Çeşme’de otel, apartman, site, restoran, ticari işletme, depo, işyeri ve farklı kullanım amaçlarına sahip binalarda suyun yeterli basınçla kullanılabilmesi için hidrofor sistemlerinden yararlanılır. Özellikle çok katlı yapılarda veya şebeke basıncının kullanım ihtiyacını karşılamadığı tesislerde hidrofor grupları binanın su altyapısının önemli bir parçasıdır.
Ancak hidrofor yalnızca bir pompadan oluşmaz. Sistemde bulunan pompa grubu, basınç tankı, manometre, basınç şalteri veya elektronik kontrol sistemi, çekvalfler, vanalar, boru bağlantıları ve elektrik kumanda ekipmanları birlikte çalışır.
Bu nedenle Çeşme hidrofor periyodik kontrol hizmetinde yalnızca pompanın çalışıp çalışmadığına bakılması yeterli değildir. Sistemin basınçlı ekipmanları, mekanik bileşenleri, elektriksel kumandası ve kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle oteller, konaklama tesisleri, restoranlar, siteler, ticari binalar ve yoğun su tüketimi bulunan işletmelerde hidrofor sistemindeki bir arıza yalnızca su basıncının düşmesine değil, işletmenin günlük faaliyetlerinin aksamasına da neden olabilir.
Hidrofor, suyun belirli bir basınç seviyesinde ve gerekli debide kullanım noktalarına ulaştırılmasını sağlayan pompalama sistemidir.
Tipik bir hidrofor grubunda;
Elektrik motoru,
Su pompası,
Basınç tankı,
Manometre,
Basınç şalteri veya elektronik basınç kontrol sistemi,
Çekvalf,
Küresel veya kelebek vanalar,
Boru kolektörleri,
Elektrik kumanda panosu,
Basınç sensörleri
gibi ekipmanlar bulunabilir.
Sistemin tasarımına göre tek pompalı veya çok pompalı hidrofor grupları kullanılabilir.
Örneğin büyük bir otelde birden fazla pompanın kademeli olarak devreye girdiği sistemler bulunabilir. Bu durumda kontrolün yalnızca tek bir pompa üzerinden yapılması sistemin tamamının değerlendirilmesi anlamına gelmez.
Hidrofor sistemi sürekli veya sık aralıklarla çalıştığından zaman içerisinde mekanik, elektriksel ve basınçla ilgili problemler ortaya çıkabilir.
Kontrol sırasında örneğin;
Pompanın aşırı titreşim yapması,
Basıncın kararsız olması,
Basınç tankında problem bulunması,
Manometrenin doğru göstermemesi,
Pompanın sık devreye girip çıkması,
Vanalarda kaçak olması,
Çekvalfin düzgün çalışmaması,
Boru bağlantılarında sızıntı oluşması,
Elektrik kumanda sisteminde arıza bulunması,
Pompa motorunda anormal ısınma olması
gibi durumlar tespit edilebilir.
Periyodik kontrolün temel amacı, sistemin mevcut durumunun teknik olarak ortaya konulması ve güvenli çalışmayı etkileyebilecek uygunsuzlukların belirlenmesidir.
Kontrol kapsamı hidroforun tipine ve tesisatın özelliklerine göre değişebilir. Ancak genel bir hidrofor kontrolünde sistemin ana bileşenleri birlikte değerlendirilir.
Pompa, hidrofor sisteminin temel çalışma elemanıdır.
Kontrol sırasında;
Pompanın fiziksel durumu,
Pompa gövdesi,
Bağlantılar,
Sızdırmazlık,
Titreşim,
Olağandışı ses,
Pompanın devreye girme davranışı,
Basınç oluşturma durumu,
Motor-pompa bağlantısı
incelenebilir.
Pompanın çalışıyor olması tek başına yeterli değildir.
Örneğin pompa çalıştığı halde gerekli basıncı oluşturamıyorsa sistemin kullanım noktasındaki performansı yeterli olmayabilir.
Bu nedenle hidrofor pompasının değerlendirilmesi sistemin basınç ve çalışma karakteristiğiyle birlikte yapılmalıdır.
Hidrofor sisteminin en önemli bileşenlerinden biri de basınç tankıdır.
Basınç tankı, sistemin çalışma karakteristiğine göre pompanın gereksiz yere sürekli devreye girmesini önlemeye ve sistem basıncının dengelenmesine yardımcı olur.
Tankın tipine bağlı olarak;
Tank gövdesi,
Korozyon,
Fiziksel deformasyon,
Bağlantılar,
Manometre,
Vana,
Sızdırmazlık,
Etiket ve teknik bilgiler,
Tankın çalışma koşulları
değerlendirilebilir.
Membranlı tanklarda membranın durumu ve ön gaz basıncı da sistemin çalışma karakteristiği açısından önem taşıyabilir.
Burada önemli bir ayrım vardır:
Hidrofor tankı bir basınçlı ekipman olabilir ve uygulanacak kontrol yöntemi tankın teknik özelliklerine göre belirlenmelidir.
Bu nedenle her hidrofor için aynı kontrol prosedürünün uygulanması doğru değildir.
Manometre, sistem basıncının izlenebilmesi açısından önemli bir ekipmandır.
Kontrolde;
Manometrenin fiziksel durumu,
Kadran okunabilirliği,
Bağlantısı,
Basınç değerinin sistem davranışıyla uyumu,
Hasar veya kaçak durumu
değerlendirilebilir.
Manometrenin yanlış değer göstermesi, operatörün sistemi yanlış değerlendirmesine neden olabilir.
Bu nedenle yalnızca manometrenin üzerinde bir ibre bulunması yeterli değildir; cihazın sistemdeki gerçek çalışma koşullarını doğru şekilde yansıtıp yansıtmadığı da önemlidir.
Hidrofor sistemlerinde pompanın devreye girip çıkmasını sağlayan farklı kontrol yöntemleri kullanılabilir.
Bunlar arasında;
Basınç şalterleri,
Basınç sensörleri,
Elektronik kontrol cihazları,
Frekans konvertörleri,
PLC tabanlı kontrol sistemleri
bulunabilir.
Kontrol sırasında sistemin tipine göre;
Devreye girme basıncı,
Devreden çıkma basıncı,
Sensörlerin durumu,
Kumanda sistemi,
Alarm fonksiyonları,
Pompa sıralaması,
Otomatik çalışma
değerlendirilebilir.
Özellikle çok pompalı hidroforlarda pompa sıralamasının doğru çalışması önemlidir.
Bir pompanın sürekli çalışması ve diğer pompaların devreye girmemesi sistemdeki kontrol probleminin göstergesi olabilir.
Hidrofor mekanik bir sistem gibi görünse de elektrik kumanda panosu sistemin çalışmasında önemli rol oynar.
Elektrik panosunda sistemin yapısına göre;
Ana şalter,
Motor koruma elemanları,
Kontaktörler,
Termik koruma,
Sigortalar,
Röleler,
Frekans sürücüsü,
PLC,
Faz kontrol ekipmanları,
Kontrol ve kumanda devreleri
bulunabilir.
Pano içerisinde gevşek bağlantılar, aşırı ısınma veya uygunsuz müdahaleler bulunması hidroforun güvenli çalışmasını etkileyebilir.
Bu nedenle hidrofor kontrolü ile binanın genel elektrik tesisatı kontrolünün birbirinden farklı olduğu unutulmamalıdır.
Hidrofor panosunun incelenmesi, genel elektrik tesisatı periyodik kontrolünün yerine geçmez.
Hidrofor grubunun giriş ve çıkış borularında zaman içerisinde;
Korozyon,
Sızıntı,
Gevşek bağlantı,
Mekanik hasar,
Titreşim kaynaklı problemler,
Destek problemleri
oluşabilir.
Bu nedenle kontrol sırasında erişilebilen boru hatları ve bağlantılar da değerlendirilir.
Özellikle pompa çalışırken oluşan titreşimin boru bağlantılarına aktarılması zaman içerisinde mekanik problemlere yol açabilir.
Hidrofor sistemlerinde vanalar ve çekvalfler sistemin doğru çalışması açısından kritik bileşenlerdir.
Kontrol sırasında;
Vana gövdeleri,
Vana konumları,
Kaçaklar,
Çekvalflerin durumu,
Bağlantılar,
Erişilebilirlik
incelenebilir.
Çekvalfin görevini yerine getirmemesi halinde suyun geri kaçması veya sistem basıncının istenmeyen şekilde değişmesi mümkün olabilir.
Çeşme'de oteller ve konaklama tesislerinde hidrofor sistemleri çok farklı kullanım noktalarına hizmet edebilir.
Bunlar arasında;
Odalar,
Banyolar,
Mutfaklar,
Restoranlar,
Çamaşırhaneler,
Teknik alanlar,
Personel bölümleri,
Ortak kullanım alanları
bulunabilir.
Bu nedenle hidrofor arızası otelin yalnızca bir bölümünü değil, geniş bir kullanım alanını etkileyebilir.
Özellikle yoğun kullanım dönemlerinde su basıncının düşmesi;
Duş sistemlerini,
Lavaboları,
Mutfakları,
Temizlik faaliyetlerini,
Çamaşırhane operasyonlarını
olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle hidroforun kontrolü yalnızca arıza meydana geldikten sonra yapılacak bir işlem olarak değerlendirilmemelidir.
Çeşme'deki apartman ve sitelerde hidrofor sistemi özellikle üst katlara suyun yeterli basınçla ulaştırılabilmesi açısından önem taşıyabilir.
Bu yapılarda hidrofor sistemi genellikle ortak teknik hacimde bulunur.
Kontrolde;
Pompa grubu,
Basınç tankı,
Elektrik panosu,
Basınç şalteri,
Manometre,
Vana ve çekvalfler,
Boru bağlantıları
birlikte değerlendirilir.
Sistem uzun süre bakımsız kaldığında pompanın sık devreye girmesi, basınç dalgalanmaları veya tank kaynaklı problemler görülebilir.
Restoran, mağaza, ticari işletme ve benzeri yapılarda su basıncı işletmenin faaliyetleri açısından önem taşıyabilir.
Örneğin yoğun su kullanılan;
Mutfak,
Bulaşıkhane,
Temizlik alanları,
Personel kullanım alanları
hidrofor sisteminden etkilenebilir.
Bu nedenle işletmenin gerçek su tüketim karakteristiği kontrol sırasında dikkate alınmalıdır.
Hayır.
Normal kullanım suyu için kullanılan hidrofor ile yangın söndürme sisteminin pompa grubu aynı amaçla çalışan sistemler değildir.
Normal hidrofor;
kullanım suyunun gerekli basınçla dağıtılmasına
hizmet eder.
Yangın pompa grubu ise;
yangın söndürme sisteminin tasarımındaki gerekli su debisi ve basınç koşullarının sağlanmasına
hizmet eder.
Bu nedenle daha önce ele aldığımız Çeşme yangın tesisatı sayfasındaki yangın pompası ile kullanım suyu hidroforunun aynı sistem olduğu düşünülmemelidir.
Hidrofor periyodik kontrolü ile hidrofor bakımı birbirinden farklıdır.
Periyodik kontrolde sistemin mevcut durumu değerlendirilir.
Bakımda ise örneğin;
Arızalı parçanın değiştirilmesi,
Pompanın bakımı,
Conta değişimi,
Tankın servis işlemleri,
Elektrik komponentlerinin değiştirilmesi,
Vana değişimi
gibi müdahaleler yapılabilir.
Bir hidroforun kontrol edilmesi, tespit edilen bütün arızaların otomatik olarak giderildiği anlamına gelmez.
Kontrol raporu mevcut durumu ortaya koyarken bakım işlemi ayrı bir çalışma olarak yürütülebilir.
Profesyonel bir kontrol süreci genel olarak şu aşamalardan oluşabilir:
Hidroforun tipi, pompa sayısı, tank kapasitesi ve sistemin kullanım amacı belirlenir.
Pompa, tank, boru bağlantıları, vanalar ve diğer bileşenler incelenir.
Sistemin çalışma karakteristiğine göre basınç değerleri değerlendirilir.
Pompanın devreye girme ve çalışma davranışı incelenir.
Kontrol panosu ve kumanda sisteminin ilgili bileşenleri değerlendirilir.
Tankın teknik özellikleri ve çalışma koşulları dikkate alınarak gerekli kontroller gerçekleştirilir.
Tespit edilen bulgular ve yapılan kontroller teknik rapora aktarılır.
Kontrolün kapsamına göre;
Sistem basıncı,
Devreye girme basıncı,
Devreden çıkma basıncı,
Tank basıncı,
Pompa çalışma değerleri,
Elektriksel çalışma değerleri
değerlendirilebilir.
Ancak her hidrofor için aynı ölçümlerin uygulanması gerektiği söylenemez.
Ölçüm yöntemi ve kapsamı hidroforun teknik özelliklerine göre belirlenmelidir.
Basınç tankı sistemin çalışma karakteristiğinde önemli rol oynar.
Tankta meydana gelebilecek problemlerin belirtileri arasında;
Pompanın çok sık devreye girmesi,
Basıncın hızlı değişmesi,
Su debisinde dalgalanma,
Pompanın kısa aralıklarla çalışması
gibi durumlar görülebilir.
Ancak bu belirtilerin tamamı doğrudan tank arızası anlamına gelmez.
Sorunun kaynağının belirlenmesi için pompa, basınç kontrol sistemi, tesisat ve tank birlikte değerlendirilmelidir.
Kontrol sonunda hazırlanan rapor, işletmenin hidrofor sisteminin mevcut durumunu anlayabilmesine yardımcı olmalıdır.
Raporda kontrol kapsamına göre;
Tesis bilgileri,
Hidrofor bilgileri,
Pompa bilgileri,
Basınç tankı bilgileri,
Kontrol tarihi,
Yapılan kontroller,
Ölçüm sonuçları,
Tespit edilen uygunsuzluklar,
Fotoğraflar,
Teknik değerlendirme
yer alabilir.
Özellikle bir uygunsuzluk tespit edilmişse bunun yalnızca “uygunsuz” şeklinde belirtilmesi yerine hangi ekipmanda, hangi nedenle ve hangi koşulda problem görüldüğünün açık şekilde yazılması raporun teknik değerini artırır.
Hidrofor sisteminin hangi mevzuat kapsamında değerlendirileceği; sistemdeki basınçlı ekipmanın niteliğine, kullanım şekline ve uygulanabilir teknik düzenlemelere göre belirlenmelidir.
Bu nedenle bütün hidrofor sistemleri için hiçbir ayrım yapmadan tek bir kontrol periyodu söylemek teknik açıdan doğru değildir.
Özellikle hidrofor grubunda bulunan basınçlı tankın ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Ayrıca;
Yeni hidrofor kurulması,
Pompa değişimi,
Basınç tankı değişimi,
Tesisat revizyonu,
Büyük bakım,
Sistemde tekrarlayan basınç problemleri,
Önemli arıza
gibi durumlarda teknik kontrol ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
Hidrofor kontrol fiyatları sistemin özelliklerine göre değişir.
Fiyatlandırmada;
Pompa sayısı,
Hidrofor tipi,
Basınç tankı sayısı,
Tank kapasitesi,
Sistem büyüklüğü,
Kontrol kapsamı,
Ölçüm ve testler,
Tesisin bulunduğu yapı,
Raporlama kapsamı
gibi faktörler etkili olabilir.
Küçük bir apartman hidroforu ile çok sayıda pompa ve basınç tankı bulunan büyük bir otel hidrofor sisteminin aynı kontrol fiyatına sahip olması beklenmez.
Bu nedenle Çeşme hidrofor periyodik kontrol fiyatı araştırılırken teklifin yalnızca toplam bedeli değil, hangi ekipmanların ve hangi kontrollerin dahil olduğu da değerlendirilmelidir.
Kontrol öncesinde mümkünse;
Hidrofor teknik bilgileri,
Önceki kontrol raporları,
Bakım kayıtları,
Basınç tankı bilgileri,
Pompa bilgileri,
Sistem şeması,
Daha önce yaşanan arızalar
hazır bulundurulmalıdır.
Hidrofor odasının erişilebilir olması ve sistemin kontrol sırasında güvenli şekilde çalıştırılabilmesi de önemlidir.
Saha koşullarına bağlı olarak;
Basınç dalgalanması,
Pompanın sık devreye girmesi,
Su kaçağı,
Vana problemi,
Çekvalf problemi,
Manometre problemi,
Tank kaynaklı problemler,
Elektrik kumanda problemi,
Pompa titreşimi,
Aşırı ses,
Boru bağlantılarında mekanik problem
gibi uygunsuzluklarla karşılaşılabilir.
Ancak aynı belirti farklı nedenlerden kaynaklanabileceğinden, tek bir parçayı değiştirmeden önce sistemin tamamının değerlendirilmesi gerekir.
Hidrofor sisteminin pompa, basınç tankı, kontrol ekipmanları, bağlantıları ve ilgili teknik bileşenlerinin mevcut çalışma durumunun değerlendirilmesi ve sonuçların raporlanmasıdır.
Hidrofor grubunda bulunan basınçlı tankın niteliğine göre ilgili mevzuat kapsamındaki basınçlı ekipman kontrolleri uygulanabilir. Tankın teknik özellikleri değerlendirilerek uygun kontrol yöntemi belirlenmelidir.
Sistemin özelliklerine göre çalışma basıncı, devreye girme ve devreden çıkma değerleri ile diğer ilgili basınç parametreleri değerlendirilebilir.
Hayır. Periyodik kontrol mevcut durumu değerlendirir. Bakım ve onarım ise tespit edilen problemlerin giderilmesine yönelik işlemlerdir.
Hayır. Kullanım suyu hidroforu ile yangın söndürme sistemindeki pompa grubu farklı amaçlara hizmet eder.
Otelin odaları, banyoları, mutfakları ve diğer kullanım alanlarında yeterli su basıncının sağlanması işletme açısından önemli olduğundan hidrofor sisteminin güvenilir çalışması teknik açıdan önem taşır.
Kontrol kapsamına bağlı olarak hidroforun elektrik kumanda ve kontrol elemanları incelenebilir. Ancak bu inceleme, binanın genel elektrik tesisatı periyodik kontrolünün yerine geçmez.
Yapılan kontrolün kapsamına uygun olarak teknik rapor hazırlanabilir. Raporda sistem bilgileri, kontrol edilen ekipmanlar, ölçümler ve tespit edilen uygunsuzluklar yer alabilir.