

İlk bölümde Antalya forklift periyodik kontrolünün kapsamını, forkliftin temel parçalarını, güvenlik sistemlerini ve yasal çerçeveyi ele aldık. Bu bölümde ise arama niyeti daha güçlü olan forklift kontrolü, forklift muayenesi, forklift yük testi, forklift kaldırma sistemi kontrolü, forklift güvenlik kontrolü ve forklift periyodik kontrol raporu konularına odaklanacağız.
Forklift kontrolünde amaç yalnızca ekipmanın çalışıp çalışmadığını görmek değildir. Forkliftin yük kaldırma ve taşıma görevini güvenli şekilde yerine getirebilmesini etkileyen mekanik, hidrolik, elektriksel ve güvenlik bileşenlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Antalya forklift muayenesi, forkliftin marka, model, kapasite ve teknik özellikleri belirlendikten sonra ekipmana uygun kontrol yöntemiyle gerçekleştirilir.
Kontrol sırasında forkliftin;
Kaldırma sistemi,
Taşıyıcı elemanları,
Çatalları,
Mastı,
Zincirleri,
Hidrolik sistemi,
Fren sistemi,
Direksiyon sistemi,
Tekerlek ve lastikleri,
Güvenlik tertibatları,
Operatör koruma sistemi
gibi bölümleri değerlendirilir.
Kontrol kapsamı forkliftin tipine göre değişebileceğinden elektrikli, dizel, LPG'li, reach truck veya farklı özelliklere sahip forkliftlerin aynı ekipman gibi değerlendirilmemesi gerekir.
Forkliftin temel görevi yükü kaldırmak ve taşımaktır. Bu nedenle kaldırma sistemi, periyodik kontrolün merkezinde yer alır.
Kaldırma sistemi üzerinde forkliftin yapısına göre;
Mast,
Kaldırma zincirleri,
Zincir bağlantıları,
Kaldırma silindirleri,
Taşıyıcı plaka,
Çatallar,
Tilt mekanizması,
Kızak ve makara sistemleri
incelenebilir.
Buradaki amaç, kaldırma sisteminin ekipmanın teknik özellikleri doğrultusunda değerlendirilmesidir.
Forklift kaldırma zincirleri yükün kaldırılması sırasında önemli görev üstlenir.
Zincirlerde kullanım sürecine bağlı olarak aşınma veya deformasyon meydana gelebilir. Bu nedenle zincirlerin durumu, bağlantıları ve kaldırma mekanizmasıyla ilişkisi değerlendirilir.
Antalya forklift zincir kontrolü sırasında yalnızca zincirin görünüşüne bakılması yeterli değildir. Ekipmanın teknik yapısı ve uygulanabilir kontrol kriterleri de dikkate alınmalıdır.
Forklift çatalları doğrudan yükü taşıyan parçalardır.
Kontrolde forklift çatallarında;
Fiziksel deformasyon,
Aşınma,
Bağlantı durumu,
Taşıyıcı sisteme oturma,
Teknik kapasiteyle uyum
gibi hususlar ekipmanın özelliklerine göre değerlendirilir.
Çatalların değiştirilmesi veya onarılması durumunda yapılan işlemlerin ekipmanın teknik özelliklerine uygun olması gerekir.
Mast, forkliftin kaldırma sisteminin ana parçalarındandır.
Mast tipine göre farklı konstrüksiyonlar bulunabilir. Bu nedenle kontrol sırasında forkliftin üretici bilgileri ve teknik yapısı dikkate alınır.
Mast kontrolünde;
Mast profilleri,
Kızaklar,
Makaralar,
Zincirler,
Silindirler,
Bağlantı noktaları
değerlendirilebilir.
Hidrolik sistemde oluşabilecek kaçaklar veya mekanik problemler kaldırma sisteminin performansını etkileyebilir.
Bu nedenle forklift hidrolik kontrolü sırasında ekipmanın yapısına göre;
Hidrolik silindirler,
Hortumlar,
Rakorlar,
Bağlantılar,
Kaldırma sistemi,
Tilt sistemi
kontrol edilir.
Kontrol sırasında tespit edilen yağ kaçakları veya fiziksel hasarlar raporlanmalıdır.
Forkliftin güvenli şekilde durabilmesi, çalışma alanındaki diğer araç ve çalışanlarla etkileşimi açısından önemlidir.
Fren sisteminde forkliftin tipine göre;
Servis freni,
Park freni,
Fren mekanizması,
Pedal ve kumanda sistemi
değerlendirilebilir.
Özellikle kapalı depo ve üretim alanlarında çalışan forkliftlerde fren sistemiyle ilgili uygunsuzlukların göz ardı edilmemesi gerekir.
Forkliftlerin dar alanlarda yüksek manevra kabiliyetiyle çalışması nedeniyle direksiyon sistemi de kontrol kapsamında önem taşır.
Kontrolde;
Direksiyon mekanizması,
Direksiyon bağlantıları,
Yönlendirme sistemi,
Tekerlekler,
Lastikler
değerlendirilebilir.
Direksiyon sistemindeki aşırı boşluk veya mekanik problemler forkliftin kontrolünü olumsuz etkileyebilir.
Forkliftin zemine temas eden bölümleri lastik ve tekerleklerdir.
Forkliftin kullanım alanına göre havalı lastik, dolgu lastik veya farklı tekerlek sistemleri kullanılabilir.
Kontrol sırasında:
Lastiklerin genel durumu,
Aşınma,
Hasar,
Tekerlek bağlantıları,
Jantlar
değerlendirilebilir.
Özellikle zemini bozuk alanlarda çalışan forkliftlerde tekerlek ve lastiklerin durumu önem taşır.
Forkliftin operatörü üzerinde bulunan koruyucu yapı, ekipmanın güvenlik sisteminin önemli bir bölümüdür.
Forkliftin tasarımına göre;
Üst koruma yapısı,
Koltuk,
Emniyet kemeri,
Operatör bölmesi,
Koruyucu elemanlar
kontrol edilir.
Forklift üzerinde bulunan güvenlik ekipmanlarının sökülmesi veya üretici tasarımından farklı şekilde değiştirilmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Antalya forklift güvenlik kontrolü sırasında ekipmanın teknik yapısına göre çeşitli uyarı ve güvenlik sistemleri değerlendirilir.
Bunlar arasında:
Korna,
İkaz lambaları,
Geri vites uyarısı,
Aydınlatma,
Aynalar,
Emniyet kemeri,
Operatör koruma sistemi,
Kapasite plakası,
Kumanda sistemleri
bulunabilir.
Her forkliftte bu ekipmanların tamamı bulunmayabilir.
Forkliftin kaldırabileceği yük kapasitesi, ekipmanın güvenli kullanımında kritik bilgilerden biridir.
Kapasite bilgileri forklift üzerinde anlaşılabilir şekilde bulunmalıdır.
Kontrol sırasında kapasite plakası ile forkliftin teknik bilgileri değerlendirilir.
Özellikle farklı yüksekliklerde çalışan forkliftlerde kapasite bilgisinin doğru anlaşılması önemlidir.
Forklift yük testi, periyodik kontrol kapsamında ekipmanın teknik özelliklerine göre uygulanabilecek önemli değerlendirmelerden biridir.
Ancak bütün forkliftlere aynı yük testinin uygulanması şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.
Test yöntemi belirlenirken;
Forklift kapasitesi,
Üretici bilgileri,
Kaldırma yüksekliği,
Ekipmanın teknik yapısı,
İlgili mevzuat,
Uygulanabilir standartlar
dikkate alınmalıdır.
Test sonucunun raporda açık şekilde belirtilmesi gerekir.
Forkliftin teknik özelliklerine ve uygulanabilir kontrol yöntemine göre farklı test ve değerlendirmeler gerçekleştirilebilir.
Statik değerlendirme, ekipmanın yük altında belirli şartlarda değerlendirilmesini kapsayabilir.
Dinamik değerlendirme, forkliftin çalışma hareketleri ve kaldırma fonksiyonlarının ilgili şartlara göre incelenmesini içerebilir.
Burada önemli olan testin yalnızca yapılmış olması değil, doğru ekipmana, doğru yöntemle ve uygun şartlarda uygulanmasıdır.
Forklift kontrol raporu, yapılan teknik çalışmanın kayıt altına alınmasını sağlar.
Raporda forkliftin;
Kimliği → Teknik özellikleri → Kontrol yöntemi → Test/ölçüm sonuçları → Uygunsuzlukları → Sonucu
anlaşılabilir şekilde ortaya konulmalıdır.
Ekipmanın türüne göre raporda;
Marka,
Model,
Seri numarası,
Envanter numarası,
Kapasite,
Çalışma yüksekliği,
Kontrol tarihi,
Kontrol yöntemi,
Test sonuçları,
Tespit edilen uygunsuzluklar,
Sonuç,
Kontrolü gerçekleştiren kişinin bilgileri
yer alabilir.
Kontrol sırasında teknik bir uygunsuzluk tespit edilmesi halinde bu durum raporda açıkça belirtilmelidir.
Örneğin:
“Forklift uygun değildir.”
şeklinde tek cümlelik bir ifade işletme açısından yeterince açıklayıcı olmayabilir.
Bunun yerine tespit edilen problemin;
Hangi ekipmanda,
Hangi bölümde,
Ne şekilde tespit edildiği,
Güvenli kullanımı nasıl etkileyebileceği
mümkün olduğunca açık şekilde ortaya konulmalıdır.
İşletme daha sonra uygunsuzluğu gidermeli ve gerekli durumlarda tekrar kontrol sürecini yürütmelidir.
Periyodik kontrol tamamlandıktan sonra işletmenin teknik takip süreci devam eder.
Özellikle uygunsuzluk tespit edilmişse:
Tespit → Raporlama → Düzeltici faaliyet → Giderme → Gerekirse yeniden kontrol → Kayıt
şeklinde bir takip sistemi oluşturulması işletme açısından faydalıdır.
Bu sistem sayesinde aynı problemin sonraki kontrol dönemlerinde tekrar değerlendirilmesi kolaylaşır.
Antalya'da forkliftler yalnızca büyük sanayi işletmelerinde değil; depolama, lojistik, tarım, sera, gıda, üretim, yapı malzemeleri ve ticari işletmelerde de kullanılmaktadır.
Bu işletmelerin çalışma koşulları birbirinden farklıdır.
Örneğin bir:
Soğuk hava deposu → farklı çalışma ortamına,
Lojistik deposu → yoğun araç trafiğine,
Seracılık işletmesi → farklı zemin ve çalışma koşullarına,
Fabrika → yoğun üretim trafiğine
sahip olabilir.
Bu nedenle forklift kontrolü işletmenin gerçek kullanım koşulları dikkate alınarak planlanmalıdır.
Forklift çalışıyor olabilir ancak kaldırma, fren veya güvenlik sistemlerinde teknik uygunsuzluk bulunabilir.
Bakım ve periyodik kontrol farklı işlemlerdir.
Her forklift ayrı takip edilmelidir.
Ekipmanın gerektirdiği ölçüm ve testler varsa bunlar da kontrol planına dahil edilmelidir.
Periyodik kontrol raporu işletmenin teknik takip kayıtlarından biri olarak değerlendirilmelidir.
Forkliftin teknik özelliklerine ve uygulanabilir mevzuat/standart hükümlerine göre gerekli testler belirlenir. Her forklift için aynı test prosedürünün uygulanması doğru değildir.
Çatalların fiziksel durumu, aşınma ve deformasyon durumu, bağlantıları ve ekipmanın teknik özellikleriyle uyumu değerlendirilir.
Evet. Kaldırma sisteminin bir parçası olan zincirler ve bağlantıları forkliftin teknik yapısına göre değerlendirilir.
Kontrolün temel amacı aynıdır; ancak elektrikli forkliftin akü, elektrik motoru ve ilgili sistemleri nedeniyle kontrol kapsamı ekipmanın yapısına göre farklılaşabilir.
Raporların saklanmasıyla ilgili yükümlülükler yürürlükteki mevzuat ve işletmenin İSG kayıt sistemi çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Hayır. Forklift kullanılan depo, lojistik merkezi, tarım işletmesi, sera, servis, üretim tesisi ve diğer işyerlerinde de kontrol ihtiyacı bulunabilir.
Forklift sayısı, tipi, kapasitesi, lokasyon, kontrol kapsamı ve gerekli testlere göre belirlenebilir. Bu nedenle ekipman bilgileri alınmadan tek bir fiyat üzerinden değerlendirme yapılması doğru değildir.
Sektörde bu ifadeler birbirinin yerine kullanılabilse de mevzuat açısından yapılan işlemin doğru tanımı ve kapsamı esas alınmalıdır.
Antalya'da forklift periyodik kontrolü; yalnızca çatalların veya motorun incelenmesinden oluşmaz. Kaldırma sistemi, mast, zincirler, hidrolik sistem, çatallar, fren, direksiyon, tekerlekler, operatör koruma sistemi, güvenlik tertibatları ve forkliftin teknik yapısına bağlı diğer unsurlar birlikte değerlendirilir.
Kontrol sonucunun ekipman kimliğiyle ilişkilendirilmesi, yapılan testlerin raporlanması ve varsa uygunsuzlukların açık şekilde belirtilmesi işletmenin teknik takip sürecini güçlendirir.
ontrol Nedir?
Forkliftler; fabrikalarda, depolarda, lojistik merkezlerinde, üretim tesislerinde, yapı malzemesi depolarında, tarım işletmelerinde ve ticari işletmelerde yüklerin kaldırılması, taşınması ve istiflenmesi amacıyla kullanılan iş ekipmanlarıdır.
Forkliftin hareket etmesi veya motorunun çalışması, ekipmanın güvenli kullanım açısından uygun olduğu anlamına gelmez. Antalya forklift periyodik kontrolü sırasında forkliftin kaldırma kapasitesi, kaldırma mekanizması, çatalları, mast sistemi, zincirleri, hidrolik sistemi, frenleri, direksiyonu ve güvenlik tertibatları birlikte değerlendirilir.
Periyodik kontrolün kapsamı forkliftin tipine, teknik özelliklerine, kapasitesine ve kullanım şartlarına göre belirlenir.
Forklift kontrolünde ekipmanın tamamı tek bir noktadan değerlendirilmez. Teknik kontrol, forkliftin farklı sistemlerinin ayrı ayrı incelenmesiyle gerçekleştirilir.
Başlıca kontrol noktaları şunlardır:
Forklift çatalları
Mast sistemi
Kaldırma zincirleri
Zincir bağlantıları
Kaldırma mekanizması
Hidrolik silindirler
Hidrolik hortumlar
Hidrolik bağlantılar
Taşıyıcı plaka
Fren sistemi
Park freni
Direksiyon sistemi
Tekerlekler
Şasi
Karşı ağırlık
Operatör koruma yapısı
Koltuk ve emniyet tertibatları
Kornalar ve ikaz sistemleri
Geri vites uyarısı
Aydınlatma sistemleri
Kapasite plakası
Kumanda elemanları
Güvenlik sistemleri
Elektrik sistemi
Akü sistemi veya yakıt sistemi
Egzoz sistemi
Lastikler
Forkliftin modeline göre bu listeye ilave kontrol noktaları eklenebilir.
Forkliftte yükle doğrudan temas eden temel parçalardan biri çatallardır.
Çatallarda kullanım sürecine bağlı olarak aşınma, deformasyon veya yük taşıma kapasitesini etkileyebilecek fiziksel değişiklikler meydana gelebilir.
Bu nedenle Antalya forklift kontrolü sırasında çatalların teknik durumu, bağlantıları ve taşıyıcı sisteme bağlantısı değerlendirilir.
Çatalların fiziksel olarak yerinde bulunması yeterli değildir; ekipmanın teknik özellikleri ve kullanım koşulları da dikkate alınmalıdır.
Forkliftin yükü yukarı ve aşağı hareket ettirmesini sağlayan mast sistemi, periyodik kontrolde önemli bölümlerden biridir.
Mastın yapısına göre:
Mast profilleri
Kızaklar
Rulolar
Kaldırma zincirleri
Zincir bağlantıları
Silindirler
Kaldırma mekanizması
değerlendirilebilir.
Kaldırma sistemindeki bir problem yalnızca forkliftin performansını değil, yükün güvenli şekilde taşınmasını da etkileyebilir.
Hidrolik sistem, özellikle hidrolik kaldırma mekanizmasına sahip forkliftlerde temel çalışma sistemlerinden biridir.
Kontrolde forkliftin yapısına göre:
Hidrolik silindirler
Hidrolik hortumlar
Bağlantı noktaları
Hidrolik kaçaklar
Kaldırma mekanizması
Tilt mekanizması
incelenebilir.
Hidrolik sistemde görülen yağ kaçakları veya hasarlı bağlantılar ayrıca değerlendirilmelidir.
Forkliftler kapalı veya açık alanlarda manevra yaparken kontrollü şekilde hareket edebilmelidir.
Bu nedenle fren ve direksiyon sistemi, forklift periyodik kontrolünün önemli bölümlerindendir.
Forkliftin teknik yapısına göre:
Servis freni
Park freni
Direksiyon sistemi
Direksiyon mekanizması
Tekerlekler
Lastikler
kontrol edilir.
Özellikle yoğun depo trafiğinde çalışan forkliftlerde fren ve yönlendirme sistemlerinin teknik durumu ayrıca önem taşır.
Forkliftin güvenli kullanımına yönelik ekipmanların da teknik kontrol kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Bunlar forkliftin modeline göre:
Operatör koruma sistemi
Emniyet kemeri
Koltuk sistemi
Korna
İkaz lambaları
Geri vites ikazı
Aydınlatma
Aynalar
Kapasite plakası
Güvenlik tertibatları
olabilir.
Forkliftin kullanım alanına göre ek güvenlik ekipmanları da bulunabilir.
Elektrikli forkliftlerde içten yanmalı motor yerine elektrik motoru ve akü sistemi bulunur.
Bu nedenle kontrol kapsamı dizel veya LPG forkliftlerden farklılaşabilir.
Antalya elektrikli forklift periyodik kontrolü sırasında ekipmanın yapısına göre:
Akü
Akü bağlantıları
Elektrik kabloları
Elektrik motoru
Kumanda sistemi
Şarj bağlantıları
Fren sistemi
Direksiyon
Kaldırma sistemi
Güvenlik tertibatları
değerlendirilebilir.
Dizel ve LPG forkliftlerde yakıt sistemi ve motor yapısı elektrikli forkliftlerden farklıdır.
Bu nedenle periyodik kontrol sırasında forkliftin enerji kaynağı da dikkate alınır.
Özellikle:
Yakıt sistemi
Motor
Egzoz sistemi
Hidrolik sistem
Fren
Direksiyon
Kaldırma mekanizması
Güvenlik ekipmanları
forkliftin teknik özelliklerine göre değerlendirilir.
Forklift kontrolünde ekipmanın taşıma kapasitesi önemli bir teknik bilgidir.
Forkliftin kapasitesi değerlendirilirken yalnızca nominal kapasiteye bakmak yeterli olmayabilir. Yükün konumu, kaldırma yüksekliği ve ekipmanın teknik yapısı da dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle forkliftin üzerindeki yük kapasitesi bilgileri ve teknik plakaları kontrol sırasında değerlendirilmelidir.
Kontrol tamamlandıktan sonra ekipmana ilişkin sonuçların raporlanması gerekir.
Bir forklift raporunda ekipmanın kimliğinin açıkça belirlenebilmesi önemlidir.
Raporda ekipmana göre:
Marka
Model
Seri numarası
Envanter numarası
Kapasite
Kontrol tarihi
Kontrol yöntemi
Kontrol edilen bölümler
Ölçüm ve test sonuçları
Tespit edilen uygunsuzluklar
Teknik değerlendirme
Sonuç
Bir sonraki kontrol bilgisi
yer alabilir.
Bir işletmede birden fazla forklift bulunuyorsa her forkliftin ayrı şekilde tanımlanması teknik takip açısından önemlidir.
Forkliftler işyerlerinde kullanılan iş ekipmanları arasında değerlendirilir. İşverenlerin iş ekipmanlarının güvenli kullanım şartlarını sağlamasına ilişkin yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat çerçevesinde ele alınır.
Forkliftlerin periyodik kontrollerinde özellikle İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile ekipmana uygulanabilecek ilgili standartlar, üretici kriterleri ve teknik hükümler dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle forklift periyodik kontrolü yalnızca rutin bir bakım işlemi değildir.
Bakım ≠ Periyodik Kontrol
Forkliftin bakımının yapılmış olması, periyodik kontrol işleminin yerine geçtiği anlamına gelmez.
Forklift periyodik kontrolünün, ilgili mevzuatta belirtilen mesleki yeterlilik ve yetkilendirme şartlarını sağlayan kişiler tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.
İşletmeler hizmet alırken kontrolü gerçekleştiren kişinin ilgili ekipman açısından yetkisini ve raporlama şartlarını dikkate almalıdır.
Hazırlanan raporda kontrolü gerçekleştiren kişinin bilgileri ve gerekli mesleki/yetkilendirme bilgileri bulunmalıdır.
Forklift kullanılan çok farklı işletmelerde periyodik kontrol ihtiyacı ortaya çıkabilir.
Örneğin:
Antalya organize sanayi bölgeleri
Fabrikalar
Depolar
Lojistik merkezleri
Soğuk hava depoları
Tarım işletmeleri
Seracılık işletmeleri
Paketleme tesisleri
Mermer ve yapı malzemesi işletmeleri
Market depoları
Otomotiv servisleri
İnşaat firmaları
Liman ve lojistik işletmeleri
Toptan satış depoları
forklift kullanılan işletmelere örnek olarak verilebilir.
Forklift periyodik kontrol fiyatı için yalnızca “bir forklift” bilgisi yeterli değildir.
Fiyatlandırmada:
Forklift sayısı
Forklift tipi
Kapasitesi
Bulunduğu lokasyon
Kontrol kapsamı
Gerekli ölçüm ve testler
Birden fazla ekipmanın aynı anda kontrol edilip edilmemesi
gibi faktörler etkili olabilir.
Bu nedenle işletmenin forklift sayısı ve ekipman bilgileri üzerinden teklif oluşturulması daha sağlıklı olur.
Forkliftler iş ekipmanı olarak mevzuat kapsamında değerlendirilir ve güvenli kullanım şartlarının sağlanması için ilgili periyodik kontrol hükümlerine uyulması gerekir.
Çatallar, mast, zincirler, hidrolik sistem, kaldırma mekanizması, fren, direksiyon, tekerlekler, güvenlik ekipmanları ve forkliftin teknik yapısına bağlı diğer sistemler değerlendirilir.
Hayır. Bakım ile periyodik kontrol farklı teknik işlemlerdir.
Evet. Elektrikli forkliftlerin periyodik kontrolü, ekipmanın teknik yapısına uygun şekilde gerçekleştirilir.
Evet. Dizel forkliftler de iş ekipmanı olarak ilgili kontrol kapsamında değerlendirilir.
Kontrol kapsamına alınan her forklift ayrı ekipman olarak tanımlanmalı ve kontrol sonuçları ekipman bazında raporlanmalıdır.
Kontrolün hangi ekipman üzerinde yapıldığını, hangi teknik değerlendirmelerin gerçekleştirildiğini ve varsa tespit edilen uygunsuzlukları kayıt altına alır.
Uygulanacak kontrol ve test yöntemi forkliftin teknik özelliklerine, mevzuata, ilgili standarda ve üretici kriterlerine göre belirlenir.
Hizmet kapsamı ve saha planlamasına bağlı olarak Antalya'nın merkez ilçeleri ve diğer ilçelerinde forklift kullanılan işletmeler için kontrol organizasyonu yapılabilir.
Antalya forklift periyodik kontrol, yalnızca forkliftin çalışıp çalışmadığını kontrol etmekten ibaret değildir. Çatallardan mast sistemine, hidrolikten fren ve direksiyona, kaldırma mekanizmasından güvenlik tertibatlarına kadar forkliftin teknik yapısı bütün olarak değerlendirilmelidir.