Manavgat'ta periyodik kontrol ihtiyacı, işletmenin faaliyet alanına ve kullandığı ekipmanlara göre değişir. Turizm tesisleri, oteller, restoranlar, depolar, lojistik işletmeleri, üretim tesisleri, tarımsal işletmeler, oto servisleri, şantiyeler ve ticari işletmelerin teknik ekipmanları aynı değildir.
Bir otelde yangın pompası, hidrofor, jeneratör, elektrik panoları ve basınçlı sistemler öne çıkabilirken; bir depoda forklift, transpalet ve raf sistemleri, bir oto servisinde ise araç lifti ve kompresör öncelikli kontrol konuları olabilir.
Bu nedenle Manavgat periyodik kontrol hizmeti birkaç ekipman adı sayılarak sınırlandırılmamalıdır.
İlk aşamada işletmenin iş ekipmanı envanteri çıkarılmalı, ardından her ekipmanın kendi teknik özelliklerine göre kontrol yöntemi belirlenmelidir.
İşyerlerinde kullanılan ekipmanların tamamı aynı şekilde kontrol edilmez. Kaldırma ekipmanı ile basınçlı ekipmanın çalışma prensibi farklı olduğu gibi, bir elektrik tesisatı ile araç liftinin kontrol yöntemi de birbirinden farklıdır.
Manavgat'ta işletmenin yapısına göre kontrol kapsamına girebilecek başlıca ekipmanlar şunlardır:
Elektrik tesisatı, topraklama, paratoner ve yangın tesisatı ise ayrıca ilgili teknik kriterler doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Manavgat'ta özellikle depo, lojistik, üretim, yapı malzemeleri ve ticari işletmelerde forklift kullanımı görülebilir.
Manavgat forklift kontrolü, forkliftin yalnızca çalıştırılıp hareket ettirilmesinden ibaret değildir.
Forkliftin kaldırma, taşıma ve istifleme fonksiyonlarını oluşturan sistemler birlikte değerlendirilir.
Mast sistemi yükün dikey olarak kaldırılmasını sağlar.
Forkliftin modeline göre mast profilleri, bağlantılar, kaldırma mekanizması ve ilgili hareketli bölümler incelenebilir.
Çatallar yükün doğrudan taşındığı parçalardır.
Kontrolde çatalların fiziksel durumu, aşınma, deformasyon ve ekipmanın kullanım şartlarını etkileyebilecek hasarlar değerlendirilir.
Kaldırma zincirleri yük kaldırma sisteminin önemli elemanlarıdır. Zincirlerin fiziksel durumu, bağlantıları ve çalışma sistemi kontrol edilir.
Forkliftin kaldırma hareketini sağlayan hidrolik sistemde;
incelenebilir.
Forkliftin güvenli hareket etmesi ve durdurulması açısından fren ve direksiyon sistemleri değerlendirilir.
Lastiklerin veya tekerleklerin fiziksel durumu ve ekipmanın kullanım koşullarına uygunluğu incelenebilir.
Forkliftin üzerinde bulunan güvenlik tertibatları, uyarı sistemleri ve ekipmanın teknik yapısına göre diğer emniyet unsurları kontrol edilir.
Bu nedenle Manavgat forklift periyodik kontrolü, forkliftin yük kaldırma kapasitesi ve teknik yapısı dikkate alınarak ekipman bazında gerçekleştirilmelidir.
Manavgat'ta inşaat, sanayi, depo ve montaj faaliyetlerinde farklı vinç tipleri kullanılabilir.
Vinç kontrolünde öncelikle ekipmanın türü belirlenmelidir.
Manavgat vinç kontrolü kapsamında vinç tipine göre;
değerlendirilebilir.
Köprülü vinç, portal vinç, monoray vinç ve mobil vinçlerin kontrol kapsamları aynı değildir.
Mobil vinçlerde kaldırma ekipmanının yanı sıra aracın ve destek sistemlerinin teknik durumu da önemlidir.
Manavgat mobil vinç periyodik kontrolü sırasında ekipmanın yapısına göre;
incelenebilir.
Mobil vincin taşıma ve kaldırma kapasitesinin ekipman bilgileriyle uyumlu olması da teknik değerlendirmede dikkate alınır.
Caraskal ve ceraskallar özellikle atölye, bakım, üretim ve montaj alanlarında kullanılabilir.
Manavgat caraskal periyodik kontrolü kapsamında ekipmanın tipine göre;
kontrol edilebilir.
Elektrikli caraskallarda motor ve kumanda sistemi de ekipmanın teknik yapısına göre değerlendirilir.
Makaslı platform, yük platformu ve personel yükseltici platformların teknik yapıları farklıdır.
Manavgat kaldırma platformu kontrolü sırasında;
ekipmanın özelliklerine göre değerlendirilir.
Oto servisleri ve bakım işletmelerinde kullanılan araç liftleri önemli kaldırma ekipmanları arasındadır.
Manavgat araç lifti kontrolü sırasında liftin tipine göre;
incelenebilir.
Özellikle araç kaldırıldıktan sonra mekanik veya hidrolik sistemin güvenli şekilde yükü taşıması açısından ilgili emniyet düzenekleri değerlendirilmelidir.
Manuel ve elektrikli transpaletlerin kontrol kapsamı aynı değildir.
Elektrikli transpaletlerde ekipmanın yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Depolarda yoğun kullanılan taşıma ekipmanlarının kontrolünde kullanım koşulları da göz önünde bulundurulmalıdır.
Kompresörler basınçlı hava üreten ekipmanlardır.
Manavgat kompresör kontrolü yapılırken ekipmanın türüne göre;
değerlendirilebilir.
Kompresör ile hava tankının aynı ekipman olmadığı özellikle dikkate alınmalıdır.
Kompresör sistemine bağlı hava tankı ayrı bir basınçlı ekipmandır.
Manavgat hava tankı kontrolü sırasında;
ekipmanın özelliklerine göre değerlendirilir.
Kompresörün bakımının yapılmış olması hava tankının teknik kontrolünü ortadan kaldırmaz.
Manavgat'taki işletmelerde kullanılabilecek basınçlı ekipmanlar yalnızca hava tanklarından ibaret değildir.
İşletmenin sistemine göre;
bulunabilir.
Manavgat basınçlı kap kontrolü sırasında ekipmanın türü, çalışma basıncı, kapasitesi, teknik özellikleri ve ilgili kontrol kriterleri dikkate alınmalıdır.
Otel, apart, site, ticari yapı ve çeşitli işletmelerde kullanılan hidrofor sistemleri su basıncının sağlanmasında görev yapabilir.
Manavgat hidrofor kontrolü sırasında sistemin yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Hidrofor sisteminde bulunan basınç tankının da kendi teknik özellikleri açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Genleşme tankları kullanılan tesisatın özelliklerine göre farklı görevler üstlenebilir.
Kontrolde;
sistemin yapısına göre incelenebilir.
Otel ve büyük ticari yapılarda farklı tiplerde kazan sistemleri bulunabilir.
Manavgat kazan kontrolü sırasında kazan tipine göre;
değerlendirilebilir.
Buhar kazanı ile sıcak su kazanının kontrol şartları aynı kabul edilmemelidir.
Manavgat ve çevresinde inşaat, altyapı, tarım ve arazi çalışmalarında çeşitli iş makineleri kullanılabilir.
Kontrol kapsamına makinenin türüne göre;
girebilir.
Manavgat iş makinesi kontrolü sırasında;
makinenin teknik yapısına göre değerlendirilir.
Yapı iskelelerinde güvenli kullanım için taşıyıcı elemanların ve çalışma platformlarının teknik durumu önemlidir.
Manavgat yapı iskelesi kontrolü kapsamında;
incelenebilir.
İskelenin kurulum şekli, yüksekliği, kullanım amacı ve teknik sistemi kontrol kapsamının belirlenmesinde önem taşır.
Depo ve lojistik işletmelerinde kullanılan raf sistemleri forklift ve diğer taşıma araçlarının çalışması nedeniyle darbe alabilir.
Manavgat raf sistemi kontrolü sırasında;
değerlendirilebilir.
Özellikle hasarlı raf elemanlarının tespit edilmesi ve taşıma kapasitesinin kullanım şartlarıyla uyumlu olması önemlidir.
Üretim, bakım ve imalat işletmelerinde kullanılan makine ve tezgâhların kontrolü de ekipmanın yapısına göre planlanabilir.
Örneğin;
için hareketli parçalar, koruyucular, kumanda sistemleri ve güvenlik düzenekleri değerlendirilebilir.
Manavgat'ta periyodik kontrol ihtiyacı yalnızca kaldırma ve basınçlı ekipmanlarla sınırlı değildir. Özellikle oteller, turizm tesisleri, fabrikalar, depolar, alışveriş alanları, restoranlar, üretim işletmeleri ve büyük ticari yapılarda elektrik tesisatı ve yangın tesisatı kontrolleri de teknik güvenlik açısından önemli bir yer tutar.
Bu bölümde Manavgat elektrik tesisatı periyodik kontrolü, Manavgat topraklama ölçümü, Manavgat paratoner kontrolü, Manavgat termal kamera ölçümü, Manavgat jeneratör kontrolü, Manavgat trafo kontrolü, Manavgat OG hücre kontrolü, Manavgat kompanzasyon kontrolü, Manavgat güç kalitesi ve harmonik analizi ile yangın tesisatı kontrolleri ayrı hizmet başlıkları olarak ele alınmaktadır.
Elektrik tesisatı, işletmenin enerji dağıtım sisteminin tamamını ilgilendiren geniş bir kontrol alanıdır.
Bir işletmede elektrik enerjisi genel olarak;
Enerji Kaynağı → Ana Dağıtım → Elektrik Panoları → Tali Panolar → Makine ve Tüketiciler
üzerinden dağıtılır.
İşletmenin büyüklüğüne göre bu yapıya trafo, OG hücre, jeneratör, UPS, kompanzasyon panosu ve farklı dağıtım sistemleri dahil olabilir.
Manavgat elektrik tesisatı periyodik kontrolü sırasında tesisin mevcut yapısı belirlenerek uygulanabilir ölçüm, test ve teknik incelemeler gerçekleştirilir.
Kontrol kapsamında tesisin özelliklerine göre:
değerlendirilebilir.
Elektrik panolarında oluşabilecek bağlantı problemleri, aşırı yüklenme veya uygunsuz koruma düzenleri işletmenin elektrik güvenliğini etkileyebilir.
Manavgat elektrik panosu kontrolü kapsamında pano tipine göre;
incelenebilir.
Bir panonun enerjiyi dağıtıyor olması, teknik açıdan uygun olduğu anlamına gelmez. Kontrolün ölçüm ve teknik değerlendirme ile desteklenmesi gerekir.
Elektrik tesislerinde bazı bağlantı noktalarında normal çalışma koşullarının üzerinde sıcaklık oluşabilir.
Termal kamera uygulaması, elektrik sistemlerinde sıcaklık dağılımının görüntülenmesine yardımcı olan teknik yöntemlerden biridir.
Manavgat termal kamera ölçümü kapsamında uygun çalışma şartlarında;
gibi noktalar incelenebilir.
Termal görüntü tek başına kesin arıza teşhisi olarak değerlendirilmemeli; yük durumu, ekipmanın özellikleri ve ölçüm koşullarıyla birlikte yorumlanmalıdır.
Topraklama sistemi elektriksel koruma açısından kritik bir sistemdir.
Manavgat topraklama ölçümü sırasında tesisin topraklama yapısı belirlenerek uygun ölçüm yöntemi seçilir.
İşletmede bulunan sisteme göre;
değerlendirilebilir.
Burada yalnızca bir direnç değeri elde etmek yeterli değildir. Ölçüm sonucunun tesisin elektrik sistemi ve uygulanabilir teknik kriterlerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Yıldırımdan korunma sistemlerinde yakalama elemanından topraklama sistemine kadar bütün yapı değerlendirilmelidir.
Manavgat paratoner ölçümü ve kontrolü kapsamında sistemin tipine göre;
incelenebilir.
Paratoner sisteminin yalnızca çatıda bulunan ucuna bakılması yeterli değildir.
Sistemin;
Yakalama → İniş → Bağlantı → Topraklama
bütünlüğü değerlendirilmelidir.
Jeneratörler özellikle elektrik kesintilerinde kritik yüklerin beslenmesi için kullanılabilir.
Otel, hastane, fabrika, alışveriş alanı, iş merkezi ve büyük ticari yapılarda jeneratör sisteminin teknik durumu işletmenin sürekliliği açısından önemlidir.
Manavgat jeneratör kontrolü kapsamında sistemin yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Jeneratörün çalıştırılması ile periyodik kontrol aynı işlem değildir.
Trafo bulunan işletmelerde orta gerilim ve alçak gerilim sistemlerinin teknik güvenliği birlikte değerlendirilmelidir.
Manavgat trafo kontrolü sırasında trafo tipine ve tesisin yapısına göre;
incelenebilir.
Trafo kontrolünün kapsamı kuru tip ve yağlı tip trafolarda aynı değildir.
Hayır.
Trafo bakımı sırasında yağ, bağlantılar, temizlik, mekanik parçalar veya üretici tarafından öngörülen bakım işlemleri yapılabilir.
Periyodik kontrol ise tesisin ve ekipmanın teknik şartlarının değerlendirilmesine yönelik ayrı bir süreçtir.
Bu nedenle:
Trafo bakımı yapılmış olması = trafo periyodik kontrolü yapılmış olması
anlamına gelmez.
Orta gerilim tesislerinde OG hücreler enerji dağıtım ve koruma sisteminin önemli parçalarındandır.
Manavgat OG hücre kontrolü sırasında hücre tipine göre;
değerlendirilebilir.
OG sistemlerinde kontrolün uzmanlık gerektiren teknik bir çalışma olduğu unutulmamalıdır.
Kompanzasyon sistemleri işletmelerde reaktif güç yönetimi açısından kullanılır.
Manavgat kompanzasyon kontrolü kapsamında sistemin yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Kompanzasyon panosunun devrede olması tek başına sistemin doğru çalıştığını göstermez.
Kompanzasyon sistemlerinde;
gibi farklı teknik durumlar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle Manavgat kompanzasyon kontrolü, yalnızca pano içerisindeki ekipmanların fiziksel kontrolüyle sınırlı tutulmamalıdır.
Sistemin işletmenin gerçek yük profiline göre çalışması da değerlendirilmelidir.
Elektrik tesislerinde gerilim ve akım karakteristikleri, ekipmanların çalışma performansını etkileyebilir.
Manavgat güç kalitesi analizi kapsamında tesisin ihtiyacına göre;
gibi elektriksel parametreler izlenebilir.
Özellikle hassas makinelerin bulunduğu işletmelerde güç kalitesi analizi teknik problemlerin kaynağının araştırılmasında kullanılabilir.
Harmonikler özellikle güç elektroniği içeren ekipmanların yoğun kullanıldığı tesislerde elektrik sisteminin çalışma karakteristiğini etkileyebilir.
Manavgat harmonik analizi kapsamında uygun ölçüm cihazlarıyla sistem belirli bir süre izlenerek harmonik bileşenler değerlendirilir.
Harmonik kaynakları arasında tesisin yapısına bağlı olarak;
bulunabilir.
Harmonik analizi sonucunda yalnızca bir değer elde etmek yerine ölçümlerin tesisin yük yapısı ve elektrik sistemiyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Manavgat'ta özellikle otel ve turizm tesislerinin yoğunluğu nedeniyle yangın tesisatı teknik açıdan önemli kontrol alanlarından biridir.
Yangın tesisatının yapısına göre;
bulunabilir.
Manavgat yangın tesisatı periyodik kontrolü, işletmede gerçekten bulunan sistem üzerinden gerçekleştirilmelidir.
Yangın pompası sisteminin teknik yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Pompanın motorunun çalışması tek başına bütün yangın tesisatının uygun olduğu anlamına gelmez.
Su kaynağı, pompa grubu ve dağıtım tesisatı birlikte değerlendirilmelidir.
Hidrant sistemleri yangınla mücadelede dış müdahale noktaları oluşturur.
Manavgat hidrant kontrolü kapsamında tesisatın yapısına göre;
değerlendirilebilir.
Yangın dolapları tesisatın müdahale noktalarından biridir.
Kontrolde;
incelenebilir.
Yangın dolabının yerinde bulunması, sistemin tamamının uygun olduğu anlamına gelmez.
Sprinkler bulunan yapılarda sistemin bütünlüğü önemlidir.
Manavgat sprinkler kontrolü kapsamında tesisin özelliklerine göre;
değerlendirilebilir.
Bir işletmenin kontrol envanteri oluşturulurken aşağıdaki başlıkların tamamı sorgulanmalıdır:
Forklift → Vinç → Mobil vinç → Caraskal → Platform → Araç lifti → Transpalet → Kompresör → Hava tankı → Basınçlı kap → Hidrofor → Genleşme tankı → Kazan → İş makinesi → Yapı iskelesi → Raf sistemi → Elektrik tesisatı → Elektrik panosu → Topraklama → Paratoner → Termal kamera → Jeneratör → Trafo → OG hücre → Kompanzasyon → Güç kalitesi → Harmonik → Yangın tesisatı → Yangın pompası → Hidrant → Yangın dolabı → Sprinkler
Ancak bu listenin tamamının her işletmeye uygulanması gerekmez. Doğru periyodik kontrol kapsamı, işletmede fiilen bulunan ekipman ve tesisatlara göre belirlenir.
Manavgat'ta periyodik kontrol hizmeti arayan işletmeler açısından yalnızca ekipmanın kontrol edilmiş olması yeterli değildir. Kontrolün doğru mevzuata göre planlanması, ilgili ekipman için yetkin kişi tarafından gerçekleştirilmesi, gerekli ölçüm ve testlerin yapılması ve sonuçların teknik raporla kayıt altına alınması gerekir.
Bu nedenle Manavgat periyodik kontrol hizmeti; forklift, vinç, kompresör veya elektrik tesisatına yalnızca gözle bakılan bir işlem olarak değerlendirilmemelidir. Her ekipmanın kendi çalışma prensibi, teknik özellikleri, kullanım koşulları ve uygulanabilir kontrol kriterleri vardır.
İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği açısından temel yasal dayanaklardan biri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunudur.
İş ekipmanlarının kullanımına ilişkin teknik şartlar ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında düzenlenmektedir.
Bu mevzuat çerçevesinde işletmelerde kullanılan ve periyodik kontrol gerektiren ekipmanların;
teknik durumlarının değerlendirilmesi,
gerekli kontrol ve testlerinin yapılması,
kontrol sonuçlarının kayıt altına alınması,
kontrol tarihinin takip edilmesi,
tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi
gerekmektedir.
Dolayısıyla Manavgat iş ekipmanları periyodik kontrolü, yalnızca işletmenin talebi üzerine hazırlanan standart bir belge şeklinde düşünülmemelidir.
6331 sayılı Kanun, işverenin çalışanların sağlık ve güvenliğini korumaya yönelik gerekli tedbirleri almasını öngören temel iş sağlığı ve güvenliği mevzuatıdır.
İş ekipmanlarının güvenli kullanılması da bu kapsamın önemli bir parçasıdır.
Manavgat'ta bir işletmede forklift, vinç, kompresör, basınçlı kap veya başka bir iş ekipmanı kullanılıyorsa işletmenin ekipmanla ilgili riskleri değerlendirmesi ve gerekli teknik kontrolleri mevzuata uygun şekilde planlaması gerekir.
Buradaki amaç yalnızca denetim sırasında belge göstermek değildir.
Asıl amaç:
Ekipmanı tanımlamak → teknik durumunu değerlendirmek → uygunsuzlukları belirlemek → gerekli önlemleri almak → güvenli kullanımı sürdürmek
şeklinde sürekli bir teknik takip oluşturmaktır.
Periyodik kontroller açısından en önemli düzenlemelerden biri İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğidir.
Yönetmelikte farklı iş ekipmanları için farklı kontrol kriterleri bulunmaktadır.
Bu nedenle;
forklift,
vinç,
araç lifti,
kompresör,
hava tankı,
hidrofor,
kazan,
elektrik tesisatı,
topraklama,
paratoner
gibi ekipmanların tamamının aynı kontrol formuyla değerlendirilmesi doğru değildir.
Manavgat periyodik kontrol çalışmasının ilk aşamalarından biri, işletmede hangi ekipmanların bulunduğunun belirlenmesidir.
Periyodik kontrolün, ilgili mevzuatın ekipman grubu için belirlediği mesleki ve teknik şartları sağlayan kişiler tarafından yapılması gerekir.
Özellikle farklı uzmanlık gerektiren kontrol gruplarında kontrolü yapan kişinin yetkinliği önem taşır.
Örneğin;
Kaldırma ekipmanı kontrolü ile
elektrik tesisatı kontrolü
aynı teknik uzmanlık alanı olarak değerlendirilmemelidir.
Benzer şekilde basınçlı ekipmanların kontrolünde ekipmanın türüne ve mevzuattaki şartlara uygun yetkinlik gerekir.
Bu nedenle Manavgat'taki işletmeler periyodik kontrol hizmeti alırken raporu düzenleyen kişinin ilgili ekipman grubu açısından yetkinliğini sorgulamalıdır.
Periyodik kontrol yapan kişilerle ilgili yetkilendirme ve kayıt süreçlerinde Ekipnet sistemi önem taşımaktadır.
İşletmeler hizmet alırken yalnızca raporun üzerinde bir mühendis imzası bulunmasına odaklanmamalıdır.
Kontrolü gerçekleştiren kişinin;
mesleki yeterliliği,
ilgili ekipman grubundaki yetkinliği,
mevzuat kapsamında gerekli kayıt ve yetkilendirme durumu
kontrol edilmelidir.
Özellikle çok sayıda ekipmanın bulunduğu fabrika, otel ve büyük işletmelerde bu konu teknik takip açısından önemlidir.
Periyodik kontrolün sonunda hazırlanan rapor, yapılan teknik çalışmanın kayıt altına alınmasını sağlar.
İyi hazırlanmış bir Manavgat periyodik kontrol raporu, kontrol edilen ekipmanın hangi ekipman olduğunu açık şekilde göstermelidir.
Örneğin işletmede beş forklift varsa raporda yalnızca:
“Forkliftler kontrol edilmiştir.”
şeklinde genel bir ifade bulunması ekipman bazlı takip açısından yeterli olmayabilir.
Her ekipmanın mümkün olduğunca;
marka,
model,
seri numarası,
kapasitesi,
envanter numarası,
kullanım alanı
gibi bilgilerle ayırt edilmesi daha sağlıklı bir teknik takip sağlar.
Raporun içeriği ekipman türüne göre değişir. Ancak yapılan kontrolün niteliğini ortaya koyacak teknik bilgilerin bulunması gerekir.
Ekipmanın türüne göre raporda;
Ekipman tanımı
Marka/model
Seri veya envanter numarası
Kapasite
Kontrol tarihi
Kullanılan kontrol yöntemi
Ölçüm sonuçları
Test sonuçları
Kontrol edilen noktalar
Tespit edilen uygunsuzluklar
Teknik değerlendirme
Sonuç
Kontrolü gerçekleştiren kişinin bilgileri
yer alabilir.
Elektrik tesisatı ve topraklama gibi ölçüm gerektiren kontrollerde ölçüm sonuçlarının da açık şekilde raporlanması önemlidir.
Topraklama ölçümünde yalnızca “uygun” veya “uygunsuz” şeklinde sonuç vermek yerine yapılan ölçümün teknik olarak izlenebilir olması gerekir.
Raporda tesisin yapısına göre;
ölçüm noktası,
ölçüm yöntemi,
ölçüm sonucu,
ilgili ekipman veya tesisat,
teknik değerlendirme
gibi bilgiler bulunabilir.
Örneğin işletmede 20 farklı elektrik panosu bulunuyorsa hangi ölçüm sonucunun hangi panoya ait olduğu açık şekilde anlaşılmalıdır.
Paratoner veya yıldırımdan korunma sistemi kontrolünde sistemin yapısına göre;
yakalama sistemi,
iniş iletkenleri,
bağlantılar,
test klemensleri,
topraklama sistemi
değerlendirilir.
Raporun da mümkün olduğunca hangi sistemin kontrol edildiğini açık şekilde göstermesi gerekir.
Elektrik tesisatı raporu yalnızca pano fotoğraflarından oluşmamalıdır.
Tesisin yapısına göre;
ana pano,
tali panolar,
koruma düzenekleri,
elektrik bağlantıları,
koruma iletkenleri,
kaçak akım koruma sistemleri,
ölçüm ve test sonuçları
teknik açıdan değerlendirilmelidir.
İşletmenin elektrik sisteminin büyüklüğüne göre rapor kapsamı da değişebilir.
Periyodik kontrol süreleri bütün ekipmanlarda aynı değildir.
Kontrol aralığının belirlenmesinde;
ekipmanın türü,
ilgili yönetmelik,
ilgili standartlar,
üretici bilgileri,
kullanım koşulları,
çalışma ortamı
dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle “bütün periyodik kontroller yılda bir yapılır” şeklindeki genelleme doğru değildir.
Örneğin bir kaldırma ekipmanı ile elektrik tesisatının veya farklı türdeki basınçlı ekipmanların kontrol süreleri aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
İşletmelerin yalnızca kontrol raporunu arşivlemesi yeterli değildir.
Kontrol tarihleri ayrıca takip edilmelidir.
Özellikle;
oteller,
fabrikalar,
depolar,
lojistik merkezleri,
organize çalışma alanları,
büyük ticari işletmeler
gibi çok sayıda ekipmana sahip işletmelerde ekipman bazlı takip sistemi oluşturulması faydalıdır.
Örneğin:
| Ekipman | Kontrol | Rapor | Sonraki Tarih |
|---|---|---|---|
| Forklift | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
| Vinç | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
| Kompresör | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
| Hava Tankı | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
| Elektrik Tesisatı | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
| Topraklama | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
| Yangın Tesisatı | Yapıldı | Mevcut | İlgili periyoda göre |
Kesin kontrol tarihi ekipmanın ilgili mevzuatındaki şartlara göre belirlenmelidir.
Kontrol sırasında ekipmanın güvenli kullanımını etkileyebilecek bir uygunsuzluk tespit edilebilir.
Örneğin:
Forklift çatallarında deformasyon,
Vinç halatında uygunsuzluk,
Kompresör sisteminde teknik eksiklik,
Hava tankında problem,
Elektrik panosunda uygunsuz bağlantı,
Topraklama sisteminde yetersizlik,
Yangın tesisatında teknik eksiklik
tespit edilebilir.
Bu durumda rapor yalnızca dosyaya kaldırılmamalıdır.
İşletme tarafından;
Uygunsuzluğun belirlenmesi → Riskin değerlendirilmesi → Düzeltici faaliyet → Gerekli bakım/onarım → Gerekli doğrulama veya yeniden kontrol
süreci yürütülmelidir.
İşletmelerde sık karşılaşılan yanlışlardan biri bakım ile periyodik kontrolün aynı işlem olarak görülmesidir.
Örneğin forkliftin yağının değiştirilmesi bakım işlemidir.
Forkliftin ilgili teknik kriterlere göre değerlendirilmesi ise periyodik kontrol işlemidir.
Aynı şekilde:
Kompresör bakımı ≠ Kompresör periyodik kontrolü
Trafo bakımı ≠ Trafo kontrolü
Elektrik arızasının giderilmesi ≠ Elektrik tesisatı periyodik kontrolü
Yangın pompası bakımı ≠ Yangın tesisatı kontrolü
Paratoner montajı ≠ Paratoner kontrolü
Bu ayrım işletmenin teknik kayıtlarının doğru tutulması açısından önemlidir.
Manavgat'ta bir işletmenin periyodik kontrol planı hazırlanırken aşağıdaki ekipmanların işletmede bulunup bulunmadığı sorgulanabilir:
Forklift
Vinç
Mobil vinç
Caraskal
Ceraskal
Platform
Araç lifti
Transpalet
Diğer kaldırma ekipmanları
Kompresör
Hava tankı
Hidrofor
Genleşme tankı
Kazan
Basınçlı kaplar
Elektrik tesisatı
Elektrik panoları
Topraklama
Paratoner
Jeneratör
Trafo
OG hücre
Kompanzasyon
Termal kamera
Güç kalitesi
Harmonik
Yangın tesisatı
Yangın pompası
Yangın deposu
Hidrant
Yangın dolapları
Sprinkler
İş makineleri
Yapı iskeleleri
Raf sistemleri
Makine ve tezgâhlar
Bu liste bütün işletmelerin aynı ekipmanlara sahip olduğu anlamına gelmez. Amaç, periyodik kontrol envanterinin oluşturulurken herhangi bir ekipman grubunun gözden kaçırılmasını önlemektir.
İşyerlerinde kullanılan ve mevzuat kapsamında periyodik kontrol gerektiren iş ekipmanları ile ilgili teknik tesisatların, ekipmanın niteliğine uygun yöntemlerle kontrol edilmesi, gerekli ölçüm ve testlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların raporlanmasıdır.
İşletmenin ekipmanlarına bağlı olarak forklift, vinç, mobil vinç, caraskal, platform, araç lifti, kompresör, hava tankı, hidrofor, kazan, basınçlı kaplar, iş makineleri, yapı iskeleleri ve diğer kontrol gerektiren ekipmanlar değerlendirilebilir.
Mevzuat kapsamında periyodik kontrol gerektiren iş ekipmanlarından biri olarak forkliftin kontrolü, ilgili mevzuat ve teknik şartlara uygun şekilde gerçekleştirilmelidir.
Vinç kontrolünün, ilgili mevzuatta kaldırma ve iletme ekipmanları için belirlenen mesleki ve teknik şartları sağlayan yetkin kişiler tarafından yapılması gerekir.
Hayır. Kompresör ve hava tankı farklı ekipmanlardır. Birlikte çalışan sistemler olsalar da teknik değerlendirmeleri ekipman bazında yapılır.
İşletmenin sistemine göre hava tankları, hidrofor tankları, genleşme tankları, kazanlar ve diğer basınçlı ekipmanlar kontrol kapsamına girebilir.
İşletmenin elektrik tesisatı, ilgili mevzuat ve teknik kriterler doğrultusunda gerekli kontrol ve ölçümlere tabi tutulabilir.
Topraklama sisteminin elektriksel koruma açısından teknik durumunun değerlendirilmesi amacıyla uygun ölçüm yöntemleri kullanılır.
Hayır. Yıldırımdan korunma sisteminin yapısına göre yakalama elemanları, iniş iletkenleri, bağlantılar, test noktaları ve topraklama sistemi birlikte değerlendirilir.
Elektrik sistemlerinde çalışma sırasında oluşan sıcaklık dağılımlarının incelenmesine ve anormal ısınma göstergelerinin belirlenmesine yardımcı olur.
Tesisin yapısına göre yangın pompası, yangın su deposu, hidrant, yangın dolapları, sprinkler sistemi, boru tesisatı, vanalar ve ilgili yangın ekipmanları değerlendirilir.
Raporların saklanma ve ibraz süreçleri ilgili mevzuat ve işletmenin iş sağlığı ve güvenliği kayıt sistemi kapsamında değerlendirilmelidir. İşletmelerin raporları düzenli ve erişilebilir şekilde arşivlemesi önemlidir.
Uygunsuzluğun niteliğine göre gerekli düzeltici faaliyet gerçekleştirilmelidir. Çalışanların güvenliğini etkileyen ciddi bir durum varsa ekipmanın güvenli hale getirilmeden kullanılmasına devam edilmemelidir.
Bakım ve periyodik kontrol farklı işlemlerdir. Bakım yapılmış olması, mevzuat kapsamında gerekli periyodik kontrolün yerine geçtiği anlamına gelmez.
Hayır. Kontrol periyotları ekipmanın türüne ve uygulanabilir mevzuat hükümlerine göre belirlenir.
Hayır. Kontrol ihtiyacı işletmenin sektöründen çok kullanılan ekipman ve tesisatlarla ilişkilidir. Oteller, depolar, restoranlar, atölyeler, servisler, şantiyeler, üretim işletmeleri ve diğer işyerlerinde kullanılan ekipmanlara göre kontrol kapsamı belirlenebilir.
Manavgat'ta periyodik kontrol yaptırmak isteyen işletmeler için en doğru yöntem, önce ekipman envanterini çıkarmak, daha sonra her ekipman grubunun mevzuat ve teknik şartlarını belirlemektir.
Örneğin yalnızca forklift kullanan bir işletmenin kontrol ihtiyacı ile;
forklift + kompresör + hava tankı + elektrik panosu + topraklama + paratoner + jeneratör + yangın tesisatı + yangın pompası
bulunan bir otelin kontrol kapsamı aynı değildir.
Bu nedenle profesyonel periyodik kontrol planı:
Ekipman tespiti → Kontrol kapsamının belirlenmesi → Yetkin personel → Ölçüm ve test → Teknik değerlendirme → Raporlama → Uygunsuzluk takibi → Sonraki kontrolün planlanması
şeklinde ele alınmalıdır.
Manavgat'ta periyodik kontrol, iş ekipmanları kontrolü, kaldırma ekipmanları kontrolü, basınçlı kap kontrolü, elektrik tesisatı kontrolü, topraklama ölçümü, paratoner kontrolü ve yangın tesisatı kontrolü ihtiyacı bulunan işletmelerde kapsam, işletmenin gerçek ekipman ve tesisat envanterine göre belirlenmelidir.