Serik, tarım ve seracılığın yanı sıra turizm, gıda, depolama, lojistik, üretim, otomotiv, inşaat ve hizmet sektörlerinin birlikte faaliyet gösterdiği ilçelerden biridir. Bu işletmelerde kullanılan iş ekipmanlarının türü de faaliyet alanına göre değişir.
Bir serada veya tarımsal işletmede farklı ekipmanlar bulunabilirken, sanayi işletmesinde forklift ve kompresör; araç servisinde lift; depoda forklift ve istifleme ekipmanları; otel veya büyük ticari tesiste ise kaldırma ekipmanlarının yanında çok sayıda teknik tesisat bulunabilir.
Bu nedenle Serik periyodik kontrol hizmetinin işletmenin gerçek ekipman envanterine göre hazırlanması gerekir.
Periyodik kontrolün amacı yalnızca bir rapor düzenlemek değildir. Asıl amaç, kullanılan ekipmanın teknik durumunun ilgili şartlara göre değerlendirilmesi, tespit edilen uygunsuzlukların kayıt altına alınması ve ekipmanın güvenli kullanımının takip edilmesidir.
İşyerlerinde kullanılan her ekipmanın kontrol yöntemi aynı değildir.
Örneğin bir forkliftte kaldırma kapasitesi, çatallar, mast ve kaldırma sistemi ön plana çıkarken; bir kompresörde basınçlı sistem, emniyet donanımları ve basınç göstergeleri değerlendirilir.
Bu nedenle Serik iş ekipmanları periyodik kontrolü yapılırken önce işletmede bulunan ekipmanların sınıflandırılması gerekir.
İşletmenin faaliyet alanına göre kontrol kapsamına şu ekipmanlar girebilir:
Ancak bu liste bütün işletmeler için otomatik olarak uygulanacak bir paket değildir. Hangi ekipmanın kontrol edileceği, işletmede fiilen kullanılan ekipmanlara ve ilgili mevzuata göre belirlenmelidir.
Forkliftler Serik'teki depo, lojistik, üretim, tarım ve ticari işletmelerde malzeme taşıma ve istifleme amacıyla kullanılabilir.
Forkliftin yalnızca çalışıyor olması teknik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez.
Serik forklift periyodik kontrolü sırasında forkliftin tipine ve teknik yapısına göre kaldırma sistemi, taşıma kapasitesi ve güvenli kullanımını etkileyen bölümler değerlendirilir.
Kontrol kapsamında ekipmanın yapısına göre:
incelenebilir.
Burada özellikle forklift kapasitesi ile yapılan işin uyumu önemlidir.
Bir forkliftin üzerinde kapasite bilgisi bulunması, işletmenin her yükü bu forkliftle kaldırabileceği anlamına gelmez. Kullanılan ekipman, yükün ağırlığı ve çalışma koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Forkliftlerde yükün ağırlığı kadar yükün konumu ve kaldırma yüksekliği de önem taşıyabilir.
Örneğin kapasitesi belirli bir değer olarak belirtilen forkliftin farklı çalışma koşullarında aynı kapasiteyle kullanılması her zaman mümkün olmayabilir.
Bu nedenle Serik forklift kontrolü sırasında ekipmanın teknik bilgileri ile kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
İşletmede birden fazla forklift bulunuyorsa her forklift ayrıca tanımlanmalıdır.
Raporda mümkün olduğunca:
Marka + Model + Seri Numarası + Kapasite + Envanter Bilgisi
üzerinden ekipman kimliği oluşturulmalıdır.
Bu yöntem sonraki kontrollerin doğru ekipmanla karşılaştırılmasını kolaylaştırır.
Serik'te üretim tesisleri, depolar, şantiyeler ve farklı endüstriyel işletmelerde çeşitli vinç sistemleri kullanılabilir.
Vinçlerde kontrol kapsamı vincin tipine göre değişir.
Serik vinç periyodik kontrolü kapsamında vincin yapısına göre:
değerlendirilebilir.
Her vinç aynı yapıya sahip olmadığı için kontrol listesi de ekipmana göre oluşturulmalıdır.
Mobil vinçlerde kaldırma mekanizmasının yanında aracın ve taşıyıcı sistemin çalışma koşulları da önem taşır.
Serik mobil vinç periyodik kontrolü sırasında ekipmanın tipine göre:
değerlendirilebilir.
Mobil vincin kapasitesi ile gerçekleştirilecek kaldırma işleminin uygunluğu da teknik açıdan önemlidir.
Caraskal ve ceraskal sistemleri yüklerin kaldırılması ve taşınması amacıyla kullanılabilir.
Kontrol kapsamı ekipmanın türüne göre değişmekle birlikte:
değerlendirilebilir.
Özellikle ekipmanın taşıyıcı bağlantıları göz ardı edilmemelidir.
Çünkü yalnızca kaldırma mekanizmasının kontrol edilmesi, yükün bağlı olduğu bütün sistemin kontrol edildiği anlamına gelmez.
Makaslı platform, personel yükseltici platform veya yük kaldırma platformu gibi ekipmanlarda kontrol yöntemi platformun teknik yapısına göre belirlenir.
Serik platform periyodik kontrolü kapsamında ekipmana göre:
değerlendirilebilir.
Platformun sadece yukarı ve aşağı hareket etmesi yeterli bir teknik kontrol değildir.
Oto servislerinde kullanılan araç liftleri doğrudan kaldırılan aracın altında çalışma yapılmasına imkân verdiği için güvenlik açısından dikkat gerektiren ekipmanlardır.
Serik araç lifti periyodik kontrolü sırasında liftin tipine göre:
kontrol edilebilir.
Özellikle mekanik emniyet kilitlerinin çalışma durumu önemlidir.
Kompresörler basınçlı hava üretir ve çoğunlukla bir hava tankı veya basınçlı hava tesisatıyla birlikte kullanılır.
Bir sistem şu şekilde çalışabilir:
Kompresör → Hava Tankı → Filtre/Kurutucu → Basınçlı Hava Hattı → Kullanım Noktası
İşletmenin yapısına göre bu sisteme farklı ekipmanlar eklenebilir.
Serik kompresör periyodik kontrolü sırasında kompresörün teknik yapısına göre:
değerlendirilebilir.
Kompresörün periyodik kontrolü ile kompresör bakımı aynı işlem değildir.
Kompresör sisteminin bir parçası olarak kullanılan hava tankı, basınçlı hava depolayan ayrı bir basınçlı ekipmandır.
Serik hava tankı kontrolü sırasında ekipmanın özelliklerine göre:
değerlendirilebilir.
Kompresörün kontrol edilmiş olması, ona bağlı hava tankının da otomatik olarak kontrol edildiği anlamına gelmez.
Her ekipmanın kendi teknik kimliği ve kontrol kaydı bulunmalıdır.
Basınçlı kaplarda kontrol yöntemi ekipmanın türüne göre belirlenir.
Serik'teki işletmelerde faaliyet alanına bağlı olarak:
bulunabilir.
Serik basınçlı kap periyodik kontrolü sırasında ekipmanın çalışma basıncı, teknik özellikleri, emniyet donanımları ve uygulanabilir kontrol kriterleri dikkate alınır.
Basınçlı ekipmanlarda yalnızca dış görünüşe bakılarak teknik uygunluk kararı verilmesi doğru değildir.
Hidrofor sistemlerinde basınçlı tanklar ve pompa grupları birlikte çalışabilir.
Kontrol sırasında sistemin yapısına göre:
değerlendirilebilir.
Burada da pompa bakımı ile basınçlı tank kontrolünün birbirinden farklı işlemler olduğu dikkate alınmalıdır.
İşletmelerde kullanılan kazanların türleri farklı olabilir.
Bunlar arasında:
bulunabilir.
Serik kazan periyodik kontrolü ekipmanın türüne göre gerçekleştirilir ve uygulanacak kontrol yöntemi buna göre belirlenir.
Bir işletmede 1 forklift bulunması ile 10 forklift bulunması aynı teknik takip ihtiyacını oluşturmaz.
Aynı durum vinç, kompresör, hava tankı ve diğer ekipmanlar için de geçerlidir.
Bu nedenle periyodik kontrol öncesinde işletmenin ekipman envanteri çıkarılmalıdır.
Örneğin:
| Ekipman | Adet | Kontrol |
|---|---|---|
| Forklift | 3 | Ekipman bazlı |
| Kompresör | 2 | Ekipman bazlı |
| Hava tankı | 2 | Ekipman bazlı |
| Araç lifti | 4 | Ekipman bazlı |
| Vinç | 1 | Ekipman bazlı |
Bu şekilde hazırlanan envanter, hangi ekipmanın kontrol edildiğinin ve hangisinin kontrol tarihinin yaklaştığının takip edilmesini kolaylaştırır.
Periyodik kontrolün önemli noktalarından biri de ekipmanın çalışma ortamının dikkate alınmasıdır.
Örneğin forklift kontrolünde sadece forkliftin kendisi değil, ekipmanın kullanım şekli ve teknik özellikleri de değerlendirmeye alınabilir.
Benzer şekilde bir vinçte taşıyıcı konstrüksiyon; bir platformda çalışma zemini ve emniyet düzenekleri; bir kompresörde ise basınçlı sistemin ilgili bileşenleri önem taşır.
Bu nedenle Serik periyodik kontrol hizmeti, “kontrol formundaki kutuların işaretlenmesi” şeklinde basit bir işlem olarak görülmemelidir.
Teknik kontrolün amacı, ekipmanın gerçek durumunu ortaya koymaktır.
Serik'te periyodik kontrol ihtiyacı yalnızca forklift, vinç, kompresör ve basınçlı kap gibi iş ekipmanlarından oluşmaz. Özellikle oteller, seralar, tarımsal işletmeler, paketleme tesisleri, depolar, restoranlar, üretim işletmeleri, akaryakıt dışı ticari tesisler ve büyük işletmelerde elektrik ve yangın altyapısının da ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle Serik periyodik kontrol hizmeti planlanırken işletmenin yalnızca kullandığı makineler değil, bu makinelerin çalışmasını sağlayan teknik tesisatlar da dikkate alınmalıdır.
Elektrik tesisatı kontrolü, yalnızca elektrik panosunun kapağını açıp bağlantılara bakmaktan ibaret değildir.
İşletmenin elektrik dağıtım yapısına göre enerji;
Şebeke veya trafo → Ana dağıtım panosu → Tali panolar → Makine ve tüketiciler
üzerinden farklı noktalara dağıtılır.
Serik elektrik tesisatı periyodik kontrolü kapsamında tesisin yapısına göre elektrik dağıtım sistemi, koruma düzenekleri, iletkenler, bağlantılar ve gerekli ölçüm/testler değerlendirilir.
Kontrol kapsamında işletmenin durumuna göre:
incelenebilir.
Elektrik panoları, işletmenin enerji dağıtım sisteminin merkezinde bulunur. Özellikle üretim tesisleri, oteller ve büyük ticari yapılarda çok sayıda elektrik panosu bulunabilir.
Serik elektrik panosu periyodik kontrolü sırasında pano tipine ve tesisin özelliklerine göre:
değerlendirilebilir.
Bir işletmede 20 pano bulunuyorsa kontrolün “elektrik panosu kontrol edildi” şeklinde tek bir genel ifadeyle bırakılması yerine hangi panoların değerlendirildiğinin izlenebilir olması gerekir.
Elektrik sistemlerinde bazı bağlantı noktalarında çalışma koşullarına bağlı olarak sıcaklık artışları meydana gelebilir.
Serik termal kamera ölçümü, elektrik panolarında ve uygun diğer elektrik ekipmanlarında sıcaklık dağılımının görüntülenmesine yardımcı olur.
Uygun çalışma koşullarında;
termal açıdan incelenebilir.
Termal kamera görüntüsü tek başına arıza teşhisi değildir. Ölçüm sırasında yük durumu, ortam koşulları, ekipmanın yapısı ve bağlantının normal çalışma karakteristiği birlikte değerlendirilmelidir.
Topraklama sistemi, elektrik tesisatındaki koruma düzeninin önemli parçalarından biridir.
Serik topraklama ölçümü yapılırken öncelikle tesisin topraklama sistemi ve ölçülebilir noktaları belirlenmelidir.
İşletmede bulunabilecek sistemlere göre:
değerlendirilebilir.
Burada önemli nokta, her topraklama sisteminin aynı amaçla kullanılmadığıdır.
Bu nedenle ölçüm sonucunun yalnızca tek bir direnç değeri üzerinden yorumlanması doğru değildir.
Elektrik tesislerinde farklı metalik bölümlerin ve elektriksel sistemlerin uygun şekilde birbirleriyle bağlantılı olması güvenlik açısından önem taşıyabilir.
İşletmenin yapısına göre;
eşpotansiyel bağlantılar açısından değerlendirilebilir.
Özellikle büyük üretim tesislerinde ve karmaşık elektrik altyapılarında eşpotansiyel sistemin bütünlüğü ayrıca dikkate alınmalıdır.
Serik'te işletmelerin ve yapıların yıldırımdan korunması amacıyla farklı yıldırımdan korunma sistemleri kullanılabilir.
Serik paratoner kontrolü yapılırken yalnızca çatıda bulunan yakalama elemanına bakılması yeterli değildir.
Sistemin yapısına göre:
Yakalama sistemi → İniş iletkenleri → Test bağlantıları → Topraklama sistemi
birlikte değerlendirilmelidir.
Kontrol kapsamında:
incelenebilir.
Serik'te özellikle otel, işletme, üretim tesisi ve büyük ticari yapılarda jeneratörler enerji sürekliliği amacıyla kullanılabilir.
Serik jeneratör periyodik kontrolü sırasında jeneratör grubunun teknik yapısına göre:
değerlendirilebilir.
Jeneratörün çalıştırılarak enerji üretmesi, tek başına periyodik kontrolün tamamlandığı anlamına gelmez.
Kendi trafosu bulunan işletmelerde trafo, OG ve AG sistemleri birlikte değerlendirilmesi gereken önemli elektrik altyapılarıdır.
Serik trafo kontrolü kapsamında trafo tipine göre:
incelenebilir.
Yağlı tip ve kuru tip trafoların teknik özellikleri farklı olduğundan kontrol yaklaşımı da ekipmanın yapısına göre belirlenmelidir.
Orta gerilim tesislerinde OG hücreler, enerjinin dağıtılması ve korunması açısından kritik ekipmanlardır.
Serik OG hücre kontrolü kapsamında hücrenin yapısına göre:
değerlendirilebilir.
OG sistemlerinde çalışma, uygun güvenlik prosedürleri ve yetkin teknik personel tarafından gerçekleştirilmelidir.
Kompanzasyon panoları işletmenin elektrik sisteminde reaktif güç yönetimi amacıyla kullanılır.
Serik kompanzasyon kontrolü sırasında sistemin yapısına göre:
değerlendirilebilir.
Kompanzasyon panosunun enerjili olması veya kademelerin devreye girmesi tek başına sistemin doğru çalıştığını göstermez.
Kompanzasyon sistemlerinde farklı nedenlerden dolayı teknik sorunlar ortaya çıkabilir.
Bunlar arasında:
bulunabilir.
Bu nedenle Serik kompanzasyon arıza ve kontrol hizmeti yalnızca kondansatörleri değiştirmek şeklinde değerlendirilmemelidir.
Öncelikle problemin kaynağı belirlenmelidir.
Üretim tesislerinde ve yüksek elektrik tüketimine sahip işletmelerde güç kalitesi, makinelerin çalışma performansı açısından önemli olabilir.
Serik güç kalitesi analizi kapsamında uygun cihazlarla tesis belirli bir süre izlenerek;
gibi parametreler değerlendirilebilir.
Özellikle açıklanamayan elektrik arızaları, ekipman duruşları veya kompanzasyon problemlerinde güç kalitesi ölçümleri teknik incelemeye yardımcı olabilir.
Modern işletmelerde inverter, sürücü, UPS ve farklı güç elektroniği ekipmanlarının kullanımı harmonik bileşenlerin önemini artırabilir.
Serik harmonik analizi sırasında elektrik sisteminin yük yapısına göre harmonik seviyeleri ölçülür ve değerlendirilir.
Harmoniklerin kaynakları arasında:
bulunabilir.
Harmonik analizi özellikle kompanzasyon sistemiyle birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlı teknik sonuçlar sağlayabilir.
Serik'teki oteller, turizm işletmeleri, depolar, üretim tesisleri ve büyük ticari yapılarda yangın tesisatı önemli bir teknik sistemdir.
Yangın tesisatının yapısına göre:
bulunabilir.
Serik yangın tesisatı periyodik kontrolü yapılırken işletmede gerçekten bulunan sistemler belirlenerek kontrol kapsamı oluşturulmalıdır.
Yangın pompası grubunda sistemin tasarımına göre ana pompa, yedek pompa ve jockey pompa bulunabilir.
Kontrol kapsamında:
değerlendirilebilir.
Yangın pompasının motorunun çalışması tek başına yangın tesisatının tamamının uygun olduğunu göstermez.
Yangın tesisatında bulunan su deposu, sistemin su besleme altyapısının önemli parçalarından biridir.
Tesisin özelliklerine göre;
değerlendirilebilir.
Su kaynağı ile pompa sistemi birbirinden ayrı düşünülemez.
Hidrantlar, yangınla mücadelede dış müdahale noktaları olarak kullanılan sabit yangın tesisatı elemanlarıdır.
Serik hidrant kontrolü kapsamında:
değerlendirilebilir.
Yangın dolaplarının kontrolünde yalnızca dolabın kapısının açılıp kapanmasına bakılmaz.
Sistemin özelliklerine göre:
kontrol edilebilir.
Sprinkler sistemleri bulunan yapılarda sprinkler başlıkları, boru hatları ve kontrol elemanları birlikte değerlendirilmelidir.
Serik sprinkler kontrolü kapsamında:
incelenebilir.
Sprinkler başlıklarının görünür durumda olması, tesisatın tamamının teknik olarak uygun olduğunu göstermez.
Serik'te bir işletme için kontrol planı hazırlanırken şu dört soru sorulmalıdır:
1. İşletmede hangi iş ekipmanları var?
2. Hangi basınçlı ekipmanlar kullanılıyor?
3. Hangi elektrik ve teknik tesisatlar bulunuyor?
4. Hangi yangın sistemleri mevcut?
Bunun sonucunda örneğin bir işletmenin kontrol kapsamı:
Forklift + Kompresör + Hava Tankı + Elektrik Tesisatı + Topraklama + Paratoner
olabilir.
Başka bir işletmede ise:
Vinç + Kompresör + Basınçlı Kap + Trafo + OG Hücre + Kompanzasyon + Jeneratör + Yangın Pompası + Hidrant + Sprinkler
gibi çok daha geniş bir kontrol planı gerekebilir.
Dolayısıyla Serik periyodik kontrol fiyatı ve kontrol kapsamı, işletmede bulunan ekipmanların sayısı, türü ve gerekli ölçüm/testlerin niteliğine göre değerlendirilmelidir.
İşletmeler kontrol öncesinde aşağıdaki ekipmanları kendi envanterleri üzerinden kontrol edebilir:
Forkliftler
Vinçler
Mobil vinçler
Caraskallar ve ceraskallar
Kaldırma platformları
Makaslı platformlar
Personel yükseltici platformlar
Araç liftleri
Kompresörler
Hava tankları
Hidroforlar
Genleşme tankları
Kazanlar
Basınçlı kaplar
İş makineleri
Yapı iskeleleri
Raf sistemleri
Elektrik tesisatı
Elektrik panoları
Topraklama sistemi
Paratoner/yıldırımdan korunma sistemi
Termal kamera incelemesi
Jeneratör
Trafo
OG hücre
Kompanzasyon
Güç kalitesi
Harmonik
Yangın tesisatı
Yangın pompası
Yangın su deposu
Hidrant
Yangın dolabı
Sprinkler
Bu listenin amacı her işletmeye aynı kontrolleri uygulamak değil, kontrol envanterinin eksiksiz oluşturulmasını sağlamaktır.
Serik'te faaliyet gösteren işletmeler açısından periyodik kontrol yalnızca teknik bir bakım uygulaması değildir. İş ekipmanlarının güvenli kullanımı, periyodik kontrollerin yetkili kişilerce gerçekleştirilmesi ve sonuçların raporlanması iş sağlığı ve güvenliği bakımından birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle Serik'te periyodik kontrol planlanırken işletmenin ekipman listesi çıkarılmalı, ilgili mevzuat ve ekipmana uygulanabilecek teknik kriterler belirlenmeli, gerekli ölçüm ve kontroller gerçekleştirilerek sonuçlar raporlanmalıdır.
İşyerlerinde kullanılan ekipmanların periyodik kontrolleri açısından temel düzenlemelerden biri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunudur.
Bunun yanında iş ekipmanlarının kullanımına ilişkin temel düzenleme:
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
çerçevesinde değerlendirilir.
Yönetmelik kapsamında işverenin kullandığı iş ekipmanlarının çalışanların sağlık ve güvenliği açısından gerekli şartları sağlaması ve ekipmanların ilgili durumlarda periyodik kontrollerinin gerçekleştirilmesi önem taşır.
Ancak burada kritik bir ayrım vardır:
Her ekipmanın kontrol periyodu aynı değildir.
Kontrol sıklığı ekipmanın türüne, kullanım koşullarına ve ilgili mevzuat/standart hükümlerine göre belirlenmelidir.
Bu nedenle internet üzerinde bulunan genel bir “yılda bir kez kontrol edilir” ifadesinin bütün ekipmanlara uygulanması doğru değildir.
Serik'teki işletmelerde en sık karıştırılan konulardan biri bakım ile periyodik kontroldür.
Bakım, ekipmanın çalışmasını sürdürebilmesi için yapılan planlı veya gerekli müdahaleleri kapsar.
Periyodik kontrol ise ekipmanın ilgili teknik kriterler açısından güvenli kullanım durumunun değerlendirilmesidir.
Örneğin:
Bir forkliftin motor yağı değiştirilebilir.
Ancak bu işlem forkliftin periyodik kontrolünün yapıldığı anlamına gelmez.
Aynı şekilde bir kompresörün yağının değiştirilmesi, ona bağlı hava tankının periyodik kontrolünün tamamlandığı anlamına gelmez.
Bu iki işlem birbirinin yerine geçmez.
Periyodik kontrol sonucunda yapılan değerlendirmelerin kayıt altına alınması gerekir.
Hazırlanan raporun ekipmanı açık şekilde tanımlayabilmesi önemlidir.
Rapor kapsamında ekipmanın yapısına göre:
İşletme bilgileri
Ekipman adı
Marka
Model
Seri numarası
Envanter numarası
Kapasite
Kontrol tarihi
Bir sonraki kontrol tarihi
Yapılan ölçüm ve testler
Kontrol yöntemi
Tespit edilen uygunsuzluklar
Teknik değerlendirme
Kontrolü gerçekleştiren kişinin bilgileri
Gerekli onay ve kayıt bilgileri
yer alabilir.
Rapordaki bilgilerin gerçek ekipmanla eşleşmesi özellikle önemlidir.
Örneğin işletmede beş forklift varsa raporun hangi forklifte ait olduğu açıkça anlaşılmalıdır.
Periyodik kontrol hizmetlerinde kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin mevzuata uygun şekilde tanımlanabilmesi önem taşır.
Ekipnet, iş ekipmanlarının periyodik kontrolleriyle ilgili yetkilendirme ve kayıt süreçlerinde kullanılan sistemlerden biridir.
Bu nedenle işletmeler periyodik kontrol hizmeti alırken yalnızca “rapor veriliyor mu?” sorusuna odaklanmamalıdır.
Aynı zamanda:
Kontrolü kim gerçekleştiriyor?
İlgili ekipman için yetkisi bulunuyor mu?
Rapor mevzuata uygun şekilde hazırlanıyor mu?
soruları da değerlendirilmelidir.
Özellikle iş ekipmanının türü ile kontrolü gerçekleştiren kişinin yetkinliği arasında uyum bulunması önemlidir.
Profesyonel bir kontrol süreci işletmenin ekipmanlarını önceden belirlemekle başlar.
İşletmede bulunan:
Forklift
Vinç
Platform
Kompresör
Hava tankı
Basınçlı kap
Elektrik tesisatı
Topraklama
Paratoner
Yangın tesisatı
Trafo
OG hücre
Jeneratör
Kompanzasyon
gibi ekipman ve sistemler belirlenir.
Her ekipman için uygulanacak kontrol yöntemi belirlenir.
Ekipmanın yapısına göre görsel kontroller, ölçümler, testler ve gerekli diğer teknik değerlendirmeler gerçekleştirilir.
Elde edilen sonuçlar ilgili teknik kriterlerle karşılaştırılır.
Kontrol sonuçları ekipman bazında kayıt altına alınır.
Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için işletmenin gerekli teknik ve idari işlemleri planlaması gerekir.
Kontrol sırasında teknik açıdan uygun olmayan bir durum tespit edilmesi halinde bu durum raporda açık şekilde belirtilmelidir.
Ancak uygunsuzlukların hepsi aynı nitelikte değildir.
Örneğin:
Fiziksel deformasyon
Eksik koruyucu
Arızalı emniyet tertibatı
Uygun olmayan bağlantı
Ölçüm sonucunun ilgili kriterleri karşılamaması
Basınçlı ekipmanda teknik problem
Elektrik tesisatında koruma problemi
gibi farklı durumlar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle raporda yalnızca “uygunsuz” yazılması yerine hangi ekipmanda, hangi bölümde ve hangi teknik durumun tespit edildiğinin mümkün olduğunca açık şekilde belirtilmesi işletmenin sonraki işlemleri açısından daha faydalıdır.
Bir ekipmanda tespit edilen uygunsuzluk giderildikten sonra, gerekli olduğu durumda yapılan düzeltmenin kontrol edilmesi gerekir.
Örneğin forkliftte bir güvenlik tertibatıyla ilgili uygunsuzluk tespit edilmişse, işletme gerekli teknik müdahaleyi gerçekleştirdikten sonra ilgili bölüm yeniden değerlendirilmelidir.
Benzer şekilde elektrik tesisatında bir problem tespit edilmişse yalnızca arızanın giderildiğinin söylenmesi yerine gerekli ölçüm veya kontrolün tekrar yapılması gerekebilir.
Periyodik kontrol → uygunsuzluk → düzeltme → gerekli ise tekrar kontrol
şeklindeki takip mekanizması teknik açıdan daha sağlıklı bir süreç oluşturur.
Periyodik kontrol süreleri ekipman türüne göre değişebilir.
Bu nedenle:
“Bütün iş ekipmanları yılda bir kez kontrol edilir.”
şeklindeki genelleme doğru bir yaklaşım değildir.
Kontrol periyodu belirlenirken:
Ekipmanın türü
İlgili mevzuat
Üretici kriterleri
İlgili standartlar
Kullanım şartları
Çalışma ortamı
Ekipmanın teknik özellikleri
dikkate alınmalıdır.
Özellikle kaldırma ve iletme ekipmanları ile basınçlı ekipmanların kontrol süreleri belirlenirken ilgili mevzuatın güncel hükümleri esas alınmalıdır.
Periyodik kontrol ihtiyacı işletmenin sektöründen çok kullandığı ekipman ve tesisatlarla ilişkilidir.
Serik'te örneğin:
Fabrikalar
Depolar
Lojistik işletmeleri
Seralar
Tarımsal işletmeler
Oto servisleri
Atölyeler
İnşaat firmaları
Oteller
Restoranlar
AVM ve ticari işletmeler
Akaryakıt dışındaki çeşitli sanayi işletmeleri
Üretim tesisleri
farklı ekipmanlar kullanıyorsa bunlara yönelik periyodik kontrol ihtiyacı ortaya çıkabilir.
Örneğin bir oto servisinde:
Araç lifti + kompresör + hava tankı
bulunabilir.
Bir depoda:
Forklift + raf sistemi + kompresör
bulunabilir.
Bir fabrikada ise:
Vinç + forklift + kompresör + basınçlı kap + elektrik tesisatı + topraklama + paratoner + trafo + OG hücre + kompanzasyon
gibi çok daha geniş bir teknik kapsam olabilir.
Periyodik kontrol hizmetinde tek bir sabit fiyat üzerinden bütün işletmeleri değerlendirmek doğru değildir.
Fiyatı etkileyebilecek faktörler arasında:
Kontrol edilecek ekipman sayısı
Ekipman türleri
Ölçüm ve testlerin kapsamı
Elektrik tesisatının büyüklüğü
Topraklama noktalarının sayısı
Paratoner sistemi
Yangın tesisatının kapsamı
Trafo ve OG sistemleri
İşletmenin lokasyonu
Raporlama kapsamı
Gerekli teknik personel ve ekipman
bulunabilir.
Bu nedenle Serik periyodik kontrol fiyatı belirlenirken işletmenin ekipman listesi üzerinden teklif hazırlanması daha doğru bir yöntemdir.
İşletmeler hizmet sağlayıcı seçerken yalnızca fiyat karşılaştırması yapmamalıdır.
Özellikle şu noktalar kontrol edilmelidir:
Kontrolü gerçekleştirecek kişinin ilgili ekipman için gerekli yetkinliğe sahip olup olmadığı.
Raporun ekipmanı doğru şekilde tanımlayıp tanımlamadığı.
Gerekli ölçümlerde uygun ve kalibre edilmiş cihazların kullanılıp kullanılmadığı.
Kontrolün güncel mevzuat ve uygulanabilir teknik kriterlere göre gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği.
Bir sonraki kontrolde önceki raporla karşılaştırma yapılabilecek yeterli teknik kayıt bulunup bulunmadığı.
Serik periyodik kontrol; işyerlerinde kullanılan iş ekipmanları ve ilgili teknik sistemlerin, uygulanabilir mevzuat, standart ve teknik kriterler doğrultusunda belirli aralıklarla değerlendirilmesi ve sonuçların raporlanmasıdır.
Evet. İşletmede forklift bulunuyorsa ekipmanın türüne ve kullanım şartlarına uygun olarak Serik forklift periyodik kontrolü gerçekleştirilebilir.
Evet. Vinçler kaldırma ve iletme ekipmanları kapsamında değerlendirilir ve ekipmanın türüne uygun kontrol ve testler uygulanır.
Hayır. Kompresör ve hava tankı teknik olarak farklı ekipmanlardır. Her ekipmanın kendi teknik özellikleri üzerinden değerlendirilmesi gerekir.
Elektrik tesisatının güvenli kullanımını etkileyebilecek elektriksel ve fiziksel koşulların, uygulanabilir teknik kriterlere göre değerlendirilmesi ve gerekli ölçüm/testlerin gerçekleştirilmesidir.
İşletmenin elektrik tesisatı ve ilgili yükümlülükleri kapsamında topraklama sistemi için gerekli ölçüm ve kontroller gerçekleştirilebilir.
İşletmede yıldırımdan korunma sistemi bulunuyorsa sistemin yapısına uygun teknik kontroller gerçekleştirilebilir.
İşletmede sabit yangın tesisatı bulunuyorsa sistemin yapısına göre yangın pompası, hidrant, sprinkler, yangın dolapları, boru tesisatı ve ilgili bileşenler değerlendirmeye alınabilir.
Raporların saklanmasına ilişkin yükümlülükler ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmelidir. İşletmelerin raporları yalnızca bir sonraki kontrol tarihine kadar saklamak yerine teknik geçmişin izlenebilmesi amacıyla düzenli şekilde arşivlemesi faydalıdır.
Periyodik kontrolü gerekli olan ekipmanların mevzuata uygun şekilde kontrol edilmemesi iş sağlığı ve güvenliği açısından risk oluşturabilir ve işverenin ilgili yasal yükümlülükleri bakımından sorun doğurabilir.
Bakım ve periyodik kontrol farklı işlemlerdir. Bakım yapılmış olması, gerekli periyodik kontrolün yerine geçtiği anlamına gelmez.
İşletmenin envanterine göre forklift, vinç, mobil vinç, caraskal, platform, araç lifti, kompresör, hava tankı, basınçlı kap, hidrofor, kazan, elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, jeneratör, trafo, OG hücre, kompanzasyon ve yangın tesisatı gibi çok farklı ekipman ve sistemler kontrol kapsamına girebilir.
Serik'teki bir işletme için doğru periyodik kontrol planı, internette bulunan hazır bir kontrol listesinin doğrudan uygulanmasıyla oluşturulmaz.
Önce işletmenin ekipman envanteri çıkarılır.
Ardından her ekipmanın:
Türü → Teknik özellikleri → Kullanım şartları → İlgili mevzuat → Uygulanabilir standartlar → Gerekli ölçüm ve testler
değerlendirilir.
Son aşamada sonuçlar ekipman bazında raporlanır ve gerekli durumlarda uygunsuzlukların giderilmesi takip edilir.
Bu yaklaşım sayesinde Serik iş ekipmanları periyodik kontrolü, yalnızca bir belge alma işlemi olmaktan çıkarak işletmenin teknik güvenlik ve iş sağlığı güvenliği yönetiminin düzenli bir parçası haline gelir.
Serik periyodik kontrol; forklift kontrolünden vinç kontrolüne, basınçlı kaplardan kompresörlere, elektrik tesisatından topraklama ve paratoner ölçümlerine, yangın tesisatından trafo, OG hücre ve kompanzasyon kontrollerine kadar işletmenin gerçek teknik ihtiyaçlarına göre planlanmalıdır.