidir.
Basınçlı kap kontrolünün kapsamı işletmenin kullandığı ekipmana göre değişir.
Kompresör sistemlerinde basınçlı havanın depolanması amacıyla kullanılan hava tankları basınçlı ekipmanlar arasında önemli bir yere sahiptir.
Tank gövdesi, bağlantılar, emniyet ekipmanları, manometre ve diğer ilgili bölümler ekipmanın özelliklerine göre kontrol edilir.
Binalarda, fabrikalarda ve işletmelerde su basıncının düzenlenmesine yardımcı olan hidrofor sistemlerinde basınçlı tanklar kullanılabilir.
Hidrofor tanklarının teknik durumunun değerlendirilmesi de ekipmanın özelliklerine göre yapılır.
Isıtma ve benzeri sistemlerde kullanılan genleşme tankları, sistemdeki hacim değişimlerinin kontrol edilmesine yardımcı olur.
Bu ekipmanların basınç altında çalışan bölümleri ve ilgili güvenlik unsurları değerlendirilir.
Sıcak su üretim ve depolama sistemlerinde kullanılan boylerler de belirli teknik özelliklere sahip olduklarında basınçlı ekipman kapsamında değerlendirilebilir.
Kontrol yöntemi ekipmanın çalışma prensibine ve teknik özelliklerine göre belirlenir.
Buhar ve sıcak su sistemlerinde kullanılan kazanlar daha kapsamlı teknik değerlendirmeler gerektirebilir.
Kazanların kontrolünde ekipmanın çalışma şekli, kapasitesi, basıncı ve ilgili güvenlik sistemleri dikkate alınmalıdır.
Kontrol sürecinin ilk aşamasında ekipmanın tanımlanması gerekir.
Ekipmana ait marka, model, seri numarası, kapasite, çalışma basıncı ve diğer teknik bilgiler mümkün olduğunca belirlenir.
Daha sonra ekipmanın fiziksel durumu incelenir.
Gövde üzerinde görülebilen korozyon, deformasyon, hasar veya benzeri problemler değerlendirilir.
Bağlantı noktaları ve ekipmanın ilgili bölümleri kontrol edilir.
Manometre, emniyet ventili ve diğer güvenlik ekipmanlarının durumu ekipmanın teknik özelliklerine göre incelenir.
Gerekli görülen test ve ölçümler, ilgili mevzuat ve teknik kriterler doğrultusunda uygulanır.
Kontrol sonunda elde edilen bulgular raporlanır.
Basınçlı kabın gövdesi, ekipmanın içerisindeki basıncı taşıyan temel yapıdır.
Bu nedenle gövdenin fiziksel durumu kontrol sırasında ayrıntılı şekilde değerlendirilir.
Gövde üzerinde;
gibi durumlar incelenebilir.
Özellikle dış ortamda bulunan basınçlı kaplarda korozyon kontrolü önemlidir.
Yüzeyde görülen bir korozyonun basit bir yüzey problemi mi yoksa ekipmanın yapısal dayanımını etkileyebilecek bir durum mu olduğu teknik açıdan değerlendirilmelidir.
Korozyon, basınçlı kapların uzun süreli kullanımında dikkat edilmesi gereken konulardan biridir.
Nem, kimyasal ortam, sıcaklık ve ekipmanın çalışma şartları korozyon oluşumunu etkileyebilir.
Bazı ekipmanlarda iç yüzeyde meydana gelen korozyon dışarıdan kolayca görülemeyebilir.
Bu nedenle kontrol sırasında mevcut teknik dokümanlar, geçmiş kontrol kayıtları ve ekipmanın çalışma koşulları da değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Gerekli görülen durumlarda yalnızca görsel kontrolle yetinilmeyerek uygun ilave inceleme yöntemlerinin değerlendirilmesi gerekebilir.
Basınçlı kaplarda basınç göstergeleri önemli bir güvenlik unsurudur.
Manometre, ekipmanın içerisindeki veya sistemdeki basınç hakkında kullanıcıya bilgi sağlar.
Kontrol sırasında manometrenin fiziksel durumu, okunabilirliği ve bağlantısı incelenebilir.
Ölçüm cihazlarının doğruluğuyla ilgili gerekli görülen durumlarda ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Yanlış basınç bilgisi veren veya çalışmayan bir manometre, operatörün ekipmanın mevcut durumunu doğru değerlendirmesini zorlaştırabilir.
Basınçlı kaplarda aşırı basınç oluşması ihtimaline karşı kullanılan emniyet ekipmanları büyük önem taşır.
Emniyet ventili, ekipmanın teknik özelliklerine göre kontrol kapsamında değerlendirilir.
Ventilin uygunluğu, ayar durumu ve ilgili teknik gereklilikleri kontrol sürecinde incelenir.
Burada yalnızca ventilin fiziksel olarak mevcut olması yeterli değildir. Ekipmanın teknik dokümanları ve çalışma basıncıyla uyumlu olması da değerlendirilmelidir.
Basınçlı kapların giriş ve çıkış bağlantıları, vanaları ve boru bağlantıları da sistemin güvenli çalışması açısından önemlidir.
Kontrol sırasında bağlantılarda görülebilen kaçaklar, mekanik hasarlar, uygunsuz bağlantılar ve diğer teknik problemler değerlendirilir.
Özellikle titreşime maruz kalan sistemlerde bağlantı noktalarının durumu ayrıca önem taşıyabilir.
Basınçlı kaplarda uygulanacak test yöntemi ekipmanın türüne ve teknik özelliklerine göre belirlenmelidir.
Basınç testi, gelişigüzel şekilde gerçekleştirilebilecek bir işlem değildir. Test basıncı, uygulama yöntemi, test süresi ve güvenlik önlemleri ilgili teknik kriterler ve ekipmanın özellikleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
Gerekli durumlarda hidrostatik test gibi yöntemler kullanılabilir.
Test sonucunda elde edilen bilgiler kontrol raporuna aktarılır.
Burada önemli olan, her basınçlı kaba otomatik olarak aynı test yönteminin uygulanmaması ve ekipmanın teknik özelliklerinin dikkate alınmasıdır.
Hidrostatik test, belirli basınçlı ekipmanların dayanımının değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biridir.
Testin uygulanıp uygulanmayacağı ve hangi koşullarda gerçekleştirileceği ekipmanın türü, tasarımı, çalışma basıncı ve ilgili teknik gerekliliklere göre belirlenmelidir.
Test sırasında güvenlik açısından gerekli tedbirlerin alınması gerekir.
Hidrostatik test sonuçlarının doğru şekilde kayıt altına alınması, ekipmanın geçmiş kontrollerinin takip edilmesi açısından da önemlidir.
Basınçlı kapların üretiminde kaynaklı imalat kullanılan bölümler bulunabilir.
Bu bölgeler ekipmanın yapısal bütünlüğü açısından önemlidir.
Kontrol sırasında görülebilen kaynak kusurları, çatlak belirtileri, deformasyon veya korozyon gibi durumlar değerlendirilir.
Gerekli görülmesi halinde kaynak bölgelerinin daha ileri yöntemlerle incelenmesi gündeme gelebilir.
Bu tür durumlarda uygulanacak tahribatsız muayene yönteminin ekipmanın yapısına ve incelenecek probleme uygun olması gerekir.
Basınçlı kapların güvenli şekilde çalışabilmesi için yalnızca tank gövdesinin sağlam olması yeterli değildir.
Ekipmanın yapısına göre emniyet ventili, manometre, tahliye sistemi ve diğer güvenlik ekipmanlarının da çalışır durumda olması gerekir.
Bu nedenle Tire basınçlı kap kontrolü sırasında güvenlik ekipmanları ayrıca değerlendirilir.
Tespit edilen uygunsuzluklar raporda açık şekilde belirtilerek işletmenin gerekli düzeltici faaliyetleri gerçekleştirmesi sağlanmalıdır.
Tire’de faaliyet gösteren fabrikalarda üretim süreçlerine bağlı olarak çok sayıda basınçlı ekipman bulunabilir.
Kompresör odalarında hava tankları, kazan dairelerinde kazan ve yardımcı ekipmanlar, su sistemlerinde hidrofor ve genleşme tankları kullanılabilir.
Bu nedenle fabrika yönetiminin bütün ekipmanları tek tek belirleyerek kontrol tarihlerini takip etmesi önemlidir.
Özellikle aynı tesiste farklı türde basınçlı kapların bulunması halinde her ekipmanın kendi teknik özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekir.
Bir hava tankına uygulanan kontrol yönteminin doğrudan bir buhar kazanına uygulanması doğru değildir.
Basınçlı ekipmanlar yalnızca fabrikalarda bulunmaz.
Oteller, hastaneler, büyük ticari işletmeler, eğitim tesisleri ve çeşitli hizmet işletmelerinde de hidrofor, boyler, genleşme tankı veya farklı basınçlı sistemler bulunabilir.
Özellikle sıcak su ve su basınçlandırma sistemlerinin bulunduğu işletmelerde ekipmanların teknik durumunun düzenli olarak takip edilmesi gerekir.
Bu nedenle işletmenin teknik ekipman envanterinin çıkarılması ve hangi ekipmanın hangi kontrol kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin belirlenmesi önemlidir.
Kontrol sonunda ekipmana ilişkin teknik bulgular raporlanır.
Tire basınçlı kap periyodik kontrol raporu içerisinde ekipmanın tanımlayıcı bilgileri, kontrol tarihi, yapılan incelemeler, uygulanan testler ve tespit edilen uygunsuzluklar yer alabilir.
Raporun doğru ekipmana ait olması özellikle aynı işletmede çok sayıda basınçlı kap bulunduğunda büyük önem taşır.
İşletmeler raporları düzenli şekilde arşivleyerek ekipmanın kontrol geçmişini takip edebilir.
Kontrol sırasında basınçlı kabın güvenli kullanımını etkileyebilecek bir problem tespit edilebilir.
Örneğin;
gibi durumlarla karşılaşılabilir.
Tespit edilen uygunsuzluğun niteliğine göre gerekli bakım, onarım veya teknik düzeltmenin gerçekleştirilmesi gerekir.
Gerekli görülen durumlarda düzeltici faaliyet sonrasında ekipmanın yeniden değerlendirilmesi planlanabilir.
Basınçlı kaplarda bakım ve periyodik kontrol aynı işlem değildir.
Bakım sırasında ekipmanın çalışmasını sürdürmesi için üretici tavsiyelerine uygun işlemler yapılabilir. Parça değişimi, temizlik, yağlama ve çeşitli onarım faaliyetleri bakım kapsamında değerlendirilebilir.
Periyodik kontrolde ise ekipmanın teknik kriterler açısından mevcut durumu değerlendirilir ve sonuçlar raporlanır.
Dolayısıyla bir basınçlı kabın bakımının yapılmış olması periyodik kontrol ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Tire’de basınçlı ekipman kullanan fabrikalar, sanayi işletmeleri, atölyeler, oteller, ticari işletmeler ve diğer işyerleri için basınçlı kapların kontrol süreçlerinin düzenli şekilde takip edilmesi gerekir.
Tire basınçlı kap periyodik kontrolü, ekipmanın türüne ve teknik özelliklerine göre gövde, bağlantılar, korozyon durumu, manometre, emniyet ventili ve diğer güvenlik unsurlarının değerlendirilmesini kapsar.
Gerekli test ve incelemelerin yöntemi ekipmanın özellikleri ve ilgili teknik kriterler dikkate alınarak belirlenir.
Hava tankı, hidrofor tankı, genleşme tankı, boyler ve kazan gibi ekipmanların aynı yöntemle kontrol edilmemesi gerekir. Her ekipman kendi teknik yapısı içerisinde değerlendirilmelidir.
CNS Periyodik Kontrol, Tire’de basınçlı kap kullanan işletmeler için ekipmanların teknik özelliklerine göre kontrol sürecinin planlanması, gerekli inceleme ve testlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların raporlanmasına yönelik hizmet sunmaktadır.