Selçuk'ta üretim yapan fabrikalar, oteller, restoranlar, tarım işletmeleri, atölyeler, bakım tesisleri, depolar ve farklı sektörlerde faaliyet gösteren işyerlerinde basınçlı hava sistemleri önemli bir yardımcı tesisat olarak kullanılır. Kompresörler tarafından üretilen basınçlı hava, çoğu işletmede doğrudan makinelere gönderilmeden önce hava tanklarında depolanır ve dağıtım hattına aktarılır.
Bu sistemin en önemli parçalarından biri olan hava tankı, çalışma sırasında basınca maruz kalan bir basınçlı kap niteliğindedir. Bu nedenle yalnızca kompresörün çalışıyor olması veya bakımının yapılmış olması, sistemin güvenli olduğu anlamına gelmez.
Selçuk'ta gerçekleştirilen basınçlı kaplar ve kompresör periyodik kontrolü, işyerinde kullanılan kompresör, hava tankı ve ilgili basınçlı ekipmanların teknik durumunun değerlendirilmesi, gerekli kontrollerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların mevzuata uygun şekilde raporlanması amacıyla yapılır.
Özellikle Şirince, Belevi, Pamucak ve Selçuk merkez çevresindeki otel işletmeleri, restoranlar, tarımsal işletmeler, üretim alanları, servis ve bakım atölyeleri ile sanayi işletmelerinde kullanılan basınçlı hava sistemlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi önem taşır.
Kompresör sistemlerinde güvenlik açısından yalnızca kompresör motoruna bakılması yeterli değildir.
Kompresörün çalışma basıncı, hava tankının kapasitesi, emniyet ekipmanları, basınç göstergeleri, bağlantılar, tankın fiziksel durumu ve sistemin genel çalışma koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle hava tankları sürekli olarak basınç altında çalıştığından, tank üzerinde zaman içerisinde korozyon, bağlantı problemleri veya ekipmanın güvenliğini etkileyebilecek başka uygunsuzluklar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle Selçuk'ta;
Kompresörler
Hava tankları
Basınçlı hava depoları
Basınçlı hava sistemleri
Kompresör hava tankları
Basınçlı kap niteliğindeki ekipmanlar
için uygun kontrol ve raporlama sürecinin yürütülmesi gerekir.
Buradaki amaç yalnızca bir rapor düzenlemek değildir. Asıl amaç, ekipmanın kullanım koşulları ile teknik özelliklerinin güvenli çalışma açısından değerlendirilmesidir.
Kompresörler birçok işletmede üretim sürecinin doğrudan veya dolaylı bir parçasıdır.
Otomasyon sistemleri, pnömatik makineler, üretim tezgâhları, bakım ekipmanları, hava tabancaları, temizlik sistemleri ve farklı endüstriyel uygulamalar basınçlı havaya ihtiyaç duyabilir.
Bir kompresörün uzun süre çalışması;
basınç dalgalanmalarına,
sıcaklık artışlarına,
bağlantı noktalarında problemlere,
yağlama problemlerine,
hava kaçaklarına,
basınç göstergelerinde sorunlara,
emniyet ekipmanlarında uygunsuzluklara
neden olabilecek çalışma koşulları oluşturabilir.
Bu nedenle Selçuk kompresör periyodik kontrolü sırasında ekipmanın yalnızca çalışıp çalışmadığına bakılması yerine, ekipmanın güvenli kullanımını etkileyen teknik hususların değerlendirilmesi gerekir.
Kompresör tarafından üretilen basınçlı havanın depolanmasını sağlayan hava tankları, basınçlı kap sistemlerinin önemli parçalarındandır.
Hava tankının üzerinde bulunan etiket ve teknik bilgiler, işletme basıncı, kapasite ve ekipmanın imalat özellikleri gibi bilgiler kontrol sürecinde önem taşır.
Kontrol sırasında ekipmanın fiziksel durumu ve güvenli çalışma açısından değerlendirilmesi gereken unsurlar incelenir.
Özellikle hava tanklarında;
Korozyon
Fiziksel deformasyon
Bağlantı problemleri
Basınç göstergesi
Emniyet ekipmanları
Boru bağlantıları
Tankın genel durumu
Teknik bilgiler ve ekipman tanımları
gibi konular önem taşır.
Hava tankının bulunduğu ortam ve kullanım şartları da değerlendirmeye alınmalıdır.
Selçuk'ta işletmelerin en sık karıştırdığı konulardan biri kompresör bakımı ile kompresör periyodik kontrolünün aynı işlem olduğunun düşünülmesidir.
Bunlar aynı işlem değildir.
Kompresör bakımı; ekipmanın üretici talimatlarına göre çalışmasını sürdürmesine yönelik bakım faaliyetlerini kapsar.
Periyodik kontrol ise iş ekipmanının mevzuat ve ilgili teknik kriterler çerçevesinde güvenli kullanım açısından değerlendirilmesine yönelik kontrol ve raporlama sürecidir.
Örneğin işletmenin kompresör yağını değiştirmiş olması, filtre bakımını yaptırması veya motor bakımını gerçekleştirmesi tek başına basınçlı kap periyodik kontrolünün yerine geçmez.
Bu ayrım özellikle işyerlerinde oluşturulan İSG dosyalarının düzenli tutulması açısından önemlidir.
Selçuk'ta basınçlı hava sistemleri farklı sektörlerde kullanılabilir.
Selçuk'un turizm hareketliliği nedeniyle otel, pansiyon ve konaklama tesislerinde çeşitli teknik sistemler bulunur.
Teknik servislerde veya yardımcı işletme bölümlerinde kullanılan kompresör ve basınçlı hava ekipmanlarının kontrolü işletmenin genel iş ekipmanı güvenliği açısından önem taşır.
Özellikle Pamucak ve Selçuk merkez çevresindeki büyük konaklama tesislerinde farklı teknik ekipmanların birlikte bulunması nedeniyle periyodik kontrol planlamasının bütüncül yapılması faydalıdır.
Restoranlar, gıda işletmeleri ve üretim alanlarında kullanılan pnömatik sistemler veya bakım ekipmanları basınçlı hava ihtiyacı oluşturabilir.
Bu işletmelerde kullanılan ekipmanın niteliğine göre uygun periyodik kontrol gereklilikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Selçuk ve çevresinde tarımsal faaliyetler de önemli bir yer tutmaktadır.
Tarım işletmelerinde, bakım atölyelerinde ve çeşitli üretim alanlarında kompresör ve hava tankları kullanılabilir.
Bu ekipmanların çalışma koşullarının düzenli şekilde değerlendirilmesi, özellikle yoğun kullanılan işletmeler açısından önemlidir.
Otomotiv servisleri, bakım atölyeleri, metal işleri, makine bakım alanları ve çeşitli teknik servislerde kompresör kullanımı oldukça yaygındır.
Hava tabancaları, pnömatik el aletleri ve farklı ekipmanlar kompresörden sağlanan basınçlı hava ile çalışabilir.
Bu nedenle kompresör ve hava tankı kontrolü, işletmenin iş ekipmanı kontrol planının önemli parçalarından biri olabilir.
Üretim tesislerinde kompresörler çoğu zaman tek bir makineyi değil, tesis genelindeki birçok ekipmanı besler.
Bu durumda basınçlı hava sistemindeki bir problem üretimin devamlılığını da etkileyebilir.
Bu nedenle üretim işletmelerinde yalnızca güvenlik açısından değil, operasyonel süreklilik açısından da basınçlı hava sisteminin teknik durumunun takip edilmesi önemlidir.
Basınçlı kap kontrolünün kapsamı ekipmanın türüne, teknik özelliklerine, ilgili standarda ve kullanım koşullarına göre değişebilir.
Genel olarak kontrol sürecinde ekipmanın tanımlanması ve teknik bilgilerinin incelenmesinden başlayarak ilgili güvenlik unsurlarının değerlendirilmesine geçilir.
Kontrol kapsamında ekipmanın;
Marka ve model bilgileri,
Seri numarası,
Kapasitesi,
Çalışma basıncı,
Teknik etiket bilgileri,
Fiziksel durumu,
Bağlantıları,
Basınç göstergeleri,
Emniyet ekipmanları,
İlgili teknik kriterleri
değerlendirilir.
Uygulanacak test ve muayene yöntemi ekipmanın özelliklerine ve ilgili mevzuat/standart kriterlerine göre belirlenmelidir.
Çalışma koşullarının hidrostatik test açısından uygun olmadığı özel durumlarda, mevzuat ve ilgili standartların izin verdiği yöntemler kapsamında farklı muayene yöntemleri değerlendirilebilir.
Kompresör sistemlerinde emniyet ekipmanları basınçlı sistemin güvenli işletilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Özellikle basınç altında çalışan hava tanklarında basıncın kontrol altında tutulmasını sağlayan ekipmanların uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Basınç göstergesinin okunabilirliği, emniyet ekipmanlarının durumu, bağlantılar ve sistemin çalışma koşulları birlikte ele alınmalıdır.
Bir işletmede kompresörün normal şekilde çalışması, sistemin bütün güvenlik unsurlarının uygun olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle yalnızca “kompresör çalışıyor” şeklinde yapılan bir değerlendirme teknik periyodik kontrol yerine geçmez.
Sahadaki ekipmanın kullanım koşullarına bağlı olarak farklı uygunsuzluklar ortaya çıkabilir.
Bunlar arasında;
Hava kaçakları,
Basınç göstergesi problemleri,
Emniyet ekipmanlarıyla ilgili uygunsuzluklar,
Korozyon,
Tank üzerinde fiziksel deformasyon,
Uygun olmayan bağlantılar,
Teknik etiket bilgilerinin okunamaması,
Ekipmanın kullanım koşullarının teknik özelliklerle uyumsuz olması
gibi durumlar bulunabilir.
Her uygunsuzluk aynı seviyede değildir. Bu nedenle tespit edilen durumun ekipmanın güvenli kullanımına etkisi teknik olarak değerlendirilmelidir.
Bu soru özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde sık karşılaşılan bir durumdur.
Kompresörün çalışıyor olması, basınçlı kabın güvenli durumda olduğunu tek başına göstermez.
Bir hava tankı dışarıdan normal görünebilir. Ancak ekipmanın geçmişi, teknik özellikleri, çalışma basıncı, kullanım koşulları ve ilgili güvenlik ekipmanları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle periyodik kontrolün amacı arıza meydana geldikten sonra müdahale etmek değil, güvenli kullanım açısından gerekli değerlendirmeyi zamanında yapmaktır.
Kontrol tamamlandıktan sonra sonuçların uygun şekilde kayıt altına alınması gerekir.
Periyodik kontrol raporunda ekipmanın tanımlanmasına, işyerine, kontrol sürecine ve yetkili kişiye ilişkin gerekli bilgilerin bulunması gerekir.
2025 yılındaki yönetmelik değişikliği ile periyodik kontrole tabi ekipmanların kapsamı ve İSG-KATİP sürecine ilişkin hükümler yeniden düzenlenmiştir. İşveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında hizmetten en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmesi ve onaylanması öngörülmektedir.
Dolayısıyla Selçuk'ta bir işletmenin yalnızca herhangi bir servis tarafından hazırlanmış bakım formunu “periyodik kontrol raporu” olarak kabul etmesi doğru değildir.
Yetkili kişi tarafından mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilen kontrol ve raporlama süreci esas alınmalıdır.
Basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri, mevzuatta belirtilen eğitim ve yetkilendirme şartlarını sağlayan kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın güncel açıklamasına göre basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri; uygun yetkiye sahip makine mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, mekatronik mühendisleri, kimya mühendisleri, imalat mühendisleri, uçak mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile makine teknikerleri veya yüksek teknikerleri tarafından yapılabilmektedir.
Ayrıca periyodik kontrolü gerçekleştiren kişinin ilgili alanda gerekli EKİPNET yetkilendirmesine sahip olması gerekir.
Bu nedenle işletmelerin hizmet alırken yalnızca fiyatı değil, kontrolü gerçekleştirecek kişinin yetkisini ve raporlama sürecini de değerlendirmesi gerekir.
Periyodik kontrol süreleri ekipmanın türüne, ilgili standarda ve mevzuatta belirtilen kriterlere göre değerlendirilmelidir.
“Her kompresör kesin olarak şu kadar ayda bir kontrol edilir” şeklinde bütün ekipmanlara uygulanabilecek tek bir ifade kullanmak teknik açıdan doğru değildir.
İlgili standartta farklı bir süre öngörülmemişse mevzuatta belirtilen azami süreler dikkate alınır.
Ayrıca ekipmanda güvenliği etkileyebilecek değişiklik, büyük onarım, kaza veya benzeri durumlar meydana geldiğinde yalnızca rutin kontrol tarihini beklemek yeterli olmayabilir. İş ekipmanının güvenliğini etkileyebilecek durumlar sonrasında gerekli kontrollerin yapılması mevzuatta ayrıca düzenlenmiştir.
İşletmenin kontrol sürecini daha hızlı ve sağlıklı yürütebilmesi için mümkün olduğunca ekipmana ilişkin mevcut bilgilerin hazırlanması faydalıdır.
Örneğin;
Ekipmanın marka ve modeli,
Seri numarası,
Hava tankı kapasitesi,
Çalışma basıncı,
İmalat bilgileri,
Önceki kontrol raporu,
Bakım kayıtları,
Ekipmanın bulunduğu bölüm,
Kompresörün kullanım amacı
gibi bilgiler kontrol sırasında faydalı olabilir.
Önceki raporların bulunması, ekipmanın geçmiş durumunun değerlendirilmesini de kolaylaştırabilir.
CNS Periyodik Kontrol, Selçuk ve çevresindeki işletmeler için basınçlı kaplar, kompresörler, hava tankları ve diğer iş ekipmanlarının periyodik kontrol süreçlerinde hizmet sunar.
Selçuk merkez, Şirince, Belevi, Pamucak ve çevresindeki işletmelerin ihtiyaçlarına göre kontrol kapsamı belirlenebilir.
Kompresör ve hava tankının yanında işletmede bulunan diğer iş ekipmanlarının da kontrol ihtiyacı varsa bunlar ayrıca değerlendirilerek daha kapsamlı bir periyodik kontrol planı oluşturulabilir.
Örneğin işletmede;
Forklift,
Vinç,
Kaldırma platformu,
Yangın tesisatı,
Yangın pompası,
Hidrofor,
Elektrik tesisatı,
Topraklama tesisatı,
Paratoner,
Jeneratör,
Makine ve tezgâhlar,
Raf sistemleri
gibi ekipman ve tesisatlar bulunuyorsa, bunların ilgili mevzuat kapsamında periyodik kontrol gereklilikleri ayrıca değerlendirilir.
Böylece işletme farklı ekipmanlar için birbirinden kopuk kontroller yerine, ihtiyacına uygun bir kontrol planı oluşturabilir.
Selçuk'ta kompresör, hava tankı veya basınçlı kap bulunan işletmeler için kontrol öncesinde ekipmanın türü, kapasitesi, çalışma basıncı ve önceki kontrol durumu paylaşılabilir.
Bu bilgiler doğrultusunda kontrolün kapsamı ve gerekli teknik süreç belirlenir.
CNS Periyodik Kontrol iletişim:
0530 071 07 77
Selçuk'ta kompresör, hava tankı ve basınçlı kapların periyodik kontrolü için işletmenizde bulunan ekipmanın bilgilerini paylaşarak uygun kontrol kapsamı hakkında bilgi alabilirsiniz.