İşyerlerinde elektrik enerjisinin güvenli şekilde dağıtılması ve kullanılması için yalnızca elektrik tesisatının çalışıyor olması yeterli değildir. Elektrik iç tesisatı, elektrik panoları, koruma düzenleri, kaçak akım koruma cihazları, topraklama bağlantıları ve tesisatın diğer bölümleri teknik açıdan kontrol edilmelidir.
Bu nedenle Antalya elektrik iç tesisat periyodik kontrolü, özellikle fabrika, atölye, depo, otel, restoran, mağaza, ofis, üretim tesisi, tarımsal işletme ve diğer işyerlerinde önemli bir teknik kontroldür.
Elektrik tesisatında meydana gelen gevşek bağlantılar, yalıtım problemleri, aşırı yüklenme, uygunsuz koruma elemanları veya kaçak akım koruma sistemlerindeki problemler elektrik çarpması, yangın ve ekipman hasarı gibi riskler oluşturabilir.
Bu nedenle kontrolün amacı yalnızca “elektrik var mı?” sorusuna cevap vermek değildir.
Asıl amaç, tesisatın ve koruma sistemlerinin teknik durumunu ortaya koymaktır.
Elektrik iç tesisatı tek bir panodan oluşmaz.
Bir işletmede elektrik enerjisi genel olarak:
Enerji Girişi → Ana Dağıtım Panosu → Tali Panolar → Kablo Hatları → Makineler ve Elektrikli Cihazlar
üzerinden dağıtılır.
Bu sistemin büyüklüğü işletmenin elektrik altyapısına göre değişebilir.
Antalya elektrik tesisatı kontrolü kapsamında tesisin yapısına göre aşağıdaki bölümler değerlendirilebilir:
Her işletmede bu noktaların tamamı bulunmayabilir.
Bu nedenle kontrol kapsamı, işletmenin gerçek elektrik tesisatı üzerinden oluşturulmalıdır.
Elektrik panoları, elektrik enerjisinin dağıtıldığı ve koruma elemanlarının bulunduğu temel bölümlerdir.
Bir panoda bulunan şalter veya sigortanın çalışıyor olması, panonun teknik açıdan tamamen uygun olduğu anlamına gelmez.
Antalya elektrik pano kontrolü sırasında panonun yapısına göre:
incelenebilir.
Elektrik panolarında bağlantı noktalarının teknik durumu önemlidir.
Gevşek veya uygun olmayan bağlantılar elektriksel temas problemlerine ve ısınmaya neden olabilir.
Bu nedenle pano kontrolünde yalnızca sigortaların üzerinde bulunan değerlere bakılması yeterli değildir.
Pano içerisindeki bağlantıların ve elektriksel bileşenlerin tesisatın yapısına uygun şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Elektrik panolarında termal kamera ile yapılan incelemeler, yük altında çalışan elektriksel bağlantılardaki sıcaklık farklılıklarının tespit edilmesine yardımcı olabilir.
Antalya elektrik panosu termal kontrolü özellikle;
gibi bölümlerde uygulanabilir.
Ancak termal kamera görüntüsü tek başına elektrik tesisatının bütün kontrolünün yerine geçmez.
Termal inceleme, tesisin genel elektriksel kontrolünün bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Kaçak akım koruma cihazları, elektrik tesisatında insanların ve tesisatın korunmasına yönelik önemli koruma elemanlarıdır.
Sektörde yaygın olarak kaçak akım rölesi şeklinde ifade edilen bu cihazların teknik özellikleri ve kullanım amaçları farklı olabilir.
Antalya kaçak akım rölesi testi sırasında cihazın;
gibi özellikleri uygulanabilir test yöntemlerine göre değerlendirilir.
Burada önemli olan yalnızca cihaz üzerinde bulunan TEST düğmesine basmak değildir.
Test butonunun çalışması, cihazın bütün elektriksel koruma fonksiyonlarının eksiksiz olduğu anlamına gelmez.
Kaçak akım koruma cihazının değerlendirilmesinde kullanılan test yöntemi cihazın tipine ve teknik özelliklerine göre belirlenmelidir.
Uygun test cihazlarıyla yapılan ölçümlerde;
gibi değerler değerlendirilebilir.
Elde edilen sonuçlar cihazın teknik özellikleri ve uygulanabilir kriterler üzerinden yorumlanmalıdır.
Bu nedenle Antalya kaçak akım testi, yalnızca “butona bastık, çalıştı” şeklinde yapılan basit bir işlem olarak değerlendirilmemelidir.
Kaçak akım koruma cihazının devreyi açmasının birçok farklı nedeni olabilir.
Örneğin:
gibi durumlar söz konusu olabilir.
Bu nedenle kaçak akım rölesinin sürekli açması durumunda yalnızca röleyi değiştirmek çözüm olmayabilir.
Önce neden araştırılmalı, ardından uygun teknik işlem yapılmalıdır.
Elektrik kablolarının yalıtım durumu tesisat güvenliği açısından önemlidir.
Tesisin yapısına ve uygulanabilir kontrol yöntemine göre izolasyon direnci ölçümleri gerçekleştirilebilir.
Bu ölçümlerde kablo ve devrelerin elektriksel yalıtım durumuna ilişkin değerler elde edilir.
Özellikle eski tesisatlarda, nemli ortamlarda ve ağır çalışma şartlarına sahip işletmelerde izolasyon durumunun teknik olarak değerlendirilmesi önem taşıyabilir.
Elektrik iç tesisatı kontrolünde işletmenin yapısına göre farklı elektriksel ölçümler uygulanabilir.
Bunlar arasında:
bulunabilir.
Hangi ölçümlerin yapılacağı tesisin yapısına, elektrik sistemine ve uygulanabilir teknik kriterlere göre belirlenmelidir.
Elektrik iç tesisatı ile topraklama sistemi birbirinden tamamen bağımsız düşünülemez.
Elektrik tesisatındaki metal gövdelerin ve koruma sistemlerinin güvenli şekilde çalışabilmesi için topraklama ve koruma iletkenlerinin tesisatın yapısına uygun olması gerekir.
Bu nedenle Antalya elektrik iç tesisat periyodik kontrolü kapsamında topraklama sistemiyle ilişkili bağlantılar da değerlendirilmelidir.
Ancak topraklama ölçümü, gerektiğinde ayrıca kapsamlandırılan bir teknik çalışmadır.
Bir işletmede kaçak akım koruma cihazı bulunması tek başına yeterli değildir.
Örneğin:
Pano → Kaçak Akım Koruma Cihazı → Kablo Hattı → Makine
şeklinde bir devre düşünelim.
Koruma cihazı doğru çalışsa bile kablo tesisatında veya makinede farklı bir problem bulunabilir.
Aynı şekilde tesisatta sorun bulunmasa bile koruma cihazının kendisi teknik olarak uygun çalışmayabilir.
Bu nedenle elektrik tesisatı kontrolünde:
Tesisat + Pano + Koruma Cihazları + Topraklama + Ölçümler
bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
İşyerlerinde elektrik tesisatı kontrolü özellikle yoğun elektrik tüketiminin bulunduğu alanlarda önem taşır.
Örneğin:
Makine besleme hatları, ana dağıtım panoları ve yüksek güç çeken ekipmanlar bulunabilir.
Çok sayıda tali pano, aydınlatma devresi, klima sistemi, mutfak ekipmanı ve diğer elektrikli sistemler bulunabilir.
Aydınlatma, forklift şarj sistemleri, motorlar ve çeşitli elektrikli ekipmanlar kullanılabilir.
Kaynak makineleri, kompresörler, motorlar ve el aletleri elektrik tesisatına yük getirebilir.
Bu nedenle kontrol kapsamı işletmenin kullanım biçimine göre belirlenmelidir.
Fabrikalarda elektrik panoları genellikle çok sayıda devre ve yüksek güçlü ekipman içerir.
Bu nedenle fabrika elektrik panolarında;
gibi bölümler tesisin yapısına göre değerlendirilir.
Fabrika ortamında yalnızca bir panonun kontrol edilmesi de yeterli olmayabilir. Elektrik tesisinin tamamı ve kontrol kapsamındaki panolar belirlenmelidir.
Kontrol sonunda işletmeye verilen rapor, yapılan teknik çalışmanın kayıt altına alınmasını sağlar.
Raporda mümkün olduğunca:
yer almalıdır.
Bir işletmede 20 elektrik panosu varsa raporun hangi panonun kontrol edildiğini açıkça gösterebilmesi gerekir.
Periyodik kontrolün amacı yalnızca rapor üretmek değildir.
Kontrol sırasında;
Gevşek bağlantı → tespit
İzolasyon problemi → tespit
Kaçak akım koruma problemi → tespit
Eksik koruma → tespit
Pano uygunsuzluğu → tespit
gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Bu durumda uygunsuzlukların raporlanması ve işletme tarafından giderilmesi gerekir.
Gerekli hallerde düzeltme sonrasında yeniden kontrol veya doğrulama yapılmalıdır.
İlk bölümde Antalya elektrik iç tesisat periyodik kontrolünün temel kapsamını; elektrik panoları, kaçak akım koruma cihazları, kablolar, koruma sistemleri ve tesisatın genel yapısını ele aldık.
Bu bölümde ise daha teknik arama sorgularına odaklanıyoruz: Antalya kaçak akım rölesi testi, Antalya elektrik pano kontrolü, Antalya izolasyon testi, Antalya elektrik tesisatı ölçümü, Antalya termal kamera elektrik pano kontrolü ve Antalya elektrik iç tesisat raporu.
Elektrik tesisatlarında kullanılan kaçak akım koruma cihazlarının teknik durumunun kontrol edilmesi, elektrik güvenliği açısından önemli bir konudur.
Sahada “kaçak akım rölesi” olarak adlandırılan cihazlar farklı tip ve özelliklerde olabilir. Bu nedenle test yöntemi cihazın teknik özelliklerine göre belirlenmelidir.
Antalya kaçak akım rölesi testi sırasında yalnızca cihazın üzerindeki test butonuna basılmasıyla yetinilmemelidir.
Uygun test cihazları kullanılarak tesisatın yapısına göre:
Açma akımı,
Açma süresi,
Cihazın açma davranışı,
Bağlantı durumu,
Koruma cihazının tipi
değerlendirilebilir.
Ölçüm sonuçları cihazın teknik özellikleri ve uygulanabilir kriterler üzerinden yorumlanır.
Hayır.
Test butonu, cihazın kendi test fonksiyonunun çalıştığını kontrol etmeye yarayan bir özelliktir.
Ancak bu işlem gerçek bir ölçümün yerine geçmez.
Örneğin cihazın test butonuna basıldığında devreyi açması, cihazın farklı kaçak akım seviyelerinde ve farklı açma sürelerinde doğru davranacağı anlamına gelmez.
Bu nedenle Antalya kaçak akım testi kapsamında gerekli görülen durumlarda ölçüm cihazıyla teknik test yapılmalıdır.
Bir kaçak akım koruma cihazının sık sık devreyi kesmesi tek başına rölenin arızalı olduğunu göstermez.
Nedeni;
Elektrikli cihazda izolasyon problemi,
Kablo izolasyonunda hasar,
Nem,
Tesisatta kaçak,
Birden fazla cihazdan kaynaklanan toplam kaçak,
Hatalı bağlantı,
Koruma cihazının teknik problemi
olabilir.
Bu nedenle sürekli atan kaçak akım cihazını daha yüksek değerli bir cihazla değiştirmek, sorunun gerçek nedenini ortadan kaldırmayabilir.
Öncelikle tesisat ve bağlı cihazlar teknik olarak incelenmelidir.
Elektrik kablolarında ve devrelerinde yalıtımın teknik durumu, tesisat güvenliği açısından önemli bir parametredir.
Antalya izolasyon testi kapsamında tesisatın yapısına göre uygun ölçüm yöntemi belirlenir.
İzolasyon direnci ölçümü sayesinde elektrik devrelerinin yalıtım durumuna ilişkin ölçülebilir sonuçlar elde edilir.
Özellikle;
Eski elektrik tesisatlarında,
Nemli çalışma alanlarında,
Ağır sanayi ortamlarında,
Uzun kablo hatlarında,
Motor besleme devrelerinde
izolasyon durumunun değerlendirilmesi önem taşıyabilir.
Kabloların izolasyonunda zaman içerisinde;
Isı,
Nem,
Mekanik hasar,
Kimyasal ortam,
Yaşlanma,
Aşırı yüklenme
gibi faktörlerin etkisiyle bozulmalar meydana gelebilir.
İzolasyon direnci ölçümü, bu durumun elektriksel olarak değerlendirilmesine yardımcı olur.
Ölçüm sonucunun iyi veya kötü olarak yorumlanması ise tesisatın türüne, gerilim seviyesine, ekipmanın özelliklerine ve uygulanabilir teknik kriterlere göre yapılmalıdır.
Elektrik panolarında enerji dağıtımı ve koruma işlemleri birden fazla elektriksel bileşen üzerinden gerçekleştirilir.
Antalya elektrik pano kontrolü sırasında panonun yapısına göre:
Ana şalter,
Kompakt şalter,
Sigortalar,
Bara,
Klemensler,
Kablo terminalleri,
Kaçak akım koruma cihazları,
Kontaktörler,
Röleler,
Koruma cihazları,
Pano içi bağlantılar
değerlendirilebilir.
Pano kontrolünün kapsamı, AG dağıtım panosu ile makine kumanda panosunda aynı olmayabilir.
Elektrik panolarında bazı bağlantı noktalarının diğer bölümlere göre daha fazla ısınması teknik açıdan incelenmesi gereken bir durum olabilir.
Bu nedenle yük altında yapılan termal kamera kontrolü, elektrik panolarının bakım ve teknik değerlendirme süreçlerinde kullanılabilir.
Termal görüntüleme sırasında:
Şalter bağlantıları,
Bara bağlantıları,
Kablo terminalleri,
Klemensler,
Sigorta bağlantıları
gibi noktalar değerlendirilebilir.
Ancak termal kamera görüntüsündeki sıcaklık farklılığı doğrudan “arıza” anlamına gelmez.
Sonuçların yük durumu, ortam sıcaklığı, ekipmanın yapısı ve elektriksel değerlerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Antalya termal kamera elektrik pano kontrolü, özellikle çalışan tesislerde bağlantı ve ekipman sıcaklıklarının değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilir.
Termal incelemenin avantajlarından biri, pano çalışırken belirli sıcaklık farklılıklarının temas gerektirmeden görüntülenebilmesidir.
Ancak güvenlik prosedürleri ihlal edilmeden ve uygun yetkinlikte kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Termal kamera:
Elektrik tesisatı periyodik kontrolünün tamamı değildir.
Daha doğru ifade:
Termal kamera incelemesi + elektriksel ölçümler + görsel/teknik kontrol = kapsamlı elektrik tesisatı değerlendirmesi
şeklindedir.
Üç fazlı elektrik sistemlerinde faz sırasının doğru olması, özellikle üç fazlı motorların çalışma yönü açısından önem taşıyabilir.
Tesisin yapısına göre faz sırası kontrolü yapılabilir.
Özellikle:
Motorlar,
Pompalar,
Kompresörler,
Fanlar,
Üretim makineleri
gibi üç fazlı sistemlerde faz sırasının doğru olması teknik açıdan önemlidir.
Elektrik tesisatının yapısına göre farklı noktalarda gerilim ölçümleri yapılabilir.
Örneğin:
Faz-faz,
Faz-nötr,
Gerekli diğer elektriksel noktalar
ölçüm kapsamında değerlendirilebilir.
Ölçüm sonuçları sistemin nominal gerilim değerleri ve uygulanabilir teknik kriterler üzerinden yorumlanmalıdır.
Elektrik tesisatında koruma iletkenleri, elektriksel güvenlik sisteminin önemli parçalarındandır.
Tesisatın yapısına göre koruma iletkenlerinin sürekliliği ve bağlantıları kontrol edilebilir.
Özellikle metal gövdeli makinelerde koruma iletkenlerinin doğru şekilde tesis edilmiş olması önemlidir.
Bir makinenin çalışıyor olması, koruma iletkeninin doğru olduğu anlamına gelmez.
Elektrik tesisatında koruma iletkenlerinin ve belirli bağlantıların sürekliliği uygun ölçüm yöntemiyle değerlendirilebilir.
Bu kontrol sayesinde tesisatın belirli bölümlerindeki elektriksel bağlantıların sürekliliği hakkında ölçüm sonucu elde edilir.
Özellikle;
Makine gövdeleri,
Pano bağlantıları,
Koruma iletkenleri,
Eşpotansiyel bağlantılar
tesisatın özelliklerine göre kontrol kapsamına alınabilir.
Elektriksel güvenlik açısından farklı iletken metal bölümlerin uygun şekilde birbirine bağlanması önem taşıyabilir.
İşletmenin yapısına göre:
Makine gövdeleri,
Metal borular,
Pano gövdeleri,
Metal konstrüksiyonlar,
Diğer iletken bölümler
eşpotansiyel bağlantı sistemi kapsamında değerlendirilebilir.
Bu bağlantıların amacı, tesisatın koruma sisteminin bütünlüğünü desteklemektir.
İşletmede kompanzasyon sistemi bulunuyorsa kompanzasyon panosu da elektrik altyapısının bir parçasıdır.
Kompanzasyon panosunda tesisin yapısına göre:
Kondansatörler,
Kontaktörler,
Reaktif güç kontrol rölesi,
Sigortalar,
Şalterler,
Bara ve bağlantılar,
Harmonik filtreleme ekipmanları
bulunabilir.
Kompanzasyon panosunun periyodik kontrolü ile kompanzasyon bakımının birbirinden farklı işlemler olduğu unutulmamalıdır.
İşletmede jeneratör bulunuyorsa jeneratör sistemi de elektrik tesisatının genel yapısı içerisinde değerlendirilmelidir.
Jeneratörün teknik özelliklerine göre:
Çıkış gerilimi,
Bağlantılar,
Transfer sistemi,
Koruma düzenleri,
Topraklama bağlantıları,
Pano sistemi
kontrol kapsamına alınabilir.
Jeneratörün motor bakımı ile elektriksel periyodik kontrolü aynı işlem değildir.
Trafo bulunan işletmelerde elektrik tesisatının yapısı AG seviyesinden önce OG sistemlerini de içerebilir.
Bu durumda kontrol planında;
Trafo,
OG hücreleri,
AG ana pano,
Koruma sistemleri,
Topraklama,
Kablo bağlantıları
gibi sistemler ayrıca değerlendirilmelidir.
Antalya elektrik iç tesisat periyodik kontrolü ile Antalya trafo periyodik kontrolü aynı kapsam değildir; işletmenin ihtiyacına göre ayrı teknik hizmetler olarak planlanabilir.
Kontrol kapsamına göre işletmeye farklı teknik raporlar sunulabilir.
Örneğin:
Elektrik iç tesisat kontrol raporu
Elektrik pano kontrol raporu
Kaçak akım rölesi test sonuçları
İzolasyon ölçüm sonuçları
Topraklama ölçüm raporu
Termal kamera raporu
Tespit edilen uygunsuzluklar
Teknik değerlendirme
hazırlanabilir.
Hangi raporların düzenleneceği yapılan kontrolün kapsamına bağlıdır.
Büyük işletmelerde bu konu özellikle önemlidir.
Örneğin bir fabrikada:
1 ana pano + 12 tali pano + 30 makine
bulunuyorsa raporda hangi ölçümün hangi pano veya devreye ait olduğunun anlaşılması gerekir.
Bu nedenle mümkün olduğunca:
Pano adı → Devre → Ölçüm → Sonuç → Değerlendirme
şeklinde takip edilebilir bir raporlama sistemi oluşturulmalıdır.
Pano içerisindeki görsel inceleme, bütün elektrik tesisatının kontrol edildiği anlamına gelmez.
Bu işlem gerekli teknik testlerin tamamının yerine geçmez.
Topraklama ölçümü ile elektrik iç tesisatı kontrolü aynı işlem değildir.
Termal kamera, elektrik tesisatı kontrolünün tamamı değildir.
Özellikle büyük işletmelerde pano ve devrelerin ayrı tanımlanması teknik takip açısından önemlidir.
Ölçüm sonucu tek başına yeterli değildir. Sonucun ilgili teknik kriterlere göre yorumlanması gerekir.
İşletmenin elektrik altyapısına göre kapsam şu şekilde genişleyebilir:
Elektrik iç tesisatı
→ Ana pano
→ Tali panolar
→ Kablo hatları
→ Koruma iletkenleri
→ İzolasyon
→ Kaçak akım koruma cihazları
→ Elektriksel ölçümler
→ Topraklama bağlantıları
→ Eşpotansiyel bağlantılar
→ Termal kamera incelemesi
→ Kompanzasyon panosu
→ Jeneratör bağlantıları
→ Trafo ve OG sistemleri
Bu listenin tamamının her işletmede bulunması gerekmez. Kontrol kapsamı mevcut tesisata göre belirlenmelidir.
Elektrik tesisatının ve koruma sistemlerinin teknik durumunu değerlendirmek, ölçüm sonuçlarını kayıt altına almak ve tespit edilen uygunsuzlukları ortaya çıkarmak amacıyla yapılır.
Hayır. Test düğmesi cihazın kendi test fonksiyonunu kontrol eder. Gerekli durumlarda uygun ölçüm cihazlarıyla açma akımı ve açma süresi gibi parametreler ayrıca değerlendirilir.
Evet. Uygun şartlarda yük altında termal kamera kullanılarak elektriksel bağlantılardaki sıcaklık farklılıkları incelenebilir.
Tesisatın özelliklerine ve uygulanabilir kontrol yöntemine göre izolasyon direnci ölçümü kontrol kapsamına alınabilir.
Hayır. Birbirleriyle ilişkili olmakla birlikte farklı teknik kontrollerdir.
Pano yapısına göre şalterler, sigortalar, baralar, bağlantılar, klemensler, kaçak akım koruma cihazları, koruma iletkenleri ve diğer elektriksel bileşenler değerlendirilir.
Uygunsuzluk raporlanmalı, gerekli düzeltici işlem gerçekleştirilmelidir. Uygunsuzluğun niteliğine göre sonrasında yeniden kontrol veya doğrulama yapılması gerekebilir.
Yapılan kontrolün kapsamını, ölçüm sonuçlarını ve tespit edilen teknik durumları kayıt altına alarak işletmenin elektriksel güvenlik takibine yardımcı olur.
Antalya’da elektrik iç tesisatı bulunan işyerlerinde periyodik kontrolün amacı yalnızca elektrik panosunun veya birkaç ölçüm noktasının incelenmesi değildir. Elektrik tesisatı, elektrik panoları, kaçak akım koruma düzenleri, topraklama bağlantıları ve tesisatın koruma sistemleri işletmenin teknik yapısına göre birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle fabrika, otel, restoran, depo, atölye, alışveriş alanı, üretim tesisi ve ticari işletmelerde elektrik tesisatının kontrolü; iş sağlığı ve güvenliği kapsamında ele alınması gereken teknik konular arasındadır.
Bu nedenle Antalya elektrik iç tesisat periyodik kontrolü yapılırken hem tesisatın gerçek durumu hem de ilgili mevzuat ve teknik kriterler dikkate alınmalıdır.
İşyerlerinde kullanılan elektrik tesisatı ve elektrikli ekipmanların güvenliğinin sağlanması, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri içerisinde değerlendirilir.
Bu kapsamda temel mevzuatlardan biri:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
olup işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunmasına yönelik yükümlülükleri düzenler.
Periyodik kontroller açısından ayrıca:
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
dikkate alınır.
Elektrik tesisatları, topraklama tesisatları ve yıldırımdan korunma tesisatları için ilgili teknik hükümler ve mevzuatta belirtilen kontrol esasları ayrıca değerlendirilmelidir.
Buradaki önemli nokta şudur:
Periyodik kontrol yalnızca ölçüm yapmak değildir; yapılan ölçüm ve kontrollerin ilgili mevzuat ve teknik kriterlere göre değerlendirilmesi gerekir.
İşyerlerinde kullanılan ekipmanların güvenli şekilde kullanılabilmesi için teknik kontrollerin gerçekleştirilmesi gerekir.
Elektrik tesisatları da yönetmelikte belirtilen kapsam içerisinde değerlendirilir.
Kontrolün niteliği, tesisatın özelliği ve ilgili teknik kriterlere göre belirlenmelidir.
Bu nedenle Antalya elektrik tesisatı periyodik kontrolü planlanırken işletmenin:
incelenerek kontrol kapsamı oluşturulmalıdır.
Sahada bu iki hizmet zaman zaman birbirine karıştırılmaktadır.
Elektrik iç tesisat kontrolü, tesisatın genel elektriksel ve teknik durumunun değerlendirilmesini kapsayan daha geniş bir çalışmadır.
Topraklama ölçümü ise topraklama sisteminin elektriksel özelliklerinin ölçülmesine yönelik ayrı bir teknik kontroldür.
Bir işletmenin yalnızca topraklama direncinin ölçülmüş olması, elektrik iç tesisatının tamamının kontrol edildiği anlamına gelmez.
Benzer şekilde elektrik panosunun kontrol edilmiş olması da işletmenin bütün topraklama sisteminin uygun olduğunu tek başına göstermez.
Elektrik tesisatlarının kontrol periyodu belirlenirken yalnızca internet üzerinde bulunan genel ifadeler kullanılmamalıdır.
Kontrol periyodu;
dikkate alınarak belirlenmelidir.
Özellikle farklı mevzuat hükümlerinin bir arada uygulanabildiği işletmelerde kontrol periyodu, işletmenin özel şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Elektrik panolarının kontrolü yalnızca belirli tarihlerde yapılan formal bir işlem olarak görülmemelidir.
Periyodik kontrolün yanında işletmenin bakım ve arıza takip sistemi de bulunmalıdır.
Örneğin;
bir sonraki periyodik kontrol tarihi beklenmemelidir.
Bu tür durumlarda gerekli teknik inceleme ve bakım işlemi ayrıca yapılmalıdır.
Bu ayrım işletmeler açısından önemlidir.
Bakım, ekipmanın çalışmasını ve teknik durumunu korumaya yönelik yapılan işlemleri kapsar.
Periyodik kontrol ise ekipmanın veya tesisatın belirlenen kontrol kriterlerine göre teknik durumunun değerlendirilmesi ve raporlanmasıdır.
Örneğin bir elektrik panosunun:
bakım veya onarım kapsamında olabilir.
Bunların yapılmış olması, otomatik olarak periyodik kontrolün tamamlandığı anlamına gelmez.
Yapılan teknik kontrolün sonuçları raporlanmalıdır.
İyi hazırlanmış bir Antalya elektrik tesisatı periyodik kontrol raporu, işletmenin hangi bölümlerinin kontrol edildiğini anlaşılır şekilde göstermelidir.
Rapor kapsamında kontrolün niteliğine göre:
yer alabilir.
Bir işletmede çok sayıda pano varsa bütün panoların tek satırda gösterilmesi teknik takip açısından yeterli olmayabilir.
Örneğin:
Pano-1 Ana Dağıtım Panosu
Pano-2 Üretim Hattı Panosu
Pano-3 Kompresör Panosu
Pano-4 Ofis Panosu
şeklinde ekipmanların tanımlanması, ölçüm sonuçlarının hangi bölüme ait olduğunun takip edilmesini kolaylaştırır.
Bu yaklaşım özellikle büyük fabrika ve üretim tesislerinde önemlidir.
Elektrik tesisatı kontrolünde teknik uygunsuzluk tespit edilebilir.
Örneğin:
gibi durumlar raporlanabilir.
Uygunsuzluğun önem derecesine göre işletme tarafından gerekli düzeltici faaliyet gerçekleştirilmelidir.
Burada önemli olan, raporun yalnızca “uygunsuz” demekle kalmamasıdır.
Mümkün olduğunca hangi bölümde, hangi ekipmanda ve hangi teknik nedenle uygunsuzluk bulunduğu açıkça belirtilmelidir.
İşletme tarafından gerekli bakım veya düzeltme yapıldıktan sonra, uygunsuzluğun niteliğine göre tekrar kontrol veya doğrulama yapılabilir.
Örneğin bir panoda bağlantı problemi tespit edilmişse:
Kontrol → Uygunsuzluk → Bakım/Düzeltme → Yeniden Kontrol
şeklinde bir takip süreci uygulanabilir.
Bu sistem işletmenin teknik kayıtlarının daha düzenli tutulmasına yardımcı olur.
İşletmenin elektrik altyapısına göre kapsam oldukça geniş olabilir.
Bu listenin tamamı her işletmede uygulanmaz. Kontrol kapsamı tesisin mevcut elektrik sistemine göre belirlenir.
Hizmet yalnızca fabrikalara yönelik değildir.
Antalya elektrik tesisatı kontrolü ihtiyacı;
ortaya çıkabilir.
Elektrik tesisatının büyüklüğü değişse de temel yaklaşım aynıdır:
Mevcut sistemi belirle → uygun kontrol kapsamını oluştur → ölçüm ve testleri gerçekleştir → sonuçları değerlendir → raporla.
Elektrik tesisatı kontrolü yalnızca ölçüm cihazını bağlayıp bir değer okumaktan ibaret değildir.
Ölçüm sonucunun:
Ne anlama geldiği,
hangi teknik kriterle karşılaştırılacağı,
tesisatın hangi bölümüne ait olduğu
ve
uygunsuzluk varsa ne şekilde raporlanacağı
bilinmelidir.
Bu nedenle kontrolün uygun teknik yetkinliğe sahip kişiler tarafından gerçekleştirilmesi önemlidir.
Özellikle yüksek güçlü sanayi tesislerinde elektrik altyapısının karmaşıklığı nedeniyle kontrol kapsamının önceden doğru belirlenmesi gerekir.
CNS Periyodik Kontrol tarafından gerçekleştirilecek bir elektrik tesisatı kontrolünde amaç yalnızca rapor hazırlamak değil, işletmenin mevcut elektrik altyapısının sistematik şekilde değerlendirilmesidir.
Kontrol öncesinde işletmenin:
Pano sayısı → elektrik altyapısı → makine beslemeleri → kaçak akım koruma düzenleri → topraklama sistemi → özel elektrik sistemleri
belirlenerek kontrol kapsamı oluşturulabilir.
Ardından uygun ölçüm ve testler gerçekleştirilerek sonuçlar raporlanabilir.
Bu yaklaşım, özellikle çok sayıda pano ve makinenin bulunduğu işletmelerde teknik kayıtların daha düzenli tutulmasını sağlar.
İşyerinin elektrik iç tesisatının, panolarının ve tesisatla ilişkili koruma sistemlerinin uygun teknik yöntemlerle kontrol edilmesi, ölçümlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların raporlanmasıdır.
Pano yapısına göre şalterler, sigortalar, baralar, kablo bağlantıları, klemensler, koruma cihazları, kaçak akım koruma düzenleri ve diğer elektriksel bileşenler değerlendirilir.
Cihazın teknik özelliklerine uygun test yöntemi belirlenir ve uygun ölçüm cihazlarıyla gerekli elektriksel parametreler değerlendirilir. Yalnızca test butonuna basılması kapsamlı ölçüm yerine geçmez.
Uygun şartlarda termal kamera kullanılabilir. Özellikle yük altındaki pano ve bağlantılarda sıcaklık farklılıklarının incelenmesine yardımcı olur.
Hayır. Topraklama ölçümü elektriksel güvenlik sisteminin belirli bir bölümünü değerlendirir; elektrik iç tesisat kontrolü ise daha geniş bir kontrol kapsamına sahip olabilir.
Tespit edilen uygunsuzluk işletme tarafından giderilmeli ve uygunsuzluğun niteliğine göre gerekli doğrulama veya yeniden kontrol gerçekleştirilmelidir.
Yük altında bağlantı ve bileşenlerde oluşabilecek sıcaklık farklılıklarını tespit etmeye yardımcı olmak için kullanılır.
Hayır. Öncelikle açmaya neden olan tesisat, cihaz, izolasyon veya bağlantı problemi araştırılmalıdır.
Hayır. İşyerinin elektrik altyapısına bağlı olarak fabrika, otel, depo, atölye, restoran, mağaza, servis, ofis ve farklı ticari işletmelerde kontrol ihtiyacı bulunabilir.
Elektrik tesisatındaki teknik uygunsuzlukların tespit edilmesine, ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınmasına ve işletmenin elektriksel güvenlik takibinin sistematik hale getirilmesine yardımcı olur.