Kemer’de faaliyet gösteren işletmeler açısından periyodik kontrol, yalnızca forklift veya vinç gibi birkaç iş ekipmanının kontrol edilmesinden ibaret değildir. İşyerinde kullanılan ekipmanın türüne göre kaldırma ve iletme ekipmanları, basınçlı kaplar, elektrik tesisatları, topraklama tesisatı, paratoner, yangın tesisatı, havalandırma sistemleri, iş makineleri ve çeşitli tezgâhların teknik kontrolleri gündeme gelebilir.
Özellikle otel, restoran, turizm işletmesi, depo, servis, atölye, şantiye, üretim tesisi ve ticari işletmelerin kullandığı ekipmanlar birbirinden farklıdır. Bu nedenle Kemer iş ekipmanları periyodik kontrolü, işletmede gerçekten bulunan ekipmanların tespit edilmesiyle başlamalıdır.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında periyodik kontrol gerektiren ekipmanların belirlenmesi ve kontrol sonuçlarının raporlanması, iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli bir teknik süreçtir.
İşletmenin faaliyet alanına ve sahip olduğu ekipmanlara göre Kemer periyodik kontrol kapsamında şu çalışmalar gerçekleştirilebilir:
Bu kapsam, Antalya’daki periyodik kontrol hizmetlerinde kullanılan yaygın ekipman kategorileriyle de örtüşmektedir.
Kemer forklift periyodik kontrolü, forkliftin yük kaldırma ve taşıma fonksiyonlarının yanı sıra ilgili güvenlik sistemlerinin teknik olarak değerlendirilmesini kapsar.
Kontrol sırasında forkliftin tipine göre;
incelenebilir.
Forkliftin yalnızca çalışıyor olması teknik olarak yeterli değildir. Yük kaldırma kapasitesi, kaldırma mekanizması ve güvenlik sistemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Forklift kontrollerinde mevzuatın yanı sıra ekipmanın teknik özellikleri ve uygulanabilir standartlar da dikkate alınır.
Kemer’de otel, depo, servis, şantiye veya farklı ticari işletmelerde kullanılan vinç ve kaldırma ekipmanlarının kontrolü ekipmanın tipine göre gerçekleştirilir.
Kemer vinç periyodik kontrolü kapsamında vinç tipine bağlı olarak;
değerlendirilebilir.
Mobil vinçlerde ise aracın ve kaldırma sisteminin özelliklerine göre ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.
İşletmelerde kullanılan transpaletler de kullanım şekline ve ekipmanın niteliğine göre periyodik kontrol kapsamında değerlendirilebilir.
Elektrikli transpaletlerde kaldırma sistemi, yürüyüş sistemi, fren, kumanda ve ilgili güvenlik düzenekleri incelenebilir.
Makaslı platform, personel yükseltici platform ve diğer kaldırma platformlarında ise platformun tipine göre;
kontrol edilir.
Kompresörler ve hava tankları basınçlı sistemlerin önemli parçalarıdır.
Kemer kompresör periyodik kontrolü ile Kemer hava tankı periyodik kontrolü aynı işlem olarak değerlendirilmemelidir.
Kompresörün mekanik ve basınç üretim sistemi incelenirken hava tankı ayrı bir basınçlı ekipman olarak değerlendirilir.
Kontrol kapsamında ekipmanın niteliğine göre;
değerlendirilebilir.
Basınçlı ekipmanların kontrol yöntemleri ekipmanın türüne ve uygulanabilir teknik kriterlere göre belirlenmelidir.
Kemer’de özellikle turizm tesislerinde ve büyük yapılarda su basıncını düzenlemek amacıyla hidrofor sistemleri kullanılabilir.
Hidrofor sisteminde;
bulunabilir.
Kemer hidrofor periyodik kontrolü sırasında sistemin teknik yapısı değerlendirilir.
Hidrofor içerisinde basınçlı tank bulunuyorsa bu ekipmanın ayrıca kendi teknik özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekir.
Elektrik tesisatı kontrolü, işletmenin enerji dağıtım sisteminin teknik açıdan değerlendirilmesini kapsar.
Kemer elektrik tesisatı periyodik kontrolü kapsamında tesisin yapısına göre;
incelenebilir.
Elektrik tesisatı kontrolü ile topraklama ölçümü birbirinden farklı olmakla birlikte aynı işletmenin teknik kontrol planında birlikte yer alabilir.
Kemer topraklama ölçümü, elektrik tesisatındaki koruma sistemlerinin teknik değerlendirmesinde önemli bir ölçümdür.
İşletmenin yapısına göre;
gibi farklı noktalar bulunabilir.
Ölçüm sonucu tek başına değerlendirilmemeli; tesisin yapısı, topraklama sistemi ve uygulanabilir teknik kriterler birlikte ele alınmalıdır.
Yıldırımdan korunma sistemi bulunan yapılarda yalnızca çatıdaki paratoner ucunun kontrol edilmesi yeterli değildir.
Kemer paratoner ölçümü kapsamında sistemin yapısına göre;
Yakalama sistemi → iniş iletkenleri → test bağlantıları → topraklama sistemi
birlikte değerlendirilir.
Özellikle büyük otel ve ticari yapılarda yıldırımdan korunma sisteminin farklı bölümlerinin birbiriyle bağlantılı olduğu unutulmamalıdır.
Elektrik panolarında ve enerji dağıtım sistemlerinde termal kamera kullanılarak sıcaklık farklılıkları incelenebilir.
Kemer termal kamera ölçümü kapsamında;
değerlendirilebilir.
Termal kamera incelemesinin doğru yorumlanabilmesi için ölçüm sırasında ekipmanın yük durumu ve çalışma koşulları da dikkate alınmalıdır.
Yangın tesisatı, özellikle otel ve büyük ticari yapılarda önemli bir teknik güvenlik sistemidir.
İşletmenin yapısına göre;
bulunabilir.
Kemer yangın tesisatı periyodik kontrolü, işletmede bulunan sistemin özelliklerine göre gerçekleştirilmelidir.
Yangın pompa sistemlerinde ana pompa, yedek pompa, jockey pompa, kontrol paneli ve bağlantı elemanları gibi farklı bileşenler bulunabilir.
Kemer yangın pompası periyodik kontrolü sırasında sistemin teknik özelliklerine göre;
değerlendirilebilir.
Yangın pompasının motorunun çalışması tek başına bütün yangın tesisatının uygun olduğu anlamına gelmez.
Hidrant sistemlerinde hidrantların, vanaların, bağlantıların ve ilgili boru tesisatının teknik durumu değerlendirilir.
Sprinkler sistemlerinde ise;
gibi sistem bileşenleri kontrol kapsamına alınabilir.
Havalandırma tesisatının bulunduğu işyerlerinde sistemin kullanım amacına göre;
değerlendirilebilir.
Özellikle kapalı alanlarda kullanılan havalandırma sistemlerinde tesisatın çalışma amacı ve teknik yapısı kontrol kapsamının belirlenmesinde önemlidir.
İş makinelerinin kontrolü, makinenin türüne göre yapılır.
Kemer’de şantiye, altyapı, peyzaj veya inşaat faaliyetlerinde kullanılan;
için ekipmanın türüne uygun teknik kontroller planlanabilir.
İş makinesi kontrolünde mekanik, hidrolik, fren, direksiyon, çalışma ekipmanı ve güvenlik sistemleri makinenin özelliklerine göre değerlendirilir.
Yapı iskelelerinde kontrol, iskele sisteminin kurulumu ve teknik özellikleri dikkate alınarak yapılır.
Kontrol kapsamında;
gibi bölümler değerlendirilebilir.
İskelenin kurulumu, kullanım şekli ve teknik yapısı kontrolün kapsamını doğrudan etkiler.
İşyerlerinde kullanılan bazı makineler de teknik güvenlik açısından kontrol edilmelidir.
Örneğin;
gibi ekipmanlarda makinenin hareketli parçaları, koruyucuları, kumanda sistemi ve ilgili güvenlik düzenekleri ekipmanın yapısına göre incelenebilir.
Depo ve işletmelerde kullanılan endüstriyel raf sistemlerinde;
değerlendirilebilir.
Özellikle forklift kullanılan depolarda rafların fiziksel durumu ayrıca önem taşır.
İşletmenin enerji altyapısında jeneratör veya trafo bulunuyorsa bunların teknik kontrolleri de işletmenin kontrol planına dahil edilebilir.
Kemer jeneratör kontrolü kapsamında ekipmanın elektriksel ve mekanik yapısı ile ilgili sistemler değerlendirilir.
Kemer trafo periyodik kontrolü ise trafonun türü, gerilim seviyesi ve tesisin teknik yapısına göre planlanır.
Trafo bakım hizmeti ile periyodik kontrolün aynı işlem olmadığı da özellikle belirtilmelidir.
Kompanzasyon sistemlerinde kondansatörler, kontaktörler, reaktif güç kontrol rölesi ve diğer sistem bileşenleri bulunabilir.
Kemer kompanzasyon kontrolü sırasında sistemin çalışma durumu ve elektriksel yapısı değerlendirilerek işletmenin reaktif güç yönetimi açısından teknik durumunun incelenmesi sağlanabilir.
Kompanzasyon kontrolü, işletmenin elektrik tesisatı kontrolünden ayrı bir mühendislik değerlendirmesi olarak da planlanabilir.
Periyodik kontrol hizmetlerinin temel hukuki çerçevesinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği yer alır.
Ancak bütün ekipmanlar için tek bir standart veya tek bir kontrol yöntemi bulunmaz.
Kontrol yapılırken ekipmanın;
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle Kemer periyodik kontrol firması seçerken yalnızca fiyat değil, kontrolün hangi teknik kapsamda yapılacağı da sorgulanmalıdır.
Kontrol sonunda işletmeye ekipmanın veya tesisatın niteliğine uygun teknik rapor düzenlenmelidir.
Raporda mümkün olduğunca;
yer almalıdır.
Bir işletmede 10 forklift bulunuyorsa raporların hangi forkliftlere ait olduğu açıkça anlaşılmalıdır.
İşyerlerinde kullanılan belirli iş ekipmanları ve tesisatların ilgili mevzuat, standart ve teknik kriterler doğrultusunda kontrol, ölçüm ve testlerinin gerçekleştirilerek raporlanmasıdır.
Forklift, vinç, mobil vinç, caraskal, transpalet, platform, araç lifti, kompresör, hava tankı, hidrofor, kazan, iş makineleri, yapı iskeleleri, tezgâhlar ve işletmenin sahip olduğu diğer kontrol kapsamındaki ekipmanlar değerlendirilir.
İş ekipmanlarının kullanımına ilişkin mevzuat kapsamında forkliftler periyodik kontrol gerektiren kaldırma ve iletme ekipmanları arasında değerlendirilir. Kontrol yöntemi ekipmanın teknik özelliklerine göre belirlenir.
Vincin tipine göre kaldırma mekanizması, halatlar, kancalar, fren sistemi, limit sistemleri, taşıyıcı yapı ve ilgili güvenlik tertibatları değerlendirilir.
Hayır. Kompresör ve hava tankı farklı ekipmanlardır. Teknik kontrolleri ekipmanların kendi özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Elektrik tesisatındaki topraklama sisteminin teknik durumunun değerlendirilmesi ve ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınması amacıyla yapılır.
Hayır. Sistemin yapısına göre yakalama elemanı, iniş iletkenleri, bağlantılar, test noktaları ve topraklama sistemi birlikte değerlendirilmelidir.
İşletmede bulunan sisteme göre yangın pompası, yangın su deposu, yangın dolapları, hidrant, sprinkler, boru tesisatı ve ilgili vanalar değerlendirilebilir.
Hayır. Bakım, ekipmanın işletme ve servis sürekliliğine yönelik çalışmadır. Periyodik kontrol ise ilgili ekipmanın teknik güvenlik açısından değerlendirilmesi ve raporlanmasıdır.
Kontrol sonuçlarının teknik ve yasal takibi açısından raporların düzenli şekilde arşivlenmesi önemlidir.
Hayır. Kontrol periyodu ekipmanın türüne, ilgili mevzuata ve uygulanabilir teknik kriterlere göre belirlenir.
Hayır. Kontrol kapsamı işletmede bulunan ve mevzuat kapsamında kontrol edilmesi gereken ekipmanlara göre belirlenir. İşletmede bulunmayan ekipman için kontrol yapılması gerekmez.
Otelin teknik altyapısına göre elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, yangın tesisatı, yangın pompası, hidrofor, basınçlı ekipmanlar, jeneratör, kaldırma ekipmanları ve diğer mevcut teknik sistemler değerlendirilmelidir.
Kemer periyodik kontrol hizmetinde doğru yaklaşım, her işletmeye aynı kontrol listesini uygulamak değildir.
Bir otelde yangın tesisatı ve elektrik sistemleri ön plana çıkabilir. Bir depoda forklift, transpalet ve raf sistemleri daha önemli olabilir. Bir serviste araç lifti ve kompresör bulunabilir. Bir şantiyede ise vinç, mobil vinç, iş makineleri ve yapı iskelesi kontrol kapsamına girebilir.
Bu nedenle kontrol planı;
İşletme → Ekipman Envanteri → Mevzuat → Uygulanabilir Standart → Ölçüm/Test → Teknik Değerlendirme → Raporlama
sırasıyla oluşturulmalıdır.
Kemer’de periyodik kontrol hizmeti arayan işletmelerin ihtiyaçları, kullandıkları ekipmanlara göre değişir. Bu nedenle Kemer periyodik kontrol hizmeti; yalnızca forklift veya vinç kontrolü olarak değil, işletmede bulunan tüm kontrol kapsamındaki iş ekipmanları ve tesisatların ayrı ayrı değerlendirilmesi şeklinde planlanmalıdır.
Özellikle turizm tesisleri, oteller, restoranlar, depolar, servisler, atölyeler, şantiyeler ve ticari işletmelerde farklı teknik ekipmanlar bir arada bulunabilir.
Bu bölümde Kemer forklift kontrolü, vinç kontrolü, kompresör kontrolü, basınçlı kap kontrolü, elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, yangın tesisatı ve diğer periyodik kontrol hizmetleri ekipman bazında ele alınmaktadır.
Forkliftler yük kaldırma, taşıma ve istifleme amacıyla kullanılan kaldırma ve iletme ekipmanlarıdır.
Kemer forklift periyodik kontrolü sırasında forkliftin marka, model, seri numarası ve kapasitesi belirlenerek ekipmanın teknik özelliklerine göre kontrol gerçekleştirilir.
Kontrol kapsamında forkliftin yapısına göre;
Mast sistemi
Çatallar
Kaldırma zincirleri
Hidrolik sistem
Kaldırma mekanizması
Fren sistemi
Direksiyon sistemi
Tekerlek ve lastikler
Operatör kumandaları
Uyarı sistemleri
Emniyet tertibatları
Kapasite bilgileri
değerlendirilebilir.
Bir işletmede birden fazla forklift bulunuyorsa her forklift ayrı ekipman olarak takip edilmelidir.
Kemer forklift kontrolü sonucunda düzenlenen raporda hangi forkliftin kontrol edildiğinin açıkça anlaşılması, sonraki bakım ve kontrol süreçlerinin takibi açısından önemlidir.
Vinçler, kaldırma kapasitesi ve kullanım şekline göre farklı teknik yapılara sahip olabilir.
Kemer’de kullanılan köprülü vinç, monoray vinç, portal vinç, mobil vinç veya diğer kaldırma sistemlerinde kontrol kapsamı ekipmanın türüne göre değişir.
Kemer vinç periyodik kontrolü sırasında uygun olan ekipmanlarda;
Çelik halatlar
Kancalar
Kanca emniyet tertibatı
Tambur
Makaralar
Fren sistemi
Kaldırma mekanizması
Yürüyüş sistemi
Limit sistemleri
Kumanda sistemi
Taşıyıcı konstrüksiyon
Elektrik sistemi
kontrol edilebilir.
Vinçte yalnızca motorun çalışıp çalışmadığına bakılması yeterli değildir. Yükün kaldırılması, taşınması ve güvenli şekilde durdurulmasıyla ilişkili sistemler birlikte değerlendirilmelidir.
Caraskallar, işletmelerde farklı yüklerin kaldırılması amacıyla kullanılan ekipmanlardır.
Manuel veya elektrikli caraskal sistemlerinde ekipmanın teknik yapısına göre;
Kanca
Zincir veya halat
Fren sistemi
Kaldırma mekanizması
Taşıyıcı bağlantılar
Monoray sistemi
Limit düzenekleri
incelenebilir.
Kemer caraskal periyodik kontrolü, ekipmanın kendi kapasitesi ve teknik özellikleri dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir.
Oto servislerinde ve bakım atölyelerinde kullanılan araç kaldırma liftleri, çalışanların araç altında veya çevresinde çalışma yaptığı ekipmanlar arasında yer alır.
Kemer araç lifti kontrolü sırasında liftin tipine göre;
Kaldırma kolları
Platform
Hidrolik silindir
Hidrolik hortumlar
Mekanik kilitleme sistemi
Halat ve makara sistemi
Taşıyıcı elemanlar
Kumanda sistemi
Güvenlik tertibatları
değerlendirilebilir.
Liftin aracı kaldırması tek başına teknik uygunluk göstergesi değildir. Kaldırılan yükün güvenli şekilde tutulmasını sağlayan sistemler de kontrol edilmelidir.
Makaslı platformlar, personel yükselticiler ve diğer kaldırma platformlarının kontrol yöntemi ekipmanın tasarımına göre değişebilir.
Kemer kaldırma platformu periyodik kontrolü sırasında;
Platform
Kaldırma mekanizması
Hidrolik sistem
Limit sistemleri
Acil durdurma
Kumanda sistemi
Emniyet tertibatları
Taşıyıcı elemanlar
değerlendirilebilir.
Personel yükseltmek amacıyla kullanılan platformlarda ayrıca kullanım koşulları ve ilgili güvenlik tertibatları önem taşır.
Kompresörler işletmelerde basınçlı hava üretmek amacıyla kullanılır.
Bir kompresör sistemi çoğu zaman tek başına çalışmaz.
Tipik bir sistem:
Kompresör → Hava Tankı → Filtre/Kurutucu → Basınçlı Hava Hattı → Kullanım Noktası
şeklinde olabilir.
Kemer kompresör periyodik kontrolü sırasında ekipmanın teknik özelliklerine göre;
Basınç göstergeleri
Emniyet düzenekleri
Basınç sistemi
Bağlantılar
Mekanik bölümler
Elektrik bağlantıları
Fiziksel durum
değerlendirilebilir.
Kompresörün bakımının yapılmış olması, periyodik kontrolünün yapılmış olduğu anlamına gelmez.
Hava tankı, kompresör tarafından üretilen basınçlı havanın depolanmasını sağlar ve basınçlı ekipman olarak ayrıca değerlendirilir.
Kemer hava tankı kontrolü sırasında ekipmanın teknik özelliklerine göre;
Tank gövdesi
Çalışma basıncı
Manometre
Emniyet ventili
Bağlantılar
Korozyon
Fiziksel deformasyonlar
incelenebilir.
Hava tankının kompresöre bağlı olması, iki ekipmanın tek bir ekipman olarak raporlanması gerektiği anlamına gelmez.
İşletmelerde kullanılan basınçlı kapların türleri farklı olabilir.
Bunlar arasında;
Hava tankları
Basınçlı su tankları
Genleşme tankları
Kazanlar
Hidrofor tankları
Diğer basınçlı kaplar
bulunabilir.
Kemer basınçlı kap periyodik kontrolü ekipmanın türüne, çalışma basıncına, kapasitesine ve teknik özelliklerine göre planlanmalıdır.
Her basınçlı kaba aynı kontrol yönteminin uygulanması doğru değildir.
Hidroforlar özellikle yüksek yapılarda, otellerde ve su basıncının düzenlenmesi gereken işletmelerde kullanılabilir.
Sistemin yapısına göre;
Pompa
Basınç tankı
Manometre
Basınç şalteri
Vana grubu
Boru bağlantıları
bulunabilir.
Kemer hidrofor periyodik kontrolü sırasında sistemin çalışma yapısı ve basınçlı ekipman bileşenleri değerlendirilir.
Elektrik tesisatı, işletmenin enerji dağıtım altyapısını oluşturur.
Kemer elektrik tesisatı periyodik kontrolü kapsamında;
Ana elektrik panosu
Tali panolar
Dağıtım panoları
Kablo hatları
Şalterler
Sigortalar
Kaçak akım koruma cihazları
Koruma iletkenleri
Makine besleme hatları
Elektrik bağlantıları
tesisatın özelliklerine göre incelenebilir.
Elektrik tesisatı kontrolü yapılırken işletmenin gerçek elektrik dağıtım yapısı dikkate alınmalıdır.
Elektrik panolarında enerji dağıtımı ve koruma elemanları bulunur.
Kemer elektrik panosu kontrolü kapsamında;
Bara bağlantıları
Kablo bağlantıları
Klemensler
Şalterler
Sigortalar
Kaçak akım koruma cihazları
Pano topraklama bağlantıları
Pano içi fiziksel durum
Koruma düzenleri
değerlendirilebilir.
Birden fazla elektrik panosu bulunan işletmelerde panoların ayrı ayrı tanımlanması teknik raporlama açısından önemlidir.
Topraklama sistemi elektrik tesisatındaki koruma düzeninin önemli parçalarından biridir.
Kemer topraklama ölçümü sırasında işletmenin mevcut topraklama yapısı belirlenerek uygun ölçüm yöntemi uygulanır.
İşletmede;
Ana topraklama
Pano topraklaması
Makine topraklaması
Eşpotansiyel bağlantılar
Yıldırımdan korunma topraklaması
gibi farklı sistemler bulunabilir.
Ölçüm sonuçlarının hangi noktaya ait olduğu raporda açıkça belirtilmelidir.
Paratoner sistemi, yıldırımdan korunma sisteminin bir bölümüdür.
Kemer paratoner periyodik kontrolü sırasında sistemin yapısına göre;
Yakalama elemanı → iniş iletkeni → test bağlantısı → topraklama
bütünlüğü değerlendirilir.
Sadece çatıda bulunan yakalama elemanına bakılması yeterli değildir.
İniş iletkenleri, bağlantılar ve topraklama sistemi de kontrolün önemli parçalarıdır.
Elektrik tesisatlarında çalışma sırasında oluşabilecek sıcaklık farklılıklarının belirlenmesi amacıyla termal kamera kullanılabilir.
Kemer termal kamera ölçümü kapsamında;
Ana panolar
Tali panolar
Şalter bağlantıları
Bara bağlantıları
Kablo bağlantıları
Yüksek akım taşıyan noktalar
incelenebilir.
Termal görüntüler ekipmanın çalışma koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Yangın tesisatı, özellikle otel ve büyük ticari işletmelerde önemli bir güvenlik sistemidir.
İşletmenin yapısına göre;
Yangın su deposu
Yangın pompası
Yangın dolapları
Hidrant
Sprinkler
Boru tesisatı
Kontrol vanaları
Test ve drenaj noktaları
bulunabilir.
Kemer yangın tesisatı periyodik kontrolü, işletmede mevcut yangın sisteminin teknik yapısına göre planlanmalıdır.
Yangın pompa sisteminde ana pompa, yedek pompa ve jockey pompa gibi farklı ekipmanlar bulunabilir.
Kemer yangın pompası periyodik kontrolü sırasında;
Pompa grubu
Motor
Kontrol paneli
Basınç göstergeleri
Vana grubu
Bağlantılar
Sistemin çalışma koşulları
değerlendirilebilir.
Yangın pompasının çalışması, tek başına yangın tesisatının tamamının uygun olduğu anlamına gelmez.
Hidrant sistemleri, yangınla mücadele amacıyla tesis edilen sabit yangın sistemlerinin bir parçasıdır.
Kontrol sırasında;
Hidrant gövdesi
Vanalar
Bağlantılar
Boru hattı
Erişim koşulları
Sistemin diğer bileşenleri
değerlendirilebilir.
Sprinkler sistemleri bulunan yapılarda kontrol yalnızca sprinkler başlıklarının yerinde olup olmadığına bakılarak tamamlanmamalıdır.
Sistemin yapısına göre;
Sprinkler başlıkları
Boru tesisatı
Kontrol vanaları
Su besleme sistemi
Test noktaları
Alarm ve kontrol bileşenleri
incelenebilir.
Jeneratör bulunan işletmelerde ekipmanın elektriksel ve mekanik özelliklerine göre teknik kontroller yapılabilir.
Kontrol kapsamında jeneratörün;
Elektrik sistemi
Yakıt sistemi
Motor bölümü
Akü sistemi
Kumanda paneli
Bağlantıları
Koruma düzenleri
değerlendirilebilir.
Jeneratör bakımının yapılması ile periyodik kontrolün yapılması aynı işlem değildir.
İşletmenin enerji altyapısında trafo bulunması halinde trafonun teknik durumunun değerlendirilmesi ayrıca planlanabilir.
Trafo kontrolünün kapsamı;
Trafo tipi
Gerilim seviyesi
Kullanım amacı
Üretici bilgileri
Tesisin OG/AG yapısı
gibi teknik özelliklere göre belirlenir.
Trafo bakım, test ve ölçümleri ise kapsamına göre ayrıca planlanabilir.
Kompanzasyon panolarında kondansatörler, kontaktörler, reaktif güç kontrol rölesi ve diğer elektriksel bileşenler bulunabilir.
Kemer kompanzasyon kontrolü sırasında sistemin çalışma durumu ve elektriksel bileşenleri değerlendirilir.
Gerekli görülmesi halinde kompanzasyon sistemi için ayrıca güç kalitesi ve reaktif enerji açısından mühendislik analizi yapılabilir.
İş makineleri, kullanım amaçlarına ve teknik yapılarına göre farklı kontrol gereksinimlerine sahiptir.
Kemer’de kullanılan;
Ekskavatör
Yükleyici
Kazıcı-yükleyici
Silindir
Diğer iş makineleri
için makinenin türüne uygun teknik kontroller gerçekleştirilebilir.
Kontrol kapsamında makinenin;
Fren sistemi
Direksiyon
Hidrolik sistem
Çalışma ekipmanları
Güvenlik tertibatları
Kumanda sistemi
değerlendirilebilir.
Yapı iskeleleri kullanılan şantiyelerde iskele sisteminin teknik yapısı ayrıca değerlendirilmelidir.
Kontrol kapsamında;
Taşıyıcı elemanlar
Platformlar
Korkuluklar
Merdivenler
Ankrajlar
Bağlantılar
Taban sistemi
incelenebilir.
İskelenin kurulumu ve kullanım şekli kontrolün kapsamını doğrudan etkiler.
İşletmelerde kullanılan bazı tezgâhlar ve makineler de teknik açıdan kontrol edilebilir.
Bunlar arasında;
Hidrolik pres
Sütunlu matkap
Daire testere
Planya
Takım tezgâhları
Diğer üretim makineleri
bulunabilir.
Makinenin hareketli parçaları, koruyucuları, kumanda sistemi ve güvenlik tertibatları ekipmanın yapısına göre değerlendirilir.
Depolama alanlarında kullanılan raf sistemleri, forklift hareketleri nedeniyle darbe ve deformasyona maruz kalabilir.
Kemer raf sistemi kontrolü kapsamında;
Dikmeler
Traversler
Bağlantılar
Koruyucular
Deformasyonlar
Taşıma kapasitesi bilgileri
değerlendirilebilir.
Özellikle forklift kullanılan depolarda rafların fiziksel durumu düzenli olarak takip edilmelidir.
Periyodik kontrol sürecinin hukuki temelinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu bulunur.
İş ekipmanlarının kullanım şartları açısından ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği temel düzenlemelerden biridir.
Kontrol sırasında ayrıca ekipmanın türüne göre ilgili yönetmelik hükümleri, standartlar, üretici talimatları ve teknik kriterler dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle;
Forklift kontrolü
Vinç kontrolü
Basınçlı kap kontrolü
Elektrik tesisatı kontrolü
Topraklama ölçümü
Yangın tesisatı kontrolü
aynı yöntemle gerçekleştirilmez.
Her ekipman için uygun kontrol yöntemi ayrıca belirlenmelidir.
Kontrol tamamlandıktan sonra raporun hangi ekipmana ait olduğu açık şekilde anlaşılmalıdır.
Raporda ekipmanın türüne göre;
İşletme bilgileri
Ekipman adı
Marka
Model
Seri numarası
Envanter numarası
Kapasite
Kontrol tarihi
Ölçüm sonuçları
Test sonuçları
Tespit edilen uygunsuzluklar
Teknik değerlendirme
Kontrolü gerçekleştiren kişinin bilgileri
yer alabilir.
Bir işletmede bulunan tüm ekipmanların tek bir genel ifadeyle raporlanması yerine ekipman bazlı kayıt oluşturulması teknik takip açısından daha sağlıklıdır.
İşletme öncelikle mevcut ekipmanlarını belirlemelidir.
Örneğin bir Kemer otelinde;
Elektrik tesisatı + topraklama + paratoner + yangın tesisatı + yangın pompası + hidrofor + jeneratör + basınçlı ekipman
gibi birçok farklı kontrol başlığı bulunabilir.
Bir oto servisinde ise;
Araç lifti + kompresör + hava tankı + elektrik tesisatı + topraklama
ön plana çıkabilir.
Depoda;
Forklift + transpalet + raf sistemi + elektrik tesisatı
öncelikli olabilir.
Dolayısıyla Kemer periyodik kontrol hizmeti, işletmenin gerçek ekipman envanterine göre hazırlanmalıdır.
Kaldırma ve İletme: Forklift, vinç, mobil vinç, caraskal, monoray, transpalet, araç lifti, makaslı platform, kaldırma platformu, personel yükseltici.
Basınçlı Ekipmanlar: Kompresör, hava tankı, basınçlı kap, hidrofor, genleşme tankı, kazan ve ilgili basınçlı ekipmanlar.
Elektrik: Elektrik tesisatı, elektrik panosu, topraklama, termal kamera, jeneratör, trafo, kompanzasyon.
Yıldırımdan Korunma: Paratoner, iniş iletkenleri, test bağlantıları ve ilgili topraklama sistemi.
Yangın: Yangın tesisatı, yangın pompası, yangın su deposu, yangın dolabı, hidrant, sprinkler ve ilgili sabit yangın sistemleri.
Diğer İş Ekipmanları: İş makineleri, yapı iskeleleri, makine ve tezgâhlar, endüstriyel raflar ve mevzuat kapsamında kontrol edilmesi gereken diğer ekipmanlar.
Bu kapsam işletmede bulunan ekipmanlara göre daraltılabilir veya genişletilebilir.
Kemer’de periyodik kontrol yaptırmak isteyen işletmeler açısından önemli olan yalnızca ekipmanın kontrol edilmesi değildir. Yapılan kontrolün doğru ekipmana uygulanması, yetkin kişiler tarafından gerçekleştirilmesi, ilgili mevzuat ve standartların dikkate alınması, ölçüm ve test sonuçlarının kayıt altına alınması ve raporların düzenli şekilde takip edilmesi gerekir.
Özellikle otel, turizm tesisi, restoran, depo, servis, atölye, şantiye ve ticari işletmelerde aynı anda birçok farklı iş ekipmanı ve teknik tesisat bulunabilir. Bu nedenle Kemer iş ekipmanları periyodik kontrolü işletmenin gerçek ekipman envanterine göre planlanmalıdır.
Periyodik kontrollerin temel hukuki dayanaklarından biri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunudur.
İş ekipmanlarının güvenli kullanımı ve periyodik kontrolleri açısından temel düzenlemelerden biri ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğidir.
Bu mevzuat çerçevesinde işverenin, işyerinde kullanılan iş ekipmanlarının çalışanların sağlık ve güvenliği açısından uygun durumda olmasını sağlaması gerekir.
Periyodik kontrol gerektiren ekipmanlarda kontrolün;
ekipmanın türüne,
kullanım koşullarına,
ilgili mevzuata,
üretici kriterlerine,
uygulanabilir standartlara
göre gerçekleştirilmesi gerekir.
Dolayısıyla Kemer periyodik kontrol hizmetinde yalnızca bir cihazın çalışıp çalışmadığına bakılması yeterli değildir.
Periyodik kontrol açısından en çok başvurulan düzenlemelerden biri İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğidir.
Yönetmelikte iş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları düzenlenirken, bazı ekipmanların belirli aralıklarla teknik kontrollerinin yapılması öngörülmektedir.
Bu nedenle;
Kemer forklift periyodik kontrolü
Kemer vinç periyodik kontrolü
Kemer basınçlı kap kontrolü
Kemer elektrik tesisatı kontrolü
Kemer topraklama ölçümü
Kemer yangın tesisatı kontrolü
gibi hizmetlerin kontrol kapsamı birbirinden farklıdır.
İşletmenin bütün ekipmanlarına tek bir kontrol prosedürü uygulanması teknik açıdan doğru değildir.
Hayır.
Periyodik kontrol aralığı ekipmanın türüne ve ilgili düzenlemelere göre belirlenir.
Bu nedenle işletmelerin “bütün ekipmanlar yılda bir kez kontrol edilir” şeklinde genel bir kabule dayanması doğru değildir.
Örneğin;
kaldırma ekipmanları,
basınçlı ekipmanlar,
elektrik tesisatları,
topraklama sistemleri,
paratonerler,
yangın tesisatları
için uygulanacak kontrol kriterleri aynı değildir.
Kontrol tarihi belirlenirken ekipmanın ilgili mevzuattaki hükmü, uygulanabilir standartlar ve üretici tarafından belirtilen teknik şartlar birlikte değerlendirilmelidir.
Periyodik kontrolün en önemli çıktılarından biri teknik rapordur.
Raporda kontrol edilen ekipmanın hangi ekipman olduğu açık şekilde tanımlanmalıdır.
Örneğin yalnızca:
“Forklift kontrol edilmiştir.”
şeklinde genel bir ifade yerine ekipmanın;
marka,
model,
seri numarası,
kapasite,
envanter bilgisi
gibi ayırt edici bilgilerinin bulunması teknik takip açısından daha sağlıklıdır.
Bir işletmede beş forklift bulunuyorsa hangi raporun hangi forklifte ait olduğu kolayca belirlenebilmelidir.
Ekipmanın türüne göre rapor içeriği değişmekle birlikte teknik raporda genel olarak;
İşletme adı
Adres
Kontrol yapılan bölüm
İşletme yetkilisi
Ekipmanın adı
Marka
Model
Seri numarası
Envanter numarası
Kapasite
Teknik özellikler
Kontrol tarihi
Kullanılan yöntem
Yapılan ölçümler
Yapılan testler
Kontrol kriterleri
Tespit edilen uygunsuzluklar
Kontrol değerlendirmesi
Varsa uygunsuzluklar
Gerekli teknik açıklamalar
Bir sonraki kontrol için takip bilgileri
yer alabilir.
Raporun içeriği kontrol edilen ekipmanın niteliğine göre farklılaşır.
Kontrol sırasında teknik açıdan uygun olmayan durumlar tespit edilebilir.
Örneğin bir forkliftte;
kaldırma sistemiyle ilgili problem,
güvenlik tertibatında eksiklik,
hidrolik sistemde uygunsuzluk
tespit edilebilir.
Elektrik tesisatında ise;
uygunsuz bağlantı,
koruma düzeniyle ilgili problem,
topraklama sistemiyle ilgili eksiklik
gündeme gelebilir.
Yangın tesisatında;
vana problemi,
pompa sistemiyle ilgili teknik uygunsuzluk,
tesisat bağlantısında problem
tespit edilebilir.
Burada önemli olan uygunsuzluğun yalnızca rapora yazılması değil, işletme tarafından teknik olarak takip edilmesidir.
Bu iki işlem işletmeler tarafından sıklıkla birbirine karıştırılır.
Ekipmanın çalışma sürekliliğini sağlamak, aşınan parçaları değiştirmek ve üretici bakım şartlarını yerine getirmek amacıyla yapılır.
Ekipmanın teknik açıdan güvenli kullanım koşullarının değerlendirilmesi, gerekli ölçüm ve testlerin yapılması ve sonuçların raporlanması sürecidir.
Örneğin bir forkliftin yağının değiştirilmiş olması, forkliftin periyodik kontrolünün yerine geçtiği anlamına gelmez.
Aynı şekilde bir kompresöre bakım yapılması, basınçlı ekipman açısından gerekli teknik kontrolün otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez.
Kontrolün daha sağlıklı yürütülebilmesi için işletmenin ekipman listesini önceden hazırlaması faydalıdır.
Örneğin işletme şu bilgileri hazırlayabilir:
Ekipman adı + marka + model + seri numarası + kapasite + bulunduğu bölüm
Bunun yanında varsa;
önceki periyodik kontrol raporları,
ekipman teknik dosyaları,
üretici belgeleri,
bakım kayıtları,
önceki uygunsuzluk kayıtları
kontrol sürecine yardımcı olabilir.
Özellikle çok sayıda ekipmanın bulunduğu işletmelerde ekipman envanterinin güncel olması zaman kaybını azaltır.
Kemer, turizm işletmelerinin yoğun olduğu ilçelerden biri olduğu için otellerde kullanılan teknik sistemlerin çeşitliliği yüksektir.
Bir otelin kontrol kapsamı tesisin teknik altyapısına göre değişmekle birlikte;
Elektrik tesisatı
Elektrik panoları
Topraklama
Paratoner
Jeneratör
Trafo
Kompanzasyon
Yangın tesisatı
Yangın pompası
Hidrant
Sprinkler
Yangın dolapları
Hidrofor
Basınçlı ekipmanlar
Kaldırma ekipmanları
Mutfak ve servis ekipmanları
gibi farklı sistemler bulunabilir.
Bu nedenle Kemer otel periyodik kontrolü, yalnızca tek bir ekipmanın kontrol edilmesi şeklinde düşünülmemelidir.
Öncelikle tesisin teknik envanteri çıkarılmalı, ardından kontrol kapsamı belirlenmelidir.
Restoran, market, mağaza, depo ve diğer ticari işletmelerde kontrol kapsamı işletmenin faaliyet alanına göre değişir.
Örneğin bir restoranın teknik altyapısında;
Elektrik tesisatı
Elektrik panoları
Topraklama
Yangın tesisatı
Havalandırma
Basınçlı ekipmanlar
bulunabilir.
Bir depoda ise;
Forklift
Transpalet
Raf sistemi
Elektrik tesisatı
Yangın sistemi
ön plana çıkabilir.
Dolayısıyla Kemer iş ekipmanları kontrolü işletmenin faaliyet alanına göre oluşturulmalıdır.
Oto servislerinde kullanılan ekipmanlar arasında özellikle;
Araç liftleri
Kompresör
Hava tankı
Hidrolik ekipmanlar
Elektrik tesisatı
Topraklama sistemi
bulunabilir.
Bu ekipmanların her biri farklı teknik özelliklere sahip olduğundan kontrol yöntemi de ekipmana göre değişir.
Örneğin Kemer araç lifti kontrolü ile Kemer kompresör kontrolü aynı teknik prosedür üzerinden gerçekleştirilemez.
Depolama faaliyetlerinde forklift ve raf sistemleri birlikte kullanılabilir.
Bu nedenle depo kontrollerinde yalnızca forkliftin teknik durumu değil, kullanılan depolama sisteminin fiziksel durumu da dikkate alınabilir.
Özellikle;
Forklift
Elektrikli transpalet
Raf sistemi
Yükleme ekipmanları
Elektrik tesisatı
Yangın sistemi
işletmenin gerçek kullanım şekline göre kontrol planına dahil edilebilir.
Şantiyelerde kullanılan ekipmanların türü ve çalışma koşulları nedeniyle kontrol planı daha geniş olabilir.
Şantiyenin ekipman envanterine göre;
Mobil vinç
Kule vinç
İş makineleri
Personel yükseltici platform
Kaldırma ekipmanları
Yapı iskelesi
Elektrik tesisatı
Topraklama
Jeneratör
gibi ekipmanlar değerlendirmeye alınabilir.
Şantiye ortamında ekipmanların çalışma koşulları değişebildiği için teknik kontrollerin güncel ekipman envanteri üzerinden yürütülmesi önemlidir.
İşletmede forklift bulunması, başka kontrol gerektiren ekipmanların olmadığı anlamına gelmez.
Bakım ile periyodik kontrol farklı işlemlerdir.
Yeni kontrol döneminde ekipmanın mevcut durumu yeniden değerlendirilmelidir.
Seri numarası veya envanter bilgisi olmayan raporların ekipman bazında takibi zorlaşabilir.
İki çalışma birbiriyle ilişkili olsa da teknik açıdan farklı değerlendirmelerdir.
Yıldırımdan korunma sistemi bir bütündür.
Pompa, yangın tesisatının diğer bileşenleriyle birlikte düşünülmelidir.
Kemer’de periyodik kontrol planlanırken ilk aşama işletmenin ekipmanlarının belirlenmesidir.
Ardından her ekipman için;
Ekipman tespiti → teknik kriter belirleme → kontrol/ölçüm → uygunsuzlukların değerlendirilmesi → raporlama → takip
şeklinde bir süreç oluşturulabilir.
Bu yaklaşım sayesinde işletme yalnızca bir kontrol raporuna sahip olmakla kalmaz; hangi ekipmanın ne zaman kontrol edildiğini ve hangi teknik noktaların takip edilmesi gerektiğini de daha düzenli şekilde izleyebilir.
İşletmenin yapısına göre forklift, vinç, caraskal, platform, araç lifti, kompresör, hava tankı, basınçlı kap, hidrofor, elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, yangın tesisatı, yangın pompası, jeneratör, trafo, iş makineleri, yapı iskeleleri ve diğer kontrol kapsamındaki ekipmanlar değerlendirilir.
Forkliftin teknik özellikleri belirlenir ve kaldırma mekanizması, mast, çatallar, zincirler, hidrolik sistem, fren, direksiyon ve güvenlik tertibatları ekipmanın yapısına göre kontrol edilir.
Vinç tipine göre halatlar, kancalar, frenler, kaldırma mekanizması, limit sistemleri, yürüyüş sistemi, taşıyıcı yapı ve ilgili güvenlik elemanları değerlendirilir.
Hayır. Kompresör ve hava tankı farklı ekipmanlardır ve teknik kontrolleri ayrı değerlendirilmelidir.
İşletmenin topraklama sisteminin teknik durumunu değerlendirmek ve ölçüm sonuçlarını kayıt altına almak amacıyla yapılır.
Sistemin yapısına göre yakalama sistemi, iniş iletkenleri, bağlantılar, test noktaları ve topraklama sistemi değerlendirilir.
Mevcut sisteme göre yangın pompası, yangın deposu, hidrant, yangın dolapları, sprinkler, boru tesisatı ve kontrol vanaları incelenebilir.
Raporların işletmenin iş sağlığı ve güvenliği kayıt sistemi içerisinde düzenli şekilde muhafaza edilmesi ve gerektiğinde erişilebilir olması önemlidir. Uygulanacak saklama yükümlülüğü ilgili mevzuat ve işletmenin kayıt prosedürlerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kontrolün yetkili kişilerce, ilgili mevzuatta ekipman türü için belirtilen mesleki ve teknik şartlara uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.
Hayır. Ekipman türüne ve ilgili düzenlemelere göre kontrol periyotları değişebilir.
İşletme, iş ekipmanlarının güvenli kullanımına ilişkin yasal yükümlülükler açısından risk altında kalabilir. Ayrıca kontrol edilmemiş ekipmanlarda teknik uygunsuzlukların zamanında tespit edilememesi iş sağlığı ve güvenliği açısından sorun oluşturabilir.
Kemer’de periyodik kontrol yaptırmadan önce işletmede bulunan ekipmanların listelenmesi, doğru hizmet kapsamının belirlenmesini kolaylaştırır.
Kaldırma ekipmanları: Forklift, vinç, caraskal, monoray, platform, araç lifti ve diğer kaldırma ekipmanları.
Basınçlı ekipmanlar: Kompresör, hava tankı, hidrofor, genleşme tankı, kazan ve diğer basınçlı kaplar.
Elektrik sistemleri: Elektrik tesisatı, panolar, topraklama, termal kamera, jeneratör, trafo ve kompanzasyon.
Yangın sistemleri: Yangın tesisatı, yangın pompası, yangın deposu, hidrant, sprinkler ve yangın dolapları.
Diğer ekipmanlar: İş makineleri, yapı iskeleleri, makine ve tezgâhlar, raf sistemleri ve mevzuat kapsamında kontrol edilmesi gereken diğer iş ekipmanları.
Bu şekilde hazırlanan ekipman listesi üzerinden Kemer periyodik kontrol kapsamı daha doğru şekilde oluşturulabilir ve her ekipman kendi teknik kriterlerine göre değerlendirilerek raporlanabilir.