Aksaz ve çevresinde faaliyet gösteren tesislerde kullanılan iş ekipmanlarının, elektrik sistemlerinin, kaldırma araçlarının, basınçlı ekipmanların ve yangın sistemlerinin teknik açıdan kontrol edilmesi işletme güvenliği açısından önem taşır.
Özellikle teknik altyapısı geniş olan tesislerde periyodik kontrol yalnızca tek bir ekipmanın incelenmesi şeklinde düşünülmemelidir. İşletmede bulunan ekipmanların belirlenmesi, hangi ekipmanların periyodik kontrol kapsamında olduğunun tespit edilmesi, uygun kontrol yöntemlerinin uygulanması ve sonuçların teknik olarak raporlanması birlikte değerlendirilmelidir.
Aksaz periyodik kontrol, Aksaz periyodik muayene ve Aksaz periyodik kontrol raporu arayan işletmeler açısından önemli olan yalnızca bir rapor almak değil, raporun kontrol edilen ekipmanın gerçek teknik durumunu doğru şekilde göstermesidir.
CNS Periyodik Kontrol olarak Aksaz ve çevresindeki işletmeler için işletmenin faaliyet alanına ve kullanılan ekipmanlara göre periyodik kontrol ve muayene süreçlerini planlıyoruz.
Bir işletmede kullanılan ekipmanların tamamı aynı risk grubunda değildir.
Örneğin bir kaldırma ekipmanı yük altında çalışırken farklı riskler oluşturur. Basınçlı kaplarda basınç ve ekipmanın fiziksel durumu ön plana çıkar. Elektrik tesisatlarında ise elektriksel güvenlik, koruma düzenleri ve topraklama sistemi önem kazanır.
Bu nedenle periyodik kontrolün yalnızca “ekipmanın çalışıp çalışmadığına” bakılarak yapılması yeterli değildir.
Kontrolün amacı ekipmanın;
Teknik durumunu,
Güvenlik açısından kritik noktalarını,
İlgili standartlara uygunluğunu,
Kullanım koşullarını,
Tespit edilen uygunsuzlukları
ortaya koymaktır.
Özellikle farklı ekipmanların aynı tesiste birlikte kullanıldığı Aksaz gibi teknik altyapısı geniş işletmelerde kontrol kapsamının başlangıçta doğru belirlenmesi önemlidir.
İşletmenin yapısına göre kontrol edilebilecek başlıca ekipman ve sistemler arasında;
Forkliftler,
Vinçler,
Gezer ve portal vinçler,
Mobil kaldırma ekipmanları,
Platformlar,
Kompresörler,
Hava tankları,
Hidroforlar,
Basınçlı kaplar,
Kazanlar,
Elektrik tesisatları,
Elektrik panoları,
Topraklama tesisatları,
Paratoner sistemleri,
Jeneratörler,
Transformatörler,
Makine ve tezgâhlar,
Raf sistemleri,
Yangın tesisatları,
Yangın pompaları,
Hidrant sistemleri,
Yangın dolapları,
Sprinkler sistemleri
gibi ekipman ve tesisatlar bulunabilir.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır:
Her işletmede yukarıdaki ekipmanların tamamı bulunmaz ve tamamı otomatik olarak kontrol kapsamına alınmaz.
Kontrol kapsamı işletmede gerçekten bulunan ekipmanlar ve ilgili mevzuat dikkate alınarak belirlenmelidir.
Forkliftler depo, lojistik alanı, teknik servis, bakım alanı ve çeşitli işletmelerde kullanılan önemli iş ekipmanlarıdır.
Forkliftin motorunun çalışması veya yük kaldırabilmesi, periyodik kontrol açısından tek başına yeterli değildir.
Kontrol sırasında ekipmanın tipine göre;
Çatallar,
Mast sistemi,
Zincirler,
Hidrolik sistem,
Fren sistemi,
Direksiyon,
Lastikler,
Kaldırma mekanizması,
Uyarı sistemleri,
Güvenlik donanımları,
Kapasite bilgileri
değerlendirilebilir.
Forkliftte meydana gelen çatlak, deformasyon, hidrolik kaçak veya fren sistemi problemi günlük kullanım sırasında hemen fark edilmeyebilir.
Periyodik muayenenin önemli amaçlarından biri bu tür güvenliği etkileyebilecek teknik durumların belirlenmesidir.
Kaldırma operasyonlarında kullanılan vinçlerin güvenliği, ekipmanın kapasitesi ve kullanım şekliyle birlikte değerlendirilmelidir.
Aksaz’da kullanılan tesisin yapısına göre;
Gezer vinç,
Köprülü vinç,
Portal vinç,
Monoray vinç,
Elektrikli vinç,
Mobil vinç,
Sabit kaldırma ekipmanları
gibi farklı sistemler bulunabilir.
Vinç kontrolünde ekipmanın;
Kaldırma kapasitesi,
Kanca sistemi,
Halat veya zincirleri,
Fren sistemi,
Limit switchleri,
Tambur ve makaraları,
Elektrik sistemi,
Kumanda sistemi,
Yürüyüş mekanizması,
Taşıyıcı konstrüksiyonu
gibi güvenliği etkileyen bölümleri değerlendirilir.
Özellikle yüksek kapasiteli kaldırma ekipmanlarında kontrolün yalnızca gözle yapılan incelemeye indirgenmemesi gerekir.
Kompresör ve hava tankı farklı ekipmanlardır.
Kompresör basınçlı hava üretir.
Hava tankı ise basınçlı havanın depolanmasını sağlar.
Bu nedenle kompresörün bakımının yapılmış olması, hava tankının periyodik muayenesinin yapılmış olduğu anlamına gelmez.
Basınçlı ekipmanların kontrolünde ekipmanın;
Teknik özellikleri,
Çalışma basıncı,
Etiket bilgileri,
Emniyet donanımları,
Manometresi,
Bağlantıları,
Fiziksel durumu,
Korozyon durumu
ve ilgili teknik kriterler değerlendirilir.
Basınçlı ekipmanlarda geçmiş kontrol raporlarının incelenmesi de önemlidir.
Teknik altyapısı geniş işletmelerde elektrik tesisatı kontrolü ayrı bir önem taşır.
Elektrik tesisatı kontrolünde yalnızca ana elektrik panosuna bakılması yeterli olmayabilir.
İşletmenin yapısına göre;
Ana dağıtım panoları,
Tali panolar,
Kablo bağlantıları,
Koruma düzenleri,
Kaçak akım koruma düzenleri,
Makine beslemeleri,
Makine gövde topraklamaları,
Elektrik bağlantıları
değerlendirilebilir.
Elektrik tesisatı kontrolünün amacı sadece mevcut arızaları bulmak değildir. Elektrik sisteminin güvenliği etkileyen teknik durumlarının belirlenmesi de kontrolün önemli bir bölümüdür.
Topraklama sistemi elektrik tesisatının güvenlik zincirinin önemli parçalarından biridir.
Ancak topraklama kontrolü yalnızca bir ölçüm cihazıyla tek bir noktadan değer alınması şeklinde düşünülmemelidir.
İşletmenin yapısına göre;
Ana pano,
Tali panolar,
Makine gövdeleri,
Jeneratör,
Trafo,
Diğer elektrik sistemleri
üzerindeki topraklama bağlantıları değerlendirilebilir.
Ölçüm sonuçları sistemin yapısı ve ilgili teknik kriterlerle birlikte yorumlanmalıdır.
Bu nedenle “topraklama kaç ohm?” sorusundan önce hangi sistemin, hangi noktadan ve hangi yöntemle ölçüldüğü belirlenmelidir.
Yıldırımdan korunma sistemlerinde yalnızca çatı üzerindeki yakalama ucunun mevcut olması yeterli değildir.
Sistemin;
Yakalama sistemi,
İletkenleri,
Bağlantı noktaları,
İniş iletkenleri,
Topraklama bağlantıları,
Fiziksel durumu
bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
Özellikle geniş tesislerde yıldırımdan korunma sisteminin farklı bölümleri arasında sürekliliğin korunması önemlidir.
Enerji sürekliliğinin önemli olduğu işletmelerde jeneratör sistemleri kritik ekipmanlar arasında yer alabilir.
Jeneratörün düzenli olarak çalıştırılması ile teknik kontrolünün yapılması farklı konulardır.
Kontrol kapsamında işletmenin yapısına göre;
Jeneratör elektrik bağlantıları,
Koruma sistemleri,
Topraklama,
Transfer sistemi,
Pano,
Kablo bağlantıları,
Fiziksel durum
gibi noktalar değerlendirilebilir.
Jeneratörün bakım kayıtları bulunması, periyodik kontrol gereksinimini ortadan kaldırmaz.
Teknik atölyelerde ve üretim alanlarında kullanılan makinelerin güvenliği, makinenin üretim yapabilmesinden farklı bir konudur.
Makine ve tezgâhlarda ekipmanın tipine göre;
Koruyucu muhafazalar,
Acil durdurma sistemleri,
Kumanda elemanları,
Elektrik panosu,
Topraklama,
Hareketli parçalar,
Güvenlik sensörleri,
Hidrolik sistemler,
Pnömatik sistemler
değerlendirilebilir.
Özellikle sonradan revizyon yapılmış makinelerde güvenlik sistemlerinin mevcut durumu ayrıca önem taşır.
Depolama alanlarında bulunan raf sistemleri forklift hareketleri ve yükleme işlemleri nedeniyle zaman içinde hasar görebilir.
Raf kontrolünde;
Dikmeler,
Kirişler,
Bağlantılar,
Ankrajlar,
Deformasyonlar,
Yük kapasitesi bilgileri,
Yükleme düzeni
incelenebilir.
Özellikle forklift kullanılan depolarda raf sisteminin fiziksel durumu ile yükleme biçiminin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Yangın tesisatı yalnızca yangın tüplerinden oluşan bir sistem değildir.
Tesisin yapısına göre;
Yangın pompası,
Yangın su deposu,
Hidrant,
Yangın dolapları,
Sprinkler sistemi,
Boru tesisatı,
Vanalar,
Yangın algılama ve alarm sistemleri
gibi birçok farklı bileşen bulunabilir.
Bu nedenle sadece yangın pompasının çalıştırılması bütün yangın sisteminin kontrol edildiği anlamına gelmez.
Yangın sisteminin kontrol kapsamı mevcut sistemin yapısı, proje ve ilgili teknik kriterler üzerinden değerlendirilmelidir.
Hidrofor sistemleri suyun belirli basınçta kullanılmasını sağlamak amacıyla farklı tesislerde kullanılabilir.
Hidrofor sisteminde basınçlı tank bulunması halinde ilgili ekipmanın teknik durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Burada pompanın çalışması ile basınçlı tankın güvenli durumda olması birbirinden farklı konulardır.
Bu nedenle hidrofor sistemlerinde elektriksel, mekanik ve basınçlı ekipman tarafının birbirinden ayrılarak değerlendirilmesi gerekir.
Periyodik kontrolün en görünür çıktısı rapordur.
Ancak rapor yalnızca işletmeye teslim edilen bir PDF dosyası olarak değerlendirilmemelidir.
İyi hazırlanmış bir Aksaz periyodik kontrol raporu kontrol edilen ekipmanın;
Tanımlanmasını,
Teknik özelliklerini,
Kontrol tarihini,
Kullanılan yöntem ve kriterleri,
Tespit edilen durumları,
Uygunsuzlukları,
Kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin bilgilerini
izlenebilir şekilde ortaya koymalıdır.
Güncel mevzuat kapsamında yetkili kişinin EKİPNET bilgileri ve raporun yetkili kişi tarafından imzalanması da önem taşımaktadır.
Dolayısıyla işletmenin aldığı raporda yalnızca “uygun/uygun değil” şeklindeki tek satırlık değerlendirmenin bulunması yeterli değildir.
Raporun hangi ekipmanın hangi kriterlere göre kontrol edildiğini anlaşılır biçimde ortaya koyması gerekir.
Periyodik kontrol her yıl birbirinden bağımsız olarak yapılmamalıdır.
Önceki rapor;
Daha önce tespit edilen uygunsuzlukları,
Ekipmanın geçmiş durumunu,
Yapılan düzeltmeleri,
Tekrarlayan problemleri
görmek açısından önemli bir teknik kaynaktır.
Örneğin önceki kontrolde bir elektrik panosunda uygunsuzluk bulunmuşsa, yeni kontrolde aynı noktanın durumu ayrıca değerlendirilebilir.
Bu yaklaşım işletmenin teknik durumunun zaman içerisindeki değişimini takip etmeye yardımcı olur.
Bu ayrım özellikle işletmeler açısından önemlidir.
Bir forkliftin yağının değiştirilmesi bakım işlemidir.
Bir vincin halatının değiştirilmesi bakım veya onarım işlemidir.
Bir kompresörün filtrelerinin yenilenmesi bakımdır.
Bunların yapılmış olması ilgili ekipmanın periyodik kontrolünün yapıldığı anlamına gelmez.
Bakım ekipmanın çalışmasını sürdürmeye yönelik işlemdir.
Periyodik kontrol ise ekipmanın belirlenen teknik kriterler açısından mevcut durumunun değerlendirilmesidir.
Bu nedenle bakım kayıtları ile periyodik kontrol raporları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Periyodik kontrolün amacı her ekipmana otomatik olarak uygunluk vermek değildir.
Kontrol sırasında teknik bir uygunsuzluk tespit edilirse bunun raporda açık şekilde belirtilmesi gerekir.
Uygunsuzluğun niteliğine göre;
Bakım,
Onarım,
Ayar,
Parça değişimi,
Elektriksel düzeltme,
Mekanik düzeltme
gibi işlemler gerekebilir.
Özellikle güvenliği doğrudan etkileyen ağır kusurların bulunması halinde ilgili mevzuat ve kontrol kriterleri doğrultusunda ekipmanın kullanım durumu değerlendirilmelidir.
Bu nedenle gerçek bir kontrol raporunda uygunsuzluk bulunması, kontrolün kötü yapıldığı anlamına gelmez.
Asıl sorun, mevcut uygunsuzluğun tespit edilmemesidir.
Periyodik kontrol hizmetlerinde güncel mevzuata uygun işlem yapılması önemlidir.
Yetkili kişilerin EKİPNET kayıtları ve periyodik kontrol hizmetlerine ilişkin İSG-KATİP süreçleri, güncel uygulamanın önemli parçalarıdır.
Bu nedenle Aksaz’da periyodik muayene hizmeti alınırken işletmelerin yalnızca fiyat ve rapor teslimine bakmaması gerekir.
Şu soruların da cevaplanması önemlidir:
Kontrolü kim yapacak?
Hangi ekipmanlar kontrol edilecek?
Hangi teknik kriterler kullanılacak?
Ölçüm ve testler nasıl gerçekleştirilecek?
Rapor hangi bilgileri içerecek?
İSG-KATİP ve EKİPNET süreçleri mevzuata uygun şekilde yürütülecek mi?
Bu sorular hizmetin teknik kalitesini değerlendirmek açısından daha anlamlıdır.
Aksaz periyodik kontrol fiyatı tek bir sabit rakam üzerinden belirlenemez.
Çünkü iki işletmenin kontrol kapsamı birbirinden tamamen farklı olabilir.
Fiyatı etkileyebilecek başlıca unsurlar;
Ekipman sayısı,
Ekipman türleri,
Kapasiteler,
Kontrol noktaları,
Ölçüm ve testler,
İşletmenin fiziksel büyüklüğü,
Ekipmanların farklı alanlarda bulunması,
Raporlama kapsamı,
Kontrol için gereken çalışma süresi
olabilir.
Örneğin yalnızca birkaç kaldırma ekipmanı bulunan bir işletme ile çok sayıda elektrik sistemi, basınçlı ekipman, vinç, forklift ve makinenin bulunduğu teknik bir tesisin aynı fiyatla değerlendirilmesi doğru değildir.
Bu nedenle sağlıklı fiyatlandırmanın ilk adımı ekipman envanterinin belirlenmesidir.
CNS Periyodik Kontrol olarak Aksaz’da periyodik muayene hizmetini yalnızca rapor üretmek şeklinde değerlendirmiyoruz.
Öncelikle işletmede bulunan ekipmanların ve tesisatların belirlenmesi, kontrol kapsamının doğru oluşturulması ve her ekipmanın kendi teknik özellikleri içerisinde değerlendirilmesi önemlidir.
İşletmenin yapısına göre;
forklift, vinç, kaldırma ekipmanları, kompresör, hava tankı, basınçlı kap, elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, jeneratör, makine, raf ve yangın sistemleri
gibi farklı ekipmanlar kontrol kapsamında bulunabilir.
Her ekipman için aynı kontrol mantığının uygulanması yerine, ekipmanın çalışma prensibi ve ilgili teknik kriterleri dikkate alınmalıdır.
Hazırlanan Aksaz periyodik muayene raporu, işletmenin hangi ekipmanının hangi tarihte ve hangi teknik kapsamda kontrol edildiğini izlenebilir biçimde göstermelidir.
Aksaz’da işletmelerde kullanılan mevzuat kapsamındaki iş ekipmanlarının ve ilgili tesisatların belirlenen teknik kriterlere göre yetkili kişiler tarafından kontrol, muayene, ölçüm ve testlerinin gerçekleştirilmesidir.
Periyodik kontrol sonucunda hazırlanan, kontrol edilen ekipmanın teknik bilgilerini, kontrol tarihini, uygulanan yöntemleri ve tespit edilen sonuçları gösteren teknik rapordur.
İşletmenin yapısına göre forklift, vinç, platform, kompresör, hava tankı, basınçlı kap, elektrik tesisatı, topraklama, paratoner, jeneratör, makine, raf ve yangın sistemleri gibi ekipmanlar kontrol kapsamında olabilir.
Evet, bakım ile periyodik kontrol farklı işlemlerdir. Bakım yapılması periyodik kontrol ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Kompresör ve hava tankı farklı ekipmanlardır. Özellikle basınçlı kap açısından hava tankının kendi teknik durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Ekipman sayısı, ekipman türü, kapasite, kontrol kapsamı, yapılacak ölçüm ve testler ile çalışma süresine göre belirlenir.
Eski raporun incelenmesi, daha önce tespit edilen uygunsuzlukların takip edilmesi ve ekipmanın geçmiş teknik durumunun anlaşılması açısından önemlidir.
Ekipmanda veya tesisatta belirlenen teknik kriterler açısından düzeltilmesi gereken bir durum bulunduğunu gösterir. Uygunsuzluğun niteliğine göre bakım, onarım veya başka bir teknik işlem gerekebilir.
Kontrol edilen ekipman veya tesisatın türüne göre ilgili mevzuatta belirtilen yetki şartlarını taşıyan kişiler tarafından düzenlenmelidir.
İşletmenin konumuna ve hizmet planlamasına bağlı olarak Marmaris ve çevresindeki işletmeler için de periyodik kontrol hizmeti planlanabilir.